el00002 jo ta ke asten da, baño gero agotz galda (nap esa) iraupenik gabeko oldarra nominal singularra agua de borrajas feu de paille agotz galda iraupenik gabeko oldarra agotz galda el00003 Ia ba, milloi bat baeidauka zimarroi orrek eta...? Milloi bat! Auntzaren gaberdiko eztula da!? Ta milloiagaitik zimarroia edo izurde ustela artu bear da senartzat? (kresala.), ¿Mille ogerleko diñozu? Ene semea, ezta auntzaren gaberdiko estula. (manual), auntzaren gauerdiko eztula. (yakin iii), ire oñazia eta auntzen gauerdiko eztula. (nap esa), ez da auntzaren gaberdiko estula. (burrun), Nik uste, eskari oien etorkizuna ta auntzaren gauerdiko eztula or nonbait ote diran (kaz lanak), zer axola du honek hemen darabilgun hauzian? Ahuntzaren gauerdiko eztulak baino gutxiago. (mitx idaz), Bainan oro iretsi behar zituela iduri zuen mementoan heldu zaitzun irri farraz, deusik pasatu ez balitz bezala. Hobe segur! Zonbaiten ateraldi ziliportatsuak ala ahuntzaren gauerdiko eztulak berdintsu. (hazp. mis.) baliorik gabekoa(k) nominal singularra la carabina de Ambrosio ahuntzaren gauerdiko eztula(k) baliorik gabekoa(k) ahuntzaren gauerdiko eztula(k) el00004 gori ez duk auntzaren mina (nap esa) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) ahuntzaren mina ez izan balioduna izan (ezer) ahuntzaren mina ez izan el00005 ire errana, ta auntzen gauerdiko puzkerra, biak igual (nap esa) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio ahuntzen gauerdiko puzkerra baliorik gabeko gauza edo pertsona ahuntzen gauerdiko puzkerra el00007 eta galdetu diyo / Aitor-en izkeran (kont) euskara nominal singularra Aitorren hizkera euskara Aitorren hizkera el00008 zintzoa beti izan da alperren astoa. (par bide) besteenaren pairatzailea nominal singularra burro de carga l'âne du moulin alferren astoa besteenaren pairatzailea alferren astoa el00009 astoa ama Birjinaren zaldia zuzun. (yakin i) astoa nominal singularra Ama Birjinaren zaldia astoa Ama Birjinaren zaldia el00010 amaren sabeleko kutsua dek ori (yakin iii) aztura nominal singularra amaren sabeleko kutsua aztura amaren sabeleko kutsua el00011 Anbotoko beleak Anbotora nai (yakin iii) bertakoi nominal singularra Anbotoko belea bertakoi Anbotoko belea el00013 Orra ba amar bertso pasadizuenak, kartzela aundi batian jarri diradenak; utzi litezke kartak eta joku denak, Antiguako ostatura joan nai ez duenak. (txintxua) kartzela nominal singularra Antiguako ostatua kartzela Antiguako ostatua el00014 apaizaren eltzea, txikia bainan betea (yakin iii) ez irudiko ondasuna nominal singularra apaizaren eltzea ez irudiko ondasuna apaizaren eltzea el00015 ardi beltxa bilatzeko gau ona zegok. (yakin iii) gau iluna nominal singularra ardi beltza bilatzeko gaua gau iluna ardi beltza bilatzeko gaua el00016 Zeren San Agustinek dioen bezala: Multos solet serotina poenitentia decipere (August. de vera et falsa poenitentia). Anhitz enganatzen ohi du arratsaldeko urrikimenduak, penitentzia berantkorrak (gero) beranduko damua nominal singularra arratsaldeko urrikimendua beranduko damua arratsaldeko urrikimendua el00017 eta ori astegun buruzurian, bidez zabilzala? (peru ab), astegun buru-zurian bidez zabiltzala. (yakin iii), Etzan geiago bear, astegun buruzurian beintzat. (gar), astegun buruzurian be bolaka? (manual) lan eguna nominal singularra astegun buruzuria lan eguna astegun buruzuria el00018 astelen buru-aundi. (nap esa), tabernan igaro jaia astelen buru aundia. (ait uzta) festa ondoko motelkeria nominal singularra astelehen buru handia festa ondoko motelkeria astelehen buru handia el00019 asto zuri (yakin iii) alferreria nominal singularra asto zuria alferreria asto zuria el00020 albistari orren egia ta astoaren arrantza. (gar) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio astoaren arrantza baliorik gabeko gauza edo pertsona astoaren arrantza el00021 atari portzekoa. (yakin iii) bazkalondoko azken zurrutada nominal singularra atari portzekoa bazkalondoko azken zurrutada atari portzekoa el00022 Orren itzak eta atariko aizea... biak bat. (yakin iii), Tarteka, ministroak, idazkariak-eta, ara igotzen dituzu, ta idazki garrantzitsu zenbait irakurtzen diardute. Atariko aizeari baño jaramon geiago ez die iñork egiten (kaz lanak) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio atariko haizea baliorik gabeko gauza edo pertsona atariko haizea el00023 ori da narru sendoa! Ori eztek ateraen azpiko orria. (yakin iii) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) atearen azpiko orria ez izan balioduna izan (ezer) atearen azpiko orria ez izan el00024 zortzi minutotan izan zen aren atze aurrera. (nap esa) heriotza nominal singularra atze-aurrera heriotza atze-aurrera el00025 Bizkaian deitzen diote atzeko laztana (ait uzta) isatsa nominal singularra atzeko laztana isatsa atzeko laztana el00026 auriadar (yakin i) ostarku nominal singularra arco de San Martín auriadar ostarku auriadar el00028 ezta ori axuian ama. (nap esa) gertakari baten arrazoia nominal singularra axuriaren ama gertakari baten arrazoia axuriaren ama el00029 orretxegatik esaten da emen sirimiridxari: auxe da gero aseridxa galdu ebana (barand) zirimiria nominal singularra azeria galdu zuena zirimiria azeria galdu zuena el00030 ori aren meke guzien azken fiñ eta koroa izan zala (eusk ber) akabantza nominal singularra azken fina akabantza azken fina el00031 Zeren zuk ere Baionako Ipizpiku zinenean, eta bisitan zenenbiltzanean ikhusirik ezen, elizatik kanpoan zebiltzan iende batzuek, nahi zituztela, bere azken finean, gorputza elizan sarthu eta ehortzi; zeure bisita hautsirik, Nafarroako hirur estatuak bildurik, ioan zinen Gorthera (gero), Alteratu gabetaric çure fede saynduyan Gaucen vnsa eguiteco neure azquen finian. (oler) heriotzan nominal singularra (mi, tu, su...) última hora (neure, heure, bere...) azken finean heriotzan (neure, heure, bere...) azken finean el00032 Ethorri denaz geroztik ene azken mendea? (noel) zahartzaroa nominal singularra (neure, heure, bere...) azken mendea zahartzaroa (neure, heure, bere...) azken mendea el00033 azkenengo mamu gorri (yakin iii) ezgai nominal singularra el último mono azkeneko mamu gorria ezgai azkeneko mamu gorria el00034 axer-ezkontza (yakin iii) eguraldi euri-eguzkitsua nominal singularra azeri ezkontza eguraldi euri-eguzkitsua azeri ezkontza el00036 Balitzako eiherak eztizu ogirik eraiten (yakin iii), Baliz errotak urunik ez (yakin iii) menturazko baliabidea nominal singularra balizko eihera / errota menturazko baliabidea balizko eihera / errota el00038 balizko oleak, burdiarik ez. (ref vas), balizko olaac, burnia guichi. (tex arc), balizko olaak burnia gutxi. (yakin iii) menturazko baliabidea nominal singularra balizko ola menturazko baliabidea balizko ola el00039 bañan natural etzan ibilli / itxurak ala baitia / nunbait mudatzen erraza izan / orren barrengo trajia (taberna) iritziz aldatu nominal singularra barrengo trajea mudatu iritziz aldatu barrengo trajea mudatu el00040 hori du begiko fitsa kezka nagusia nominal singularra begiko fitsa kezka nagusia begiko fitsa el00042 nuiz yin duzu behi-bideko anderea? (yakin iii) zikoina nominal singularra behi bideko anderea zikoina behi bideko anderea el00043 ez al dozue entzun sekula bei nabarraren tratua? Ona zala-ta tratante bati gabaz erosirikua, baiña biamon egun argitan ura zan ikustekua! (nere apur) tranpazko tratua nominal singularra behi nabarren tratua tranpazko tratua behi nabarren tratua el00044 arrazoin suerte hau iduritzen zait dela belearen elhea, eta funtsik gabeko atso kontua. (lan haut) funtsik gabeko esana nominal singularra belearen elea funtsik gabeko esana belearen elea el00045 bardinberoa (voc aran) ohea nominal singularra berdinberoa ohea berdinberoa el00046 Peruk, inolaz ere, beste hariko ezpala dirudi (mitx idaz) deberdina nominal singularra harina de otro costal beste hariko ezpala deberdina beste hariko ezpala el00047 beste mutilla (yakin i) deabrua nominal singularra beste mutila deabrua beste mutila el00048 bestelaco gauza (voc bas) ironiaz, garrantzirik gabeko gauza nominal singularra bestelako gauza ironiaz, garrantzirik gabeko gauza bestelako gauza el00050 bi etxetako txakurra goseak yan. (yakin iii), bi etxetako xakurra goseak hil zuela. (egan) bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria nominal singularra bi etxetako zakurra bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria bi etxetako zakurra el00051 errotar bi herritako aurten auzoer egin dereie bortian evanjelio. (poes pop i) bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria nominal singularra bi herritako erretorea bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria bi herritako erretorea el00052 sos baten mina eta bi sosen lotura (yakin iii) itxurapena nominal singularra bi sosen lotura itxurapena bi sosen lotura el00053 errenta berriz obligatuak / illabetean osoka / egun urtean emanda ere / bukatutzen ez dan soka. (urrutia) amaierarik gabeko arazoa nominal singularra el cuento de nunca acabar bukatzen ez den soka amaierarik gabeko arazoa bukatzen ez den soka el00054 ke den tokian, sua baita, salbu Cambronne-k aipatu tokian (igel) kaka nominal singularra le mot de Cambronne cambronnek aipatu tokia kaka cambronnek aipatu tokia el00055 dendari-izar. (yakin iii) arratsean ageri den lehen izarra nominal singularra dendari izarra arratsean ageri den lehen izarra dendari izarra el00056 eztaukat lehengo dudetako mataza. (obr guz i) zalantza nominal singularra mar de dudas dudetako mataza zalantza dudetako mataza el00057 Agur, Maria, egun aundirarte. (txan kant) heriotza nominal singularra egun handia heriotza egun handia el00058 emaztearen hirugarren zankoa uhatxa duzu (yakin iii) oihua nominal singularra emaztearen hirugarren zangoa oihua emaztearen hirugarren zangoa el00059 ura erratzaren poza! (amab eg) zikindadea nominal singularra erratzaren poza zikindadea erratzaren poza el00060 andik aurrera bizimodua ezta izango gozua askorentzako ortikan dator erremateko mazua. (fer imaz) heriotza nominal singularra erremateko mazua heriotza erremateko mazua el00061 Erromako zubia (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín erromako zubia ostarkua erromako zubia el00062 eskribauen egia eta endrean negarra eta isila atso zarra... guzurra guztia. (par bide) gezurra nominal singularra eskribauen egia gezurra eskribauen egia el00063 Este lotua daukagu gaur (yakin iii) gatzatua nominal singularra este lotua gatzatua este lotua el00064 euli-kaka algera bada gu? (yakin iii) baliorik gabekoa nominal singularra moco de pavo pipi de chat euli kaka baliorik gabekoa euli kaka el00065 ezconz becatua. (voc bas) adulterioa nominal singularra ezkontza bekatua adulterioa ezkontza bekatua el00066 opa dizuet urte askotan ezti gozozko illargia (berts bil) ezkontondoko sasoia nominal singularra luna de miel lune de miel ezti gozozko ilargia ezkontondoko sasoia ezti gozozko ilargia el00067 opa dizuet nerearen bar-barrendik eztillargi on betea izan dezazuela gaurtandik. (nere bid) ezkontondoko sasoia nominal singularra luna de miel lune de miel eztilargia ezkontondoko sasoia eztilargia el00068 fandango onen bueltia gero eston izango jolasa. (berts bil) egoeraren bestelakotzea nominal singularra la vuelta de la tortilla fandangoaren buelta egoeraren bestelakotzea fandangoaren buelta el00069 ezta pikaren azken-humea. (yakin iii), ez bide zen fikaren azken umea, gure kampañarra! (eusk fol xiv) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) (inor) pikaren azken umea ez izan balioduna izan (ezer) (inor) pikaren azken umea ez izan el00070 Frantsesaren miña; «Ni banauk i aña!». (mendi gain) harrokeria nominal singularra frantsesaren mina harrokeria frantsesaren mina el00071 Frantziako zubia (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín frantziako zubia ostarkua frantziako zubia el00072 galtza gorri (yakin i), galtza gorrixa (voc aran) deabrua nominal singularra galtzagorria deabrua galtzagorria el00073 muturra seriyo, gezurra dariyo / salda gatzik gabia eztu baliyo. (fer imaz) pertsona motela nominal singularra gatzik gabeko salda pertsona motela gatzik gabeko salda el00075 Gorbeiako beleak Gorbeiara yokerea (yakin iii) bertakoia nominal singularra gorbeako belea bertakoia gorbeako belea el00076 eztuk haltzaren azken erroa hautatu. (yakin iii) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) haltzaren azken erroa ez izan balioduna izan (ezer) haltzaren azken erroa ez izan el00077 aragi bako agura sega andiduntzarra ereiten dabilena munduan negarra (par bide) heriotza nominal singularra la descarnada haragi gabeko agure sega handiduna heriotza haragi gabeko agure sega handiduna el00078 ari oneko egurre dok ori, beretik ateratzeko! (nap esa) ironiaz, egoskorra nominal singularra hari oneko egurra ironiaz, egoskorra hari oneko egurra el00079 mehatxu hoien eta handiagokoen bardin direla beldur, nola jazko haizearen. (zez erre) Eskualdun giristinotasunaz ala jazko haizeaz bardintsu axola duenak (mintz aur) baliorik gabekoa nominal singularra iazko haizea baliorik gabekoa iazko haizea el00080 ibaiz bestaldeko sua, edo orobat mendiko sua (egan) ez dagokigun arazoa nominal singularra ibaiz bestaldeko sua ez dagokigun arazoa ibaiz bestaldeko sua el00081 lasterr eldu bearr iat igitaidun zarra (par bide) heriotza nominal singularra igitaidun zaharra heriotza igitaidun zaharra el00082 Baiña guztien gaiñetik borzgarren zensu korporalari, zein baita tactus, ukitzea, eskuztatzea eta hazkatzea, eduki behar zaika begia. Zeren hura de ohoiñen kapitaina: ijitoen kondea, bertzeren ebatsietan ere parte duena. (gero) ukimena nominal singularra ijitoen kondea ukimena ijitoen kondea el00083 Ez karismarik eta ez ikazkinaren federik ez dugun Kanten ondoko batzuek besterik jakin nahi genuke. (mitx idaz) guztizko fedea nominal singularra la fe del carbonero ikazkinaren fedea guztizko fedea ikazkinaren fedea el00084 asmoa gendukan gure ilargi eztizkoa Oñatiko Arantzazun eder pasatzeko. (obr guz i) ezkontondoko bidaia nominal singularra luna de miel lune de miel ilargi eztizkoa ezkontondoko bidaia ilargi eztizkoa el00085 egun eztago deklaraturik inbutuaren legea. (obr guz i) adierazpen debekua nominal singularra la ley del embudo inbutuaren legea adierazpen debekua inbutuaren legea el00086 nunbait begira zegon Infernuko Patxi (lexo) deabrua nominal singularra infernuko patxi deabrua infernuko patxi el00087 infernuko Patxi (yakin iii) (mutiko) gaiztoa nominal singularra infernuko patxi (mutiko) gaiztoa infernuko patxi el00088 infernuko txaramela (yakin iii) (mutiko) gaiztoa nominal singularra infernuko txaramela (mutiko) gaiztoa infernuko txaramela el00089 Gure mutil au izango jaku / santu guztiz andia / alboan falta dakionian / kuartilloko ontzia / Aritxabaltxo gurea / zezen-toreadorea / penitentzia egite ori / ez dok intxaur-saltsea. (barrutia) baliorik gabeko ga uza(k) edo pertsona(k) nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) ez izan intxaur saltsa baliorik gabeko ga uza(k) edo pertsona(k) (ezer) ez izan intxaur saltsa el00090 hauek dira niretzat lurreko gatza, itsasoko usaia eta aireko soinua (obr guz i) garrantzitsuena nominal singularra itsasoko usaina garrantzitsuena itsasoko usaina el00091 Jainkoaren mandataria (yakin iii) tximeleta nominal singularra jainkoaren mandataria tximeleta jainkoaren mandataria el00092 bada gaixoak: joan zan Jaujaren denbora an ere lan eginda bizi bear da. (ipar biz) olgeta sasoia nominal singularra jaujaren denbora olgeta sasoia jaujaren denbora el00093 Jaungoikoaren gerrikoa (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín jaungoikoaren gerrikoa ostarkua jaungoikoaren gerrikoa el00094 Jaungoikoaren zubia (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín jaungoikoaren zubia ostarkua jaungoikoaren zubia el00096 Kapa-gorri (yakin i) deabrua nominal singularra kapagorria deabrua kapagorria el00097 Karakolen danbolina (yakin i) trumoia nominal singularra karakolen danbolina trumoia karakolen danbolina el00098 ezta konprenitzen, kaskoinak diona (zez erre) ez ulertzea nominal singularra kaskoinak diona ez ulertzea kaskoinak diona el00099 Katanarrua ostu ezteioten beti beldurrez. (sas let), catanarrua. (voc bas) dirua nominal singularra katanarrua dirua katanarrua el00100 Aren kolkopeko zurrunbiloa! (amab eg) kezka nominal singularra kolkopeko zurrunbiloa kezka kolkopeko zurrunbiloa el00101 hauk badakite ederki, eta sothilki bere ustez bat cederaren kontra bere pozoinaren hedatzen, kapatzat, eta estalkitzat hartzen dutelarikan, ongi ikhasi naizko desirkundea, edo itxurapenezko urrikaltzapenaren azpian: krokodilaren kontua dute. (lan haut) gezurrezko lantua nominal singularra lágrimas de cocodrilo larmes de crocodile krokodilaren kantua gezurrezko lantua krokodilaren kantua el00102 nic cirtciltzat nagocan eta nere sehien artera hartuco ez-nuen; eta orai, zorion handitan, ceruco buruzagien artean ohoratua da; eta ni, munduco giza tzar, gaichtagin eta cirtcil gucien erdian, labe gorrituan nago. (card lap) infernua nominal singularra labe gorritua infernua labe gorritua el00103 galdu duen gaixoak buruan har beza ez dela egun oroz laphurtarren besta. (naf kan) (poes pop ii) garaitza nominal singularra lapurtarren besta garaitza lapurtarren besta el00104 larri-kalea (yakin iii) egoera larria nominal singularra larri kalea egoera larria larri kalea el00105 etzen lastozko sua zuen maitasuna! (odol) iraupenik gabeko oldarra nominal singularra agua de borrajas feu de paille lastozko sua iraupenik gabeko oldarra lastozko sua el00106 zuri baten pupua eta lau zuriren trapua (yakin iii) itxurapena nominal singularra lau zuriren trapua itxurapena lau zuriren trapua el00107 Ayen eskubetara eroritzen zana, eskobakiñ bezela garbituba dana, laja ta juaten ziran zuloren batera, legorreko arrantza anche partitzera. (kont) lapurreta nominal singularra lehorreko arrantza lapurreta lehorreko arrantza el00108 gezurrak asmatzeko ere burua bear dik, bura; ez ik or lepo-gañean daukaken lapiko zar ori. (per amez) burua nominal singularra lepo gaineko lapikoa burua lepo gaineko lapikoa el00109 erreguekin badauca letrazco hizcuntza. (eskal) hizkera idatzia nominal singularra letrazko hizkuntza hizkera idatzia letrazko hizkuntza el00110 Libango zedroak inarrosten zituen bozak. (poem bas) boz ozena nominal singularra libango zedroak inarrosteko boza boz ozena libango zedroak inarrosteko boza el00111 hauek dira niretzat lurreko gatza, itsasoko usaia eta aireko soinua (obr guz i) garrantzitsuena nominal singularra lurreko gatza garrantzitsuena lurreko gatza el00112 mandoa bera ere botako zin gure etxe-zuloko usainak (txan kant) usain txarra nominal singularra mandoa ere botatzeko usaina usain txarra mandoa ere botatzeko usaina el00113 Mari Migelen etxean no da to; emaztea gizon, oiloa oilar. (yakin iii) emazteak agintzen duen etxea nominal singularra mari migelen etxea emazteak agintzen duen etxea mari migelen etxea el00114 matxintapakaria (voc aran) aharia nominal singularra matxin tapakaria aharia matxin tapakaria el00115 ibaiz bestaldeko sua, edo orobat mendiko sua (egan) ez dagokigun arazoa nominal singularra mendiko sua ez dagokigun arazoa mendiko sua el00116 egon zaitez prestu ez kopetik beztu muatzen dan monedik iñork nai eztu. (fer imaz) pertsona aldakorra nominal singularra mudatzen den moneda pertsona aldakorra mudatzen den moneda el00117 mundu herri guztiak ere, baldin zerorrek, biderik ematen ezpadiozu, ezin egotz zaitzake ifernura. (gero), mintçatce hura hedatu igan-da mundu herri gucirat. (test cahar i), gauza arrotzaz espantu mundu-herri guztia. (noel), predikatu baizuten mundu-herri guzian. (lan haut), mundu herri guzia. (bir of) mundu osoa nominal singularra mundu herria mundu osoa mundu herria el00118 ethorri cen dembora ceinetan Erroma yarri baitzen iduri munduko arima. (eskal) garrantzi handieneko lekua nominal singularra el ombligo del mundo munduko arima garrantzi handieneko lekua munduko arima el00119 Ardoa, Naparroako bikarioa (yakin iii) ardoa nominal singularra purée septembrale nafarroako bikarioa ardoa nafarroako bikarioa el00120 bere neurriko zapatarik gabe ez da iñor. (nap esa) (inor) zuhurtzian edo gaiztakerian gaindituko duen pertsona nominal singularra la horma de (mi, tu, su...) zapato (neure, heure, bere...) neurriko zapata (inor) zuhurtzian edo gaiztakerian gaindituko duen pertsona (neure, heure, bere...) neurriko zapata el00121 garhaitzen eta ithotzen odolaren mintzoa (bi saind) sentimendua nominal singularra odolaren mintzoa sentimendua odolaren mintzoa el00122 Baiña guztien gaiñetik borzgarren zensu korporalari, zein baita tactus, ukitzea, eskuztatzea eta hazkatzea, eduki behar zaika begia. Zeren hura de ohoiñen kapitaina: ijitoen kondea, bertzeren ebatsietan ere parte duena. (gero) ukimena nominal singularra ohoinen kapitaina ukimena ohoinen kapitaina el00123 oillalurrian bizi izan gaa. (voc aran) etxe inguruko lurra nominal singularra oilalurra etxe inguruko lurra oilalurra el00124 Oiz'ko belea beti Oiz'era (nere apur) bertakoia nominal singularra oizko belea bertakoia oizko belea el00125 ondo eiñen pague ate onduen palue.(barand) eskergabetasuna nominal singularra ongi eginaren pagua eskergabetasuna ongi eginaren pagua el00126 haren itza eta horaren phutza berdin. (yakin iii) baliorik gabekoa nominal singularra oraren putza baliorik gabekoa oraren putza el00127 Oriko txoriak Orira nai. (yakin iii), Orhico choria. (tex arc), Ori-ko txoria laket da beti Ori-mendian. (naf kan) bertakoia nominal singularra oriko txoria bertakoia oriko txoria el00128 nahi içan çuen hortz-adarra baita-çadin batafun haren feinaletzat. (test cahar i), ortzadar (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín ortzadarra ostarkua ortzadarra el00129 zintzotasuna askok sartzen du pardelkeriazko zakuan (berts bil) arlotetza nominal singularra pardelkeriazko zakua arlotetza pardelkeriazko zakua el00130 pareta gañeko ollarra (nap esa) harroa nominal singularra pareta gaineko oilarra harroa pareta gaineko oilarra el00131 Mitikileko duk eta Petiri Sanzen alaba (poes pop ii) gosea nominal singularra petiri santzen alaba gosea petiri santzen alaba el00132 Betiri Santsen zaldia bidean yoaile handia, lekayotzat duelarik miseria. (yakin iv) gosea nominal singularra petiri santzen zaldia gosea petiri santzen zaldia el00133 Pettiren xirula bere xokotik (can pop iii) gosea nominal singularra pettiren xirula gosea pettiren xirula el00134 prakagorri. (yakin i) deabrua nominal singularra prakagorria deabrua prakagorria el00135 azkenekotzat egiten dio pregunta eskusatua. (zubi) amodiozko galdea nominal singularra pregunta eskusatua amodiozko galdea pregunta eskusatua el00136 salda amorraua. (yakin iii) kafea nominal singularra salda hamorratua kafea salda hamorratua el00137 San Migelen zubia. (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín san migelen zubia ostarkua san migelen zubia el00138 San Nikolasen zubia. (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín san nikolasen zubia ostarkua san nikolasen zubia el00139 sapo-erderia.(voc aran) gaizki hitz egindako erdara nominal singularra sapo erdara gaizki hitz egindako erdara sapo erdara el00140 Sankristiako atea zabalik daramak. (yakin iii) brageta nominal singularra sankristiko atea brageta sankristiko atea el00141 Orduan ere sasoi erua eruan zutela dibersiyua (mend txir) gaztaroa nominal singularra sasoi eroa gaztaroa sasoi eroa el00142 gaisoa eroateko satorren errira. (par bide) hil aditzezkoa satorren herrira eraman hil satorren herrira eraman el00143 ongi jan, ongi edan, bear aurrak azi, senper orduan oi du bakoitzak ikusi. (itur) erabakitzeko unea nominal singularra la hora de la verdad senper ordua erabakitzeko unea senper ordua el00144 baserritarrak ziran soka-muturrian. (fest), oil zer da au? Soka muturra? (burrun) idi sokadunaren entzierroa nominal singularra soka-muturra idi sokadunaren entzierroa soka-muturra el00145 sos baten mina eta bi sosen lotura (yakin iii) garrantzirik gabeko arazoa nominal singularra sos baten mina garrantzirik gabeko arazoa sos baten mina el00146 sasoi obia dator emendik aurrera subazterrean gaztaiñ danboliñari eragiñaz egoteko. (baratz) negua nominal singularra su bazterrean gaztain danbolinari eraginez egoteko sasoia negua su bazterrean gaztain danbolinari eraginez egoteko sasoia el00147 Kaxo ganbara, sugur-peko logalia juan alzaik? (burrun) gosea nominal singularra sudurpeko logalea gosea sudurpeko logalea el00148 tipule tristure. (nap esa) gezurrezko lantua nominal singularra tipula tristura gezurrezko lantua tipula tristura el00149 indargabearen aserrea, hur errea (ats neur) nominal singularra agua de borrajas feu de paille ur errea ur errea el00150 Urzo-aphalaren malurra galduz gerostik laguna. (chan pop) (can pop i) amodioa galdutako pena nominal singularra urzapalaren malura amodioa galdutako pena urzapalaren malura el00151 urruneko eltzea errana da urrez. (poes pop ii) itxura hutsezko ondasuna nominal singularra urruneko eltzea itxura hutsezko ondasuna urruneko eltzea el00152 koitadua! uzkarraren koinatua. (yakin iii) pertsona urrikalgarria nominal singularra uzkarraren koinat(u)a pertsona urrikalgarria uzkarraren koinat(u)a el00153 zaldi urdin (yakin iii) alferreria nominal singularra zaldi urdina alferreria zaldi urdina el00154 eta contra nic nerraken gucia, laiteke çaragoçaco çoroen erasia. (fabl) funtsik gabeko arrazoia nominal singularra Zaragozako zoroen erasia funtsik gabeko arrazoia Zaragozako zoroen erasia el00155 garizumaak erirentzat zazpi ankako atsoa dauko. (yakin i), zazpi ankako atsoa. (yakin iii) garizuma nominal singularra zazpi hankako atsoa garizuma zazpi hankako atsoa el00156 zazpi ontzako bizarra (yakin iii) bizar luzea nominal singularra zazpi ontzako bizarra bizar luzea zazpi ontzako bizarra el00157 zeru azpiko aldian ez dut iñoren kalte izan nai (obr guz ii) bizitza nominal singularra zeru azpiko aldia bizitza zeru azpiko aldia el00158 zeruko txaloa. (yakin iii) pertsona ona nominal singularra zeruko txaloa pertsona ona zeruko txaloa el00160 koitadua! zorriaren koinatua. (yakin iii) pertson urrikalgarria nominal singularra zorriaren koinat(u)a pertson urrikalgarria zorriaren koinat(u)a el00161 zubiadar (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín zubiadarra ostarkua zubiadarra el00162 zuri baten pupua eta lau zuriren trapua (yakin iii) itxurapena nominal singularra zuri baten pupua itxurapena zuri baten pupua el00163 sinesmena eta itxaropena zuzter bateko arbola (nere apur) antzekoa nominal singularra zuztar bateko arbola antzekoa zuztar bateko arbola el00164 eztira oiek guziak afalondoko kontuak. (yakin iii), ez dire oiek afalondoko kontuak. (nap esa) gezurrak, fantasiak nominal plurala afalondoko kontuak gezurrak, fantasiak afalondoko kontuak el00165 Baiña ifernuraz gero, galdu du libertateak bere indarra: itsutu da adimendua, gogortu da borondatea, akhabatu dira arimako feriak, hertsi dira miserikordiaren atheak.(gero) munduko plazerrak nominal plurala arimako feriak munduko plazerrak arimako feriak el00166 Artzaurietako kontuak. (yakin iii) gezurrezko ipuinak nominal plurala conte de bonnes femmes artazurietako kontuak gezurrezko ipuinak artazurietako kontuak el00167 urteak dituk Fernandoren egiak esaten ditudala Atsularren arrazoiak ematen ditudala. (obr guz ii) arrazoi sakonak nominal plurala Axularren arrazoiak arrazoi sakonak Axularren arrazoiak el00168 azaren azpiko orriak ez dira orrek (yakin iii) baliorik gabeko gauzak edo pertsonak nominal plurala moco de pavo pipi de chat azaren azpiko orriak baliorik gabeko gauzak edo pertsonak azaren azpiko orriak el00169 axariaren eztaiak (yakin iii) eguraldi euri-eguzkitsua nominal plurala azeriaren ezteiak eguraldi euri-eguzkitsua azeriaren ezteiak el00170 ezkontza-egun txarrik ez dago, geroz dauz erre-egosiak. (nere apur) haserreak nominal plurala erre egosiak haserreak erre egosiak el00171 zotzak eta paluak estudianteen kontuak. (yakin iv) borrokak nominal plurala estuadianteen kontuak borrokak estuadianteen kontuak el00172 Fernandoren egiak. Nire bihoca ezkerrean dago eta bertako odola gorria da. (obr guz ii) egia nabarmenak nominal plurala verdad de Perogrullo verité de La Palice fernandoren egiak egia nabarmenak fernandoren egiak el00173 ganbarako aleak eta ukulluko eleak urtean baño urtean geiago urritu ziran. (gar) nominal plurala ganbarako aleak ganbarako aleak el00175 goi-barrenak (yakin iii) mugak nominal plurala goi-barrenak mugak goi-barrenak el00176 bizitze izpiritualaren goiti beheitiak (bi saind) arazoak nominal plurala goiti beheitiak arazoak goiti beheitiak el00177 letania grekezkoak behar tun utzi. (oxob) hizkera ulergaitza nominal plurala grekezko letaniak hizkera ulergaitza grekezko letaniak el00178 asi-orraziak. (yakin iii) gertakizunak nominal plurala hasi orraziak gertakizunak hasi orraziak el00179 automoille oek ere izaten dizkitek beren ausiabarrak. (sas let) matxurak nominal plurala hautsiabarrak matxurak hautsiabarrak el00180 eta lengoko urteetan elkarrekin izandako autsi-osoakatik, artu zuten, osotoro eskuetaratzeko asmoa. (test berri), autsi-osoak ondo etorri zitzaizkion. (yakin iii) adosezak nominal plurala hautsi-osoak adosezak hautsi-osoak el00181 apostulu galdu onek or-emenak bereala eta isillik egin zituen. (test berri) zereginak nominal plurala hor hemenak zereginak hor hemenak el00182 republikano ta liberalak irin bateko opillak. (alz imaz) antzekoak nominal plurala lobos de la misma camada gens du même acabit irin bateko opilak antzekoak irin bateko opilak el00183 karrikako galtzak alkatearen kontra (obr guz i) gizonezkoak nominal plurala karrikako galtzak gizonezkoak karrikako galtzak el00184 ta gixona geldi asi jakon liñuen penak esaten. (barand) amairik gabeko ipuina nominal plurala el cuento de la buena pipa lihoaren penak amairik gabeko ipuina lihoaren penak el00185 oraindik ere goguan dauzkat aien lurreko pausuak. (itur berts) bizitza nominal plurala lurreko pausoak bizitza lurreko pausoak el00186 mai azquenac. (voc bas) postrea nominal plurala mahai azkenak postrea mahai azkenak el00187 abadearen kontra merkatuko gonak. (obr guz i) emakumezkoak nominal plurala merkatuko gonak emakumezkoak merkatuko gonak el00188 Jesus gure zai an omen dago zabaldurikan besuak ikusi eta errukiturik gure munduko pausuak. (gazt berts) bizitza nominal plurala munduko pausoak bizitza munduko pausoak el00189 daki ez diradela ontzaren ujuak Jesus gure Redentoriaren amar konsejuak. (mend txir) funtsik gabeko esanak nominal plurala ontzaren oihuak funtsik gabeko esanak ontzaren oihuak el00190 ora bateko opilak (yakin iii) antzekoak nominal plurala lobos de la misma camada gens du même acabit ora bateko opilak antzekoak ora bateko opilak el00191 ostatuko kontuak dire oiek (nap esa) gezurrezko ipuinak nominal plurala ostatuko kontuak gezurrezko ipuinak ostatuko kontuak el00192 Pendulen kontrakoak (yakin i) deabruak nominal plurala pendulen kontrakoak deabruak pendulen kontrakoak el00193 Peligrosuak dira plazako neurriyak (azp prem) jendaurreko portalegeak nominal plurala las reglas del juego plazako neurriak jendaurreko portalegeak plazako neurriak el00194 ala gaur heure dituk Satanen zilharrak? (oxob) trazioaren saria nominal plurala satanen zilarrak trazioaren saria satanen zilarrak el00195 urrutiko intxaurrak / urtero betiak / bertara joatean / askotan tristiak (txintxua), urrutiko intxaurrak gerora baterez. (nere ald), urrungo intxaurrak ez niotek lausotu. (txan kant) amestutako egoerak edo ondasunak nominal plurala urrutiko intxaurrak amestutako egoerak edo ondasunak urrutiko intxaurrak el00196 agoa beteko itza. (yakin iii) gustuz esandako hitza nominal mugagarria aho beteko hitza gustuz esandako hitza aho beteko hitza el00197 auntzen aiñako bizarra. (yakin iii) bizar luzea(k) nominal mugagarria ahuntzen adinako bizarra(k) bizar luzea(k) ahuntzen adinako bizarra(k) el00200 artzain beltzak nahi'tü ahalaz neskatxa. (igel) apaiz nominal mugagarria artzain beltz apaiz artzain beltz el00201 atzo goizeko lore etzerala. (laug txin) zaharra izan nominal mugagarria atzo goizeko lore(a) ez izan zaharra izan atzo goizeko lore(a) ez izan el00202 Nere bizitzako berri jakin nai al uke? Ez didak gutxi eskatzen, motel! Ez baidira danak bart arratseko kontuak. (txan kant) (ezer) aspaldikoa izan aditzezkoa (ezer) bart arratseko kontuak ez izan (ezer) aspaldikoa izan (ezer) bart arratseko kontuak ez izan el00204 eta bide luzeco ibillerac etzaitue izutzen. (jes biotz) nekea(k) nominal mugagarria bide luzeko ibilera(k) nekea(k) bide luzeko ibilera(k) el00206 gazte batzuek harizan dira farisauaren lanean: beren buruak zeruan ezar, bestiak ifernu labean... (ahal dena) faltsukeriak nominal mugagarria farisauaren lana(k) faltsukeriak farisauaren lana(k) el00207 gari-gaineko txoriak goserik ez. (yakin iii) nahi bezala bizi dena (direnak) nominal mugagarria gari gaineko txoria(k) nahi bezala bizi dena (direnak) gari gaineko txoria(k) el00208 esaten ari naizen kontuak ez dira gaur goizekuak. (xenp sari) albiste berria(k) nominal mugagarria gaur goizeko kontua(k) albiste berria(k) gaur goizeko kontua(k) el00209 horiec dira haicezco dorre, nic neretzat egin eta gora altchatu nituenac. (card lap) handikeria desegin errazak nominal mugagarria château de cartes haizezko dorreak handikeria desegin errazak haizezko dorreak el00210 gizonen harat hunata bere esku daukala. (odol) arazoa(k) nominal mugagarria harat hunata(k) arazoa(k) harat hunata(k) el00212 illunbeco jostea, arguitaco lotsea. (tex arc) izkutuko pikardia(k) nominal mugagarria ilunpeko jostea(k) izkutuko pikardia(k) ilunpeko jostea(k) el00213 arrezkeroztik berak penatzen ditu ipurdiko miñak. (gazt berts) galera(k) nominal mugagarria ipurdiko mina(k) galera(k) ipurdiko mina(k) el00214 aker zar adar-bakarrak egin zuen doministikua lar-pian zeuden arratoi zarrak esnatzeko modukoa. (mend txir) usin ha ndia(k) nominal mugagarria laharpeko arratoiak esnatzeko moduko doministua(k) usin ha ndia(k) laharpeko arratoiak esnatzeko moduko doministua(k) el00215 zu oraindik lumatu gabeko txorikume, kabitik irten gabia zera. (iru zir) gazteegia(k) nominal mugagarria lumatu gabeko txorikumea(k) gazteegia(k) lumatu gabeko txorikumea(k) el00216 ai zer markesaren alaba (txan kant) harroskoa(k) nominal mugagarria markesaren alaba(k) harroskoa(k) markesaren alaba(k) el00217 Txintxarri min gabea sasian usteldu. (yakin iii) funtsik gabekoa(k) nominal mugagarria mihi gabeko zintzarria(k) funtsik gabekoa(k) mihi gabeko zintzarria(k) el00218 mukiak gogortu dizazkidakean otza. (amab eg) hotz handia(k) nominal mugagarria mukiak gogortzeko hotza(k) hotz handia(k) mukiak gogortzeko hotza(k) el00219 nahikunde hel neguko loreak dira (gero) iraupenik gabeko asmo edo egitatea(k) nominal mugagarria flor de un día neguko lorea(k) iraupenik gabeko asmo edo egitatea(k) neguko lorea(k) el00220 ogi bihiaren gaineko xoria duzu hori. (yakin iii) azkar aberastuak nominal mugagarria ogi bihiaren gaineko txoria(k) azkar aberastuak ogi bihiaren gaineko txoria(k) el00221 ogi metaren gaineko txoria. (yakin iii) azkar aberastuak nominal mugagarria ogi metaren gaineko txoria(k) azkar aberastuak ogi metaren gaineko txoria(k) el00222 Gure mariak oiko ariak. (yakin iii) betiko leloa(k) nominal mugagarria ohiko haria(k) betiko leloa(k) ohiko haria(k) el00223 Oilo kanpoan errule. (yakin iii) aldakorrak nominal mugagarria culo de mal asiento oilo kanpoan errulea(k) aldakorrak oilo kanpoan errulea(k) el00224 oiñ bitaco acheri, bele gaiçoen gostuz ohi diren bici! (fabl) gaizkileak nominal mugagarria oin bitako zeria(k) gaizkileak oin bitako zeria(k) el00225 ez geralako paotxetara usatutako ariyak. (txirrit i) nahi bezala bizi dena (direnak) nominal mugagarria pagotxetara usatutako aharia(k) nahi bezala bizi dena (direnak) pagotxetara usatutako aharia(k) el00226 baña iru edo lauz gañerakoak prakazar-jendeak ziran. (urz bat) arlotea(k) nominal mugagarria prakazahar jendea(k) arlotea(k) prakazahar jendea(k) el00227 sabel-zorri (yakin iii) gosea(k) nominal mugagarria sabel zorria(k) gosea(k) sabel zorria(k) el00228 San Xuan-loak diraz orrek. (yakin i) lo luzea(k) nominal mugagarria san juan loa lo luzea(k) san juan loa el00229 Oñ dirade egun pozgarriyak / alai dirade gasteriyak / aldetuak diradelakotz / trapu zar periyak (paulo yan) ihauteria(k) nominal mugagarria trapu zahar feria(k) ihauteria(k) trapu zahar feria(k) el00230 tripasorrixak. (voc aran) gosea(k) nominal mugagarria tripa zorria(k) gosea(k) tripa zorria(k) el00231 an dago upela baiño andiagoko mozkorrarekin su-bazterrean. (urz bat) mozkor handia(k) upela baino handiagoko mozkorra(k) mozkor handia(k) upela baino handiagoko mozkorra(k) el00232 ur andiko arraiñak dira orrek. (yakin iii) garrantzizko pertsonaia(k) nominal mugagarria pez gordo gros poisson ur handiko arraina(k) garrantzizko pertsonaia(k) ur handiko arraina(k) el00233 gaizki esaten jardun dirade urdai gabeko zerriyak. (axen txan) nazkagarria(k) nominal mugagarria urdai gabeko zerria(k) nazkagarria(k) urdai gabeko zerria(k) el00234 igaz neukan nik bizarra baltza eta aurrten daukat zuria eztakit zelan biurrtu nazan urik bako errotarria. (par bide) zaharra(k) urik gabeko errotarria(k) zaharra(k) urik gabeko errotarria(k) el00235 - Baña zuk, zer dala uste dezu... zera... (ezin gogoratu naiz izenaz) Pilemon jaunaren semia? - Urres egindako xomorroren bat. (burrun) aberatsa(k) nominal mugagarria urrez egindako zomorroa(k) aberatsa(k) urrez egindako zomorroa(k) el00236 ximiniatik jatzi sien ximelgorriak. (barand) deabruak nominal mugagarria ximelgorria(k) deabruak ximelgorria(k) el00237 ez dira, noski, egun auetxek zokoratzeko trastiak. (xenp sari) baztergarria(k) nominal mugagarria zokoratzeko trastea(k) baztergarria(k) zokoratzeko trastea(k) el00238 zorri il biztua baiño pizti txarragorik ez dago. (yakin iii) azkar aberastua(k) nominal mugagarria zorri hil piztua(k) azkar aberastua(k) zorri hil piztua(k) el00239 beste laurak zioten etzala naikua, orra sortu zuzendu ezin zan kakua. (goi lor) konponezinezko arazoa(k) nominal mugagarria zuzendu ezineko kakoa(k) konponezinezko arazoa(k) zuzendu ezineko kakoa(k) el00241 Eta zinez mintzo baitzen gero: ez batere aho-berokeriaz. (mintz aur) hitzaren desmasia nominal mugagabea ahoberokeria hitzaren desmasia ahoberokeria el00242 ago-korapilo. (yakin iii) ahozkatzeko zaila den esaldi nominal mugagabea aho korapilo ahozkatzeko zaila den esaldi aho korapilo el00243 aiton-ume. (yakin iii) jornalari nominal mugagabea aiton ume jornalari aiton ume el00244 Jainkoak ez-gaituren sorrarazi aitorenseme edo burjes handi. (lab lib), aitorensemea, laboraria, aberatsa, pobrea, zer hari zira. (onts hil), aitoren-seme bat othe den. (bi saind) jauntxo nominal mugagabea gentilhombre gentilhomme aitoren seme jauntxo aitoren seme el00245 andra-bazkari ta medienda bautizatu ta ondorian. (ait uzta) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea andre bazkari ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita andre bazkari el00246 andra-ikustea. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea andre ikuste ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita andre ikuste el00247 Arkaiño orrek argimutiltzat batto soil-soilik nai ta bear dik. (can pop iii), argi-mutill on barik postien onduan ator ikusitera zer moduz naguan. (enb oles) kriseilu nominal mugagabea argi-mutil kriseilu argi-mutil el00248 argi-txakurrak. (yakin iii) haragi ustelak sortzen duen sua nominal plurala fuego fatuo feu follet argi-txakurrak haragi ustelak sortzen duen sua argi-txakurrak el00249 harma churitan sarthu Castilla handirat. (eskal) labana edo ezpata nominal mugagabea arma blanca arme blanche arma zuri labana edo ezpata arma zuri el00250 agintzeko ta asto-lanean beti gu. (goi lor) lan nekagarri nominal mugagabea astolan lan nekagarri astolan el00251 batek iji-ijii Atrixe-doministikua egin zin. (txan kant) usin nominal mugagabea atrixe doministiku usin atrixe doministiku el00252 atso-besta. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea atso besta ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita atso besta el00253 kontseillu ona, eta ez atso gisakoa. (lan haut) kontseilu petral nominal mugagabea atso gisako kontseilu kontseilu petral atso gisako kontseilu el00254 funtsik gabeko atso kontua (lan haut) gezurrezko ipuin nominal mugagabea atso kontu gezurrezko ipuin atso kontu el00255 andik berrogei egunera, elizako sarrera esaten zaion oitura izaten baita, arratsaldean, berriz, auzoko andreak amaren sukaldean billera egiten ziteken. Gure aieka oietan etzioteken oso izen goxoa jarri: atsolorra. (txan kant), atso-lor. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea atsolorra ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita atsolorra el00256 aurpegi auste. (yakin iii) bi pertsona edo gehiagoren aldi bereko itaunketa, auzietan bereziki nominal mugagabea aurpegi hauste bi pertsona edo gehiagoren aldi bereko itaunketa, auzietan bereziki aurpegi hauste el00257 guarda-champetrak, hauzaphezak (lab lib), Yaun hauz'aphezak erran dionean nola bezperan Zugarramurdiko fraidek ebaxi dioten berrehun buruko arthalde eder bat, eta zer gisetan yokatu gogo duen bere berrehun ardien bertze berrehunekin, ahal badu, atzemateko (p. adame), beheraxago aipatzen dugun andre auzapez zorrotz harek be-ala. (zez erre), Uztaritzeko auzapez maitea. (oxob), auzapezak eman dirua bere baino gehiago. (odol) alkate nominal mugagabea auzapez alkate auzapez el00259 disimuluan azpi-janetan ez da izaten motela. (nere apur), Aspaldian azpi-janean ari zala banekiken. (txan kant), baina azpijanean, satorraren gisa. (mitx idaz) Jangoikua aguan da demoniua kolkuan, azpijanian nundik biargiñari odola txupauko (ezten) traizioz, gaiztoz nominal mugagabea labor de zapa azpijane(t)an traizioz, gaiztoz azpijane(t)an el00260 ez gara sekula ibili azpijokutan. (igel) amarru nominal mugagabea azpijoko amarru azpijoko el00261 Dithurbide, miricu eta baldar-aphez. (eskal) alkate nominal mugagabea baldar-apez alkate baldar-apez el00262 bazkal-osteko. (manual) siesta nominal mugagabea bazkalosteko siesta bazkalosteko el00263 Begi bistatik galduz gero (gero) aurre nominal mugagabea begi bista aurre begi bista el00264 Errodrigo artzaiaren begi-bitartea (lexo) aurpegi nominal mugagabea begi bitarte aurpegi begi bitarte el00265 apezgaientzat Mañexek bortz begi gorri. (manex), nere polsan badago zenbait begi-gorri. (pedro santa) sos nominal mugagabea begigorri sos begigorri el00266 eta lehen begui-colpean. (fabl), begui kolpe batez. (eskal), tartean amodiozko begi-kolpe bat hegalpean denari. (elizanb) begiraldi nominal mugagabea coup d'oeil begi kolpe begiraldi begi kolpe el00267 abereei begi ukhaldi bat eman-gabe eta seguratu-gabe ontsa direla. (lab lib), begi ukhaldi batez izartzen dute gaitz handi horren hedadura. (bi saind) begiraldi nominal mugagabea coup d'oeil begi ukaldi begiraldi begi ukaldi el00268 Botzen berri jakitean, bozcarioac argitzen ditu guzien begitharteac, zabaltzen guzien bihotzac, salbu gure sainduarena. Ihurzuriac joa iduri du gure sainduac.(bi saind) aurpegi nominal mugagabea begitarte aurpegi begitarte el00269 behar ondoko bat emaiten dioenac. (gero) zaflada nominal mugagabea beharrondoko zaflada beharrondoko el00270 haren ichiltafuna behaftopa harri balia cedin flacoentzat. (jes imit) traba nominal mugagarria behaztopa harri traba behaztopa harri el00271 eta izpektor guzien beltzuriez (zez erre) haserre aurpegi nominal mugagabea beltzuri haserre aurpegi beltzuri el00272 Onera arteko besolaguntzat bidera irtena zaitugu. (aran) biderako lagun nominal mugagabea besolagun biderako lagun besolagun el00273 bere eskura artu gaitzala betiraunde guztiko. (p eraus ii), Satanas bere languilleaquin batean egongo dan betiraunde guzian erretzen. (eracus) eternitate nominal mugagabea betiraunde eternitate betiraunde el00274 zer bihotz ukhaldi errezibituko duzu! (gero) atsekabe nominal mugagabea bihotz ukaldi atsekabe bihotz ukaldi el00276 Bizi-alarguntza ere, desleyaltasuna ez, beste edozein bidegatik egitea, debekatzen du. (test berri) ezkontideen aldentze nominal mugagabea bizi alarguntsa ezkontideen aldentze bizi alarguntsa el00277 Amerikan urrun izan biar du Nevada, nozpait iritxiko naiz makurrik ez bada, bizi arrisko airian nuaie arara. (josetxo.), non nahi sortzen dute bizi arriskua (odol) hiltzeko arrisku nominal mugagabea bizi arrisku hiltzeko arrisku bizi arrisku el00278 bizkar-besta. (yakin i) etxea bukatu ondoko bazkari nominal mugagabea bizkar besta etxea bukatu ondoko bazkari bizkar besta el00280 arrotasuna, buruerichija, dotorerija (gatz oz) harrokeria nominal mugagabea buru iritzi harrokeria buru iritzi el00281 Buru-auste nekagarria ta garaitu-eziña izango litzakit zugan Abbadieko iakituna baiño ikusi ezik, nire gogamenak erara ta egoki adierazotea (bein beti), zer buru hausteak ditugun! (zez erre), Nazioak diru kontuan el patrón oro-ta erabakitzeko ain buruauste gorriak ibiltzen dituen bezela (kaz lanak), badauka naiko buru-austia! (udar berts), aita bateri eman duan makiña bat buruauste. (ezin), amaika buru auste ekartzen dun griña. (fer imaz), lau arri klase, baiña zuretzat etzegon buruausterik. (sor zaiz), arrazoirik gabeko buru-austiak (lexo), etxera eruan zitxuanian, ango buru-austiak. Ez ba jakin zelan ipiñi. (ezten.) kezka nominal mugagabea quebradero de cabeza buru-hauste kezka buru-hauste el00282 hau da uskaldunaren burumehekeria. (etxahun) txolinkeria nominal mugagabea burumehekeria txolinkeria burumehekeria el00283 burutik beerako (manual) konstipatu nominal mugagabea burutik beherako konstipatu burutik beherako el00284 dinbili dantza. (yakin iii) kulunkada nominal mugagabea dinbili dantza kulunkada dinbili dantza el00285 Eguzkibegira atara (voc aran) egutera nominal mugagabea eguzki begi egutera eguzki begi el00286 han da munduko elha-berri, erran-merran eta nahasketa guztia. (gero) marmari nominal mugagabea elaberri marmari elaberri el00287 elhe konturik, eta hitz alferrik enplegatu gabe. (lan haut) berritsukeria nominal mugagabea ele kontu berritsukeria ele kontu el00288 Eliza chori arrunt ergelak (oxob) enara nominal mugagabea eliza xori enara eliza xori el00289 erbi-lo bat eginik (yakin iii), erbi-lua (voc aran) lo arin nominal mugagabea erbi-lo lo arin erbi-lo el00290 erdalgaisto eiñ (voc aran) gaizki hitzegindako erdara nominal mugagabea erdalgaizto gaizki hitzegindako erdara erdalgaizto el00291 hatz gordin eginik, gelditzen zaitzu ondotik errasumina. (gero), nere erresumina aphur bat-ere ez-gozaturen. (card lap) oinaze nominal mugagabea erresumin oinaze erresumin el00292 Lan eginaz esker gaixto (oler), nere esker gaixto icusia (card lap), esker gaistoac (jes biotz), esker gaiztoak ematen errezago da (eusk ber), esker gaizto batekin atzerriko modak ez baitzitzaizkio joera arrotzak baino gustatzenago (haur bes), ondo egin da esker gaiztua gero azkenian (xenp), Zer egin duan esker gaiztuak! (goi lor), esker gaiztua jornalikan ez miñ artzen gendunian (mend txir) eskergabetasun nominal mugagabea esker gaizto eskergabetasun esker gaizto el00293 Pixkei esker txarra ematen dionak, ez du asko izaten. (nap esa) eskergabetasun nominal mugagabea esker txar eskergabetasun esker txar el00294 Gure eskerrona nola eztezu zuk, Azpeiti, mereziko? (laug txin) eskertasun nominal mugagabea eskerron eskertasun eskerron el00295 Bi atsoren esku-dantza (j-p zab) zafladazko borroka nominal mugagabea esku dantza zafladazko borroka esku dantza el00296 eskugainik-gabe, bere nausiaz ez-lagundua. (lab lib), eskugainik aski ezin hartuz (mintz aur) baliabide nominal mugagabea eskugain baliabide eskugain el00297 Horra zertako, igandean zortziko pestan aurkituko diren, hemen gaindiko framazon guziak; heien esklabo eta eskumakil, eskualdun giristinotasunaz ala jazko haizeaz bardintsu axola dutenak; gero edozoin pestaren usainera laster egileak. (mintz aur), Lizarraga gizagajo bat zala badakigu. Ona emen beste gizagajo bat: Dorrontsoro. Gizagajo ez ezik «masoi» ere ba zala esaten omen zun Santa Kruzek. Gezur borobilla: olakorik eztu esan egundaño Santa Kruzek. Ikus zer dion, aspaldi gabe ala ere, bere azken-urteetan egindako karta batean: «Noiz esan det nik olakorik? Gezur aundia; nik esan nuna au da: bera oartu gabe ta bere asmo on guziek arren, masoien eskumakil izan zala, edo saldukeria egin zuten aiena; nik ezpaitakit masoiak izan ba ziran ere». (santa kruz), esku-makila (yakin iii) (inoren) manupeko, (inoren) interesen zerbitzari nominal mugagabea eskumakila (inoren) manupeko, (inoren) interesen zerbitzari eskumakila el00298 esku-ordeko (yakin iii) baranda nominal mugagabea esku ordeko baranda esku ordeko el00299 eztu esku-tokitik, eta ez lotzeko girthainik (gero) euskarri nominal mugagabea esku toki euskarri esku toki el00300 Abokatak esku-zarta onik ukan du bereak erran dituenean. (zez erre), esku zarten artetik otoizka Jaunari (odol) txalo nominal mugagabea esku zarta txalo esku zarta el00301 diru escucoa. (voc bas) erosi ahalako diru nominal mugagabea dinero contante y sonante espèces sonnantes et trébuchantes eskuko diru erosi ahalako diru eskuko diru el00302 emaizkiek eskumuñak nere adiskide guziei. (santa kruz), andriari eskumiñak eman nere partez. (muno), eskumuñak maiz bigal nazkizu (berts lan), nere partez esku-muiñ eman zuk Aita Lekuona'ri (goi lor), eskumuñak zuri (lexo), Esku-mun dagitzue zeuen lagun Kepa'k (enb oles), seiren eskumiñak danetan gazteenak (aran) goraintzi nominal mugagabea eskumuin goraintzi eskumuin el00303 eskupeko. (manual), eskupeko. (btz beg), lamiñak ezkontzeko eskupekoa ein ei utzen txarrantxa. (barand), gero eskupekuak bandeja betian. (berts bil), kapitan ari egindako eskupekoaz gañera. (txan kant), ortara eman zion itxuari eskupeko bat. (iru zir) limosna nominal mugagabea eskupeko limosna eskupeko el00304 Banua eskutitz bat egitera. (sas let) gutun nominal mugagabea eskutitz gutun eskutitz el00305 iñon etzuzten etxaleorrik topatu. (test berri) aterpe nominal mugagabea etxalehor aterpe etxalehor el00306 zerura bota etxefuegoak. (ust gabe) suziri nominal mugagabea feu d'artifice etxefuego suziri etxefuego el00307 euskalgaizto: dana euskal gaizto eiten daue umiak. (voc aran) gaizki hitzegindako euskara nominal mugagabea euskalgaizto gaizki hitzegindako euskara euskalgaizto el00308 ezamarrenak eruan txak. (voc aran) dirua osatu nominal mugagabea ezamarren dirua osatu ezamarren el00309 ez eta bai asko den lekhuan. (gero) diskusio nominal mugagabea ezetabai diskusio ezetabai el00310 ezpañetatik ezpañetarako izketarte otza izan degu alkarrentzat. (gar) azaleko hizketa nominal mugagabea ezpainetatik ezpainetarako hizketarte azaleko hizketa ezpainetatik ezpainetarako hizketarte el00311 apostulu eta ikasle bikañenakin ezda-baida au ikusteko eta erabakitzeko. (test berri) diskusio nominal mugagabea eztabaida diskusio eztabaida el00312 Eta gaitzerdi lizaque lurreco ondasunetan gueratuco balira datocen calteac. (eracus), gaitz hori gaitz-erdi baizik gerta ez (haur bes), zedintzat ordea. hori gaitz erdi litzake. (mitx idaz), ta gaitz erdi sagarduen itxura zerbait balu. (baratz), gaitz erdi iñorekin ez banu utsegin. (udar berts), Ori gaitz-erdi iduritzen zait. (burrun), Ala ere, gaitz erdi. (zabala.) ) uste baino gaitz tipiago nominal mugagabea mal menor gaitzerdi uste baino gaitz tipiago gaitzerdi el00313 noiznai eginaz gau-pasa. (mendi gain) gau osoko festa nominal mugagabea gaupasa gau osoko festa gaupasa el00314 a zer gaztain-mustrike daukezun. , (nap esa) mozkor nominal mugagabea gaztain mustrika mozkor gaztain mustrika el00315 gibel-beldur. (yakin iii) fidakaiztasun nominal mugagabea gibel beldur fidakaiztasun gibel beldur el00316 kiltza-orratza (voc aran) orratz ixteko nominal mugagabea giltza orratz orratz ixteko giltza orratz el00317 eta nunaitik gizalegeak gañez egiten dizula. (goi lor), auxen da gizalegia! (berts mor), irauli gizalegea (aran) jatortasun nominal mugagabea gizalege jatortasun gizalege el00318 ez dakizte munduko goibera guziak. (berts bil) arazo nominal mugagabea goibehera arazo goibehera el00319 Holako goiti beheiti zenbat ez da ikusten bazterretan. (zez erre) arazo nominal mugagabea goiti beheiti arazo goiti beheiti el00320 Hizkuntzaren gora behera guztia. (lan haut), gora-behera andiak izan ditue. (yakin iii), azpian duk ikusi aren gorabera. (btz beg), ondokoen artean fedearen gora-behera guzia. (zez erre), ikusten ari gera gorabera pranko. (sor zaiz), Ardi onen goraberak danak bistan daude. (otsolarre), Eta askotan dabilkiyena munduko goraberia. (itur), gure artean bada milla gorabera. (sor zaiz), eman ziezteen urte bi ayetan izandako gora-berra guzien berria. (test berri) arazo nominal mugagabea gora-behera arazo gora-behera el00321 gosari-lege bat jarri ta eraman zieken. (txan kant) gosari moduko nominal mugagabea gosari lege gosari moduko gosari lege el00322 aisebegixak (voc aran) haizetara zabaldutako leku nominal mugagabea haize begi haizetara zabaldutako leku haize begi el00323 Zororik dagoen haize-orratz batekin (obr guz ii) beleta edo jirueta nominal mugagabea haize orratz beleta edo jirueta haize orratz el00324 lurreco errege gucien haicezco handitasunec. (card lap) handikeria desegin errazak nominal mugagabea haizezko handitasunak handikeria desegin errazak haizezko handitasunak el00325 Han urguillua, handi nahia. (gero), aundi-naia ta lizunkeriya jarri zaizkigu nagusi. (ust gabe), aundi-nai ta olakorik ezer eztuena. (nere ald), mundutarren andi-nai arro. (chris dot) harrokeria nominal mugagabea handi nahi harrokeria handi nahi el00326 orren andi-puntua relojo ta guzi (jaio biz) harrokeria nominal mugagabea handi puntu harrokeria handi puntu el00327 erriz-gañeko aundi-ustea kentzera (aran) harrokeria nominal mugagabea handi uste harrokeria handi uste el00328 lenbiziko anka-gorria etorri uan mundura. (txan kant) haur nominal mugagabea hanka gorri haur hanka gorri el00329 Ta banaka-banaka, apal-apal ta atsekabez, joan ziran sagu gaxoak bakoitza bere zulora; eta or dabiltza bazterrik-bazter ankajokuka, katuaren ingurutik itzurka. (ipn lab) lasterketa nominal mugagabea hanka-joko lasterketa hanka-joko el00330 biotzaren arrotasuna edo antustea (jes biotz) harrokeria nominal mugagabea hantuste harrokeria hantuste el00331 arribizi edo oiartzunaren bidez (jain bil) oihartzun harribizi oihartzun harribizi el00332 yinen duzu hatsarte huntan (yakin iii) bitarte hatsarte bitarte hatsarte el00333 Zure hilburukoa dezala prepara. (obr guz ii) testamendu nominal mugagabea hilburuko testamendu hilburuko el00334 Baño lagunagatik itz aspertu bat egin bearko. (gar), Janaz janaz, parrelari ezkutuaren gertariaz, lasa zirenanean zertxobait, artean elkarrekin ia jardun gabeak baitziran, eman zien buruak itz-aspertu baten egiteko asmoa (kaz lanak), Arekintxe itz aspertu bat egiteko zoratzen nengola. (txan kant), hitz aspertu pare bat. (obr guz ii), Uztaiozue gizonari hitz-aspertu bat egiten. (mitx idaz), hitz aspertu bat egin behar'zu Pedrorengana juanda. (grego) hizketa lasai nominal mugagarria hitzaspertu hizketa lasai hitzaspertu el00335 izketa aspertu bat egin. (txan kant) hizketa lasai nominal mugagabea hizketa aspertu hizketa lasai hizketa aspertu el00336 erabili zituan otz-bero ta istillu larriak. (gar), zenbait otz-bero igarotzeko jaioak ziran munduan. (zubi), bitarte ontan zenbait otz bero naski izandua dago. (arran biz) istilu nominal mugagabea hotzbero istilu hotzbero el00337 hotz ikara ilun bat sartu duk etxean. (odol) izudura nominal mugagabea hotzikara izudura hotzikara el00338 ez igortziriren, ez ozprinaren, ez uren, ez suren. (gero) ilunabar nominal mugagabea igor ziri ilunabar igor ziri el00339 aiek bakoitzak artu ta illun-bistara arte. (txan kant) ilunabar nominal mugagabea ilunbista ilunabar ilunbista el00340 ipur-xikinketa. (yakin iii) bataioaren ondoko diru botatze nominal mugagabea ipur zikinketa bataioaren ondoko diru botatze ipur zikinketa el00341 ark sortua da itxas-orratza (p eraus iii) brujula nominal mugagabea itsas orratz brujula itsas orratz el00342 itsasneskak dantzan -zure ahizpak- ari dira hantxe. (orhoit) sirena nominal mugagabea itsasneska sirena itsasneska el00343 itsuaurreko. (manual), a ze itxuarrekoa ori! (nap esa), Amabost erri ontan badago itxu-aurreko zuzenik. (p eraus i), itxu aurreko balebil a zer pajaroa! (pastor), Mutil koxkor bat itxu-aurreko zubela aldamenian. (ped ota) itsuen gidari eta morroi den mutil nominal mugagabea itsuaurreko itsuen gidari eta morroi den mutil itsuaurreko el00344 itsulapiko. (manual), itsulapicoa. (voc bas), Baiña gero bere itxulapikoa ausi. (ait uzta), ala diote gure itxulapikuak. (goi lor) eltze-itsu nominal mugagabea tirelire itsulapiko eltze-itsu itsulapiko el00345 itxulipurdi bat ederra egin lezake hunek. (zez erre) burutxeta nominal mugagabea itzulipurdi burutxeta itzulipurdi el00346 izerdi-patz ugaria. (nere bid) izerdi nominal mugagabea izerdi patz izerdi izerdi patz el00347 baña izu laborriak artuak zeuzkala. (txan kant) beldur nominal mugagabea izu laborri beldur izu laborri el00348 cacaerioa. (voc bas) beherako nominal mugagabea kakaherio beherako kakaherio el00349 lan-saio eta tramankulu-ots biurturik kale-jira. (goi lor) doinu arineko martxa correcalles kalejira doinu arineko martxa kalejira el00350 bigarrena edatea katalin gorri maitea. (yakin iv) patar nominal mugagabea katalin gorri patar katalin gorri el00351 kapa beltzaren kontra asiyak ostera. (lexo) apaiz nominal mugagabea kapa beltz apaiz kapa beltz el00352 kuku-adar. (yakin iii) kimatu gabeko adar nominal mugagabea kuku adar kimatu gabeko adar kuku adar el00353 kukumarro. (voc aran) ihauteriko mozorro nominal mugagabea kukumarro ihauteriko mozorro kukumarro el00354 kuku-marrua. (voc aran) txoriak uxatzeko giza-irudi nominal mugagabea kukumarru txoriak uxatzeko giza-irudi kukumarru el00355 Eta komentuetan jartzen emango ote diote pobreai lapikondorik. (sas let) jaki nominal mugagabea lapikondo jaki lapikondo el00356 lapur-pospolo. (yakin iii) soinurik atera gabe pizten den pospolo nominal mugagabea lapur pospolo soinurik atera gabe pizten den pospolo lapur pospolo el00357 erraietako umearen guda ikusten duan leioeme baten irudira. (gar) beti leihoan dagoen emakume nominal mugagabea leiho eme beti leihoan dagoen emakume leiho eme el00358 Loik ez du egin, lo-arma bakarrik. (nap esa) lo lasai nominal mugagabea lo arma lo lasai lo arma el00359 lo aspertu bat egin gabe. (gar) lo lasai nominal mugagabea lo aspertu lo lasai lo aspertu el0036 amen ere moneda gure errikua eztago besterikan narru gorrikua. (kortazar) sos nominal mugagabea narru gorriko sos narru gorriko el00360 lo erria dauko ume-onek. (voc aran) iratzarri ondoko haserre nominal mugagabea lo erre iratzarri ondoko haserre lo erre el00361 lokamus bat eiñ, lokamusa. (voc aran) lo labur nominal mugagabea lo-kamutsak egin lo labur lo-kamutsak egin el00362 A zer lokatza-nastea eldu den! (nap esa) istilu nominal mugagabea lokatza nahaste istilu lokatza nahaste el00363 losirri (voc aran) logale nominal mugagabea lo-zirri logale lo-zirri el00364 Ura lozorroa gau artakoa! (amab eg), Lozorro mundua illunpe itxuan. (aran) lo sakon nominal mugagabea lozorro lo sakon lozorro el00366 ikasia dut mozkorr-saldaren egiten (ezin) goizaldeko mokadu nominal mugagabea mozkor salda goizaldeko mokadu mozkor salda el00367 mutur-oker. (yakin iii) patar nominal mugagabea mutur oker patar mutur oker el00368 nahaste-borraste eon. (voc aran) nahaspila nominal mugagabea nahaste borraste nahaspila nahaste borraste el00370 negu-mutil. (voc aran) neguan baserritik lan bila irteten den mutil nominal mugagabea negu mutil neguan baserritik lan bila irteten den mutil negu mutil el00371 ogipeko (manual), piztien bildurrez ta eskergabien ogipeko. (gar) morroi edo neskame nominal mugagabea ogipeko morroi edo neskame ogipeko el00372 nagusiaren oñordekoa da, il dezagun. (test berri), oinordeko. (manual) heredero nominal mugagabea oinordeko heredero oinordeko el00373 Orpo-gorri asko daukaz orrek. (yakin iii) haur nominal mugagabea orpo gorri haur orpo gorri el00374 modu ortako plaza-gizona ez da pagatzen dirutan. (lexo), plaza-gizonaren trazak. (sor zaiz), plaza gizonak eztireala etseko jaun egokiak. (obr guz i), plaza gizon. (igel), plaza-gison. (voc aran) jendaurrean ohitutako gizon nominal mugagabea plaza gizon jendaurrean ohitutako gizon plaza gizon el00375 sabel arrabia. (voc bas), eta izaten ditut sabel-errabiyak. (itur) sabeleko min nominal mugagabea sabel arrabia sabeleko min sabel arrabia el00376 Sabel-darraio zirdin hau didan ekarten. (obr guz i) beherako nominal mugagabea sabeldarraio beherako sabeldarraio el00377 sator lanean dabiltza gehienez ere. (mitx idaz) izkutuko lan nominal mugagabea labor de zapa sator lan izkutuko lan sator lan el00378 sorgin-afari. (yakin i) goizaldeko mokadu nominal mugagabea sorgin afari goizaldeko mokadu sorgin afari el00379 sorgin-gosari. (yakin i) goizaldeko mokadu nominal mugagabea sorgin gosari goizaldeko mokadu sorgin gosari el00380 sorgin-aize. (yakin i), agor illeko sorgin-aizeak danak erabat igartu. (eguns txo) haize zurrunbilo nominal mugagabea sorgin haize haize zurrunbilo sorgin haize el00381 sutxakur. (voc aran) haragi ustelak sortzen duen su nominal mugagabea fuego fatuo feu follet su zakur haragi ustelak sortzen duen su su zakur el00382 suatsarequin balaz. (izt oler) polbora nominal mugagabea suhautsa polbora suhautsa el00383 Predicua akhabatzean sukhar gorthitz bat jauzi zitzaion. (bi saind) kalentura nominal mugagabea sukar kalentura sukar el00384 Cale barruco dantzarijac ez dira segurubago gueratuten eureen tambolin egunetan, bestiac baino. (gatz oz) jai nominal mugagabea tanbolin egun jai tanbolin egun el00385 edo trikimaluak botatie baño. (barand) konjuru nominal mugagabea trikimalo konjuru trikimalo el00386 nik pasa nitun tripa-jateak! (txan kant) amorrazio nominal mugagabea tripa jate amorrazio tripa jate el00387 txakur-amesak. (yakin iii) fantasiak, ameskeriak nominal mugagabea txakur ametsak fantasiak, ameskeriak txakur ametsak el00388 eman zioten txakur andi bat. (iru zir), amasei bertso berri txakur andi baten. (noe on), txakurraundiko opil bat janaz. (berts bil) sos nominal mugagabea perra gorda txakur handi sos txakur handi el00389 txakur txiki bat seguratua batian. (amod pen), txakur txiki. (iru zir), emango nizkitzuke pozikan bi chakur chiki juatiatikan. (kont) sos nominal mugagabea perra chica txakur txiki sos txakur txiki el00390 azkenerako ibilli biar txapel-okerren igasi (mend txir), txapeloker. (igel) guardia zibil nominal mugagabea txapel oker guardia zibil txapel oker el00391 txatxilipurdi. (voc aran) burutxeta nominal mugagabea txatxilipurdi burutxeta txatxilipurdi el00392 Txori-malotzat jazten dirade oñetaraño buruti. (eguns txo) txoriak uxatzeko giza-irudi nominal mugagabea txori malo txoriak uxatzeko giza-irudi txori malo el00393 gaisodunai ataraten ziskuko urre-lumak. (par bide) sos nominal mugagabea urre luma sos urre luma el00394 Esperatzen zan uztar-laguna ez degu aseguratu. (errik itsas) ezkontide nominal mugagabea uztar lagun ezkontide uztar lagun el00395 dantzan e arritzen gaitu / zure ibiltziak / mugida biziyakin / zango-gurutziak / iduri dauzkitzula juntura autsiak. (paulo yan) kadera nominal mugagabea zango gurutze kadera zango gurutze el00396 Zango-sagarrak ditu arras agerian. (oxob) belaun nominal mugagabea zango sagar belaun zango sagar el00397 Txarri-bodara barriz askotxu. (nere apur) zerri hiltze nominal mugagabea zerri-boda zerri hiltze zerri-boda el00398 ez gaitu ba zikilisaltsa ederrean sartu zure igesiak. (amab eg) istilu nominal mugagabea zikilisaltsa istilu zikilisaltsa el00399 jakin zikulusaltsa artatik aur bat jaio zala. (biz gar) istilu nominal mugagabea zikulusaltsa istilu zikulusaltsa el00400 tiro ta zilipurdikada ikusteko zoratzen. (txan kant) burutxeta nominal mugagabea zilipurdikada burutxeta zilipurdikada el00401 Orra nolatan Adanek in zun lenbiziko txotx berriya. (berridi) sagardo egin berri nominal mugagabea txotx berri sagardo egin berri txotx berri el00402 auntzak ardiari ilhe. (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron ahuntzak ardiari ile eskatzea norberaren akatsak besteri egoztea ahuntzak ardiari ile eskatzea el00404 deüs eztien lekhian, zer aperentzia! hori da arrantzura larrilat juitia! (etxahun) ezinezkotan saiatzea nominalizazioa pedir peras al olmo arrantzura larrera joatea ezinezkotan saiatzea arrantzura larrera joatea el00405 Ordurako, Jaungoikoak bakarrik zekien ura non zan! Ura arrapatu nai izatea ta arrautz gorringoari danbolina jotzea... gauza bera. (amab eg) ezinezkotan saiatzea nominalizazioa arrautza gorringoari danbolina jotzea ezinezkotan saiatzea arrautza gorringoari danbolina jotzea el00406 astoak esan leio mandoari: ken akit orrago, belarri (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron astoak mandoari belarri esatea norberaren akatsak besteri egoztea astoak mandoari belarri esatea el00407 bi eskale borta bati (yakin iii) bi kalte batera heltzea nominalizazioa borta bati bi eskale etortzea bi kalte batera heltzea borta bati bi eskale etortzea el00409 Erroiak beleari burubeltz. (ats neur) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron erroiak beleari burubeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea erroiak beleari burubeltz esatea el00410 Aorixe bai dala eskuko amabost (manual) alderik onena ukaitea nominalizazioa eskuko hamabos ukaitea alderik onena ukaitea eskuko hamabos ukaitea el00411 -Ja ja iii! Eztula ta Burukomiña uztarrian. (gar) elkarren premian (edo ironiaz, elkargaitzak) diren bi egoera edo pertsona elkartzea nominalizazioa eztula eta buruko mina uztartzea elkarren premian (edo ironiaz, elkargaitzak) diren bi egoera edo pertsona elkartzea eztula eta buruko mina uztartzea el00412 kafia egin deneko, xoria hil (yakin iii) ezer prest dagoenean hondatzea nominalizazioa habia egin deneko txoria hiltzea ezer prest dagoenean hondatzea habia egin deneko txoria hiltzea el00413 Amak: «zer uste dun dela, haurra, ezkontza hortan sartzea? Ala kaderan jarri eta han kantuz kitarra jotzea? (manex) ezertaz ez arduratzea nominalizazioa kadiran jarri eta gitarra jotzea ezertaz ez arduratzea kadiran jarri eta gitarra jotzea el00414 kaiola egin denean xoria hil. (yakin iii) ezer prest dagoenean hondatzea nominalizazioa kaiola egin denean txoria hiltzea ezer prest dagoenean hondatzea kaiola egin denean txoria hiltzea el00415 kamarrak umeari; okerra, zuzen adi. (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron kamarrak umeari okerra esatea norberaren akatsak besteri egoztea kamarrak umeari okerra esatea el00416 huntzak bilhagarrouari buru handia. (igel), huntzak biligarroari: buru-handi. (yakin iii), huntzak biligarruari: buru haundi! (nap esa) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron hontzak biligarroari buruhandi esatea norberaren akatsak besteri egoztea hontzak biligarroari buruhandi esatea el00417 Otsoa ta ardia / zelai zabalean / sarri ekusten dira / biak jolasean / alberdanian txita / aizariarekiñ / portuguesa laztanga / gastelaubarekiñ. (sor luisa) ezinezko ezer gertatzea nominalizazioa portugesa gaztelauarekin laztanka aritzea ezinezko ezer gertatzea portugesa gaztelauarekin laztanka aritzea el00418 sartagin zarrak pertzari: ua ortikan; beltz ori. (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron zartaginak pertzari beltza esatea norberaren akatsak besteri egoztea zartaginak pertzari beltza esatea el00419 bera dana bestei; zartagi zarrak pertzari: ipur-beltz. (nap esa) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron zartaginak pertzari ipurbeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea zartaginak pertzari ipurbeltz esatea el00420 ortzka ari zitzaioen sugea limari limak esaten zion: alferrik aiz ari. (itur) ezinezkotan saiatzea nominalizazioa sugea limari horzka aritzea ezinezkotan saiatzea sugea limari horzka aritzea el00421 topinak galdaraari ipur baltz. (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron topinak galdarari ipurbeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea topinak galdarari ipurbeltz esatea el00422 exeritzeko berriz nun-nai prest tokiak "ipur-beltz" esan zion pertzari tupiak (urz bat) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron topinak pertzari ipurbeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea topinak pertzari ipurbeltz esatea el00423 zozoak beleari: buru-beltz. (yakin iii) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron zozoak beleari burubeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea zozoak beleari burubeltz esatea el00424 Zozoak beleari ipurbeltz, zuria onduko den baino lehen txangurruak aurreraka ibiliko dira eta igelei bizarra jaioko zaie. (alk. ona.), zozoak beleari..., dakiguna (btz beg), zozoak beleari iñoiz deitu izan dio ipurbeltz! (eguns txo), zozuak esan zion beleari: "ipurdia daudak beltza" (berts bil), zozoak beleari: ipur-beltz (yakin iii), xoxoak beleri: epur beltz (nap esa) norberaren akatsak besteri egoztea nominalizazioa c'est la poêle qui se moque du chaudron zozoak beleari ipurbeltz esatea norberaren akatsak besteri egoztea zozoak beleari ipurbeltz esatea el00425 adarra-jotzalliak badira kanpotik. (nere ald) txantxazale izenlaguna adarjotzaile txantxazale adarjotzaile el00426 Baina ez du horrek erran nahi oilo busti batzu girela, zenbeit antzara karrankaritarik entzuten dugun bezala, edo ahate mutu batzutarik. (mintz aur) isil izenlaguna chiticalla ahate mutu isil ahate mutu el00427 abo batez aipatzen eta aupatzen dute: langillea zala; elizkizunetara jendea ekarriazten zula; Eliz-barrena txukun edukitzea gustatzen zitzaiola, ta bera ere Elizerako loreak egiten aritzen zala (santa kruz), aparia degu amets, eta, ao batez, bertan artzea erabaki degu (kaz lanak), guztion aho-batezko baimena. (mitx idaz) Ori dok, ori -eibartarrak ago batez (ezten) adostasunez nolatasunezkoa aho batez adostasunez aho batez el00428 Amerika, Afrika, Madrid, Barcelona, aua beteko izen oiek zer ote zeukaten ikasi nairik. (txan kant) ospetsu izenlaguna ahoa beteko ospetsu ahoa beteko el00429 ago oneko kafea. (yakin iv) (can vas i) zapore oneko izenlaguna aho oneko zapore oneko aho oneko el00430 abo zabal cenbeitec badute erasaten. (eskal), agosabala. (voc aran), Afaria ziaten Amuenean. Ondo afaldu, eta bero-bero egin zirenean, berriketan hasi zituan, eta, Txingurri ahozabal horrek ekin zian esaten, honelako neskarekin egin zuela honelako, eta bestearekin halako... (A. J. Tronpeta), Ezin eraman dut nire aurrean besterentzat gaizki esatea. Horrengatik ez dut joan nahi andre Prudentxirenera, aho-zabal eta mingain luxe jende haien tartera, eta... (axen. kontxe.), beste bein, Plaentxiako Meltxor-enian, bere inguruan izugarrizko korrillua ebala, olako ao-zabal batek zeroian sakia; bazan an ollagorra, erbia, tiro otsa ta abarra (ezten) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette ahozabal berritsu ahozabal el00431 ez ditugula soilik ahoz-belarrirako poemak eta galdu. (mitx idaz) ahozko ahoz belarrirako ahozko ahoz belarrirako el00432 Horrela zabilalaric, etche baten aitzinean khausitu zuen aire handitaco andre bat. (bi saind) handiki izenlaguna aire handitako handiki aire handitako el00433 anchina berri. (voc bas) zahar izenlaguna antzina berri zahar antzina berri el00434 anchina gazte. (voc bas), antxina gazte. (yakin iii) zahar izenlaguna antzina gazte zahar antzina gazte el00435 akerraren adarra baño gogorragoa da ori. (nap esa), Akerraren adarra biano gogorragoa duk ori (yakin iii) gogor izenlaguna akerraren adarra baino gogorragoa(k) gogor akerraren adarra baino gogorragoa(k) el00436 badira norbaitzuk akerraren adarra baño okerragoak. (gar) oker izenlaguna akerraren adarra baino okerragoa(k) oker akerraren adarra baino okerragoa(k) el00438 alegorrixa. (voc aran) ateo izenlaguna alegorri ateo alegorri el00439 albeni bat baino meiago mehe izenlaguna albeni bat baino meheagoa(k) mehe albeni bat baino meheagoa(k) el00440 Isabel IIgarrenak aldegin zun atzerrira, bere aldiko ixkanbila emen uzten zula. (santa kruz), Beraldiko giroa, beraldiko laboreak. (yakin iii) bikain, handi izenlaguna berealdiko bikain, handi berealdiko el00442 amelua baiño makalagua. (voc aran) makal izenlaguna amelua baino makalagoa(k) makal amelua baino makalagoa(k) el00443 antza-putza baño arroago. (nap esa) harro izenlaguna fier comme un paon antza putza baino harroagoa(k) harro antza putza baino harroagoa(k) el00444 zenbeit antzara karrankaritarik entzuten dugun bezala. (mintz aur) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette antzara karrankari berritsu antzara karrankari el00445 Firma gabeko apaiz-jale bati. (manex) antiklerikal izenlaguna mangeur de curés apaizjale antiklerikal apaizjale el00446 Apo fardela, sukaldean lo dago jeiki ta berla. (poes pop ii) zarpail izenlaguna apo fardela zarpail apo fardela el00447 Arbiloretarrak (yakin iii) urtean behin konfesatzen dena izenlaguna arbiloretar urtean behin konfesatzen dena arbiloretar el00448 ardatza langoxe zuzen zuzena. (yakin iii) zuzen izenlaguna ardatza bezain zuzena(k) zuzen ardatza bezain zuzena(k) el00449 ardi janmtziko otsuak. (berts bil) zintzo itxurako izenlaguna ardi jantziko zintzo itxurako ardi jantziko el00450 Oa vada esque ardi seme ori. (mikol) madarikatu izenlaguna hijo de perra fils de chienne ardiseme madarikatu ardiseme el00452 eder adingabeko ta argi laburreko da zenzunik ez duen irudi uts baten gisakoa. (ip onak) inozo izenlaguna de pocas luces argi laburreko inozo argi laburreko el00455 arrayoz jositako ume baldar, kaskall ori. (burrun) madarikatu izenlaguna arraioz jositako madarikatu arraioz jositako el00456 hori da arhano bano beltxago. (yakin iii) beltz izenlaguna noir comme (du) jais arranoa baino beltzagoa(k) beltz arranoa baino beltzagoa(k) el00457 andrekumetan billatu leike amaika artagalbara. (berts bil) ergel izenlaguna artagalbara ergel artagalbara el00458 arta-puska bat baño atsegiñagoko gizona. (txan kant) atsegin izenlaguna arta puska baino atseginagokoa(k) atsegin arta puska baino atseginagokoa(k) el00459 arta-puska bat baño otxanagoko gizona. (txan kant) otzan izenlaguna arta puska baino otzanagokoa(k) otzan arta puska baino otzanagokoa(k) el0046 bururatu ere ez zitzaion asto-puska ari. (amab eg) ergel izenlaguna astopuska ergel astopuska el00460 arte gitziko gizona. (yakin iii) urduri izenlaguna arte gutxiko urduri arte gutxiko el00461 ta al-dakit nik zenbat "ziri" geiago ezpain artoberootan maiz darabiltzigu (kaz lanak), artobero. (voc aran) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu artobero harro artobero el00463 arta-puska bat baño gozoagoko gizona (txan kant) gozo izenlaguna arto puska baino gozoagokoa(k) gozo arto puska baino gozoagokoa(k) el00464 ez al din eman astakaikuak?. (gol ber) ergel izenlaguna astakaiku ergel astakaiku el00465 AXERIA. Ez, andrea. Nik bakar bakarrik esan nien: mutila ukuiluan ondo lotzeko. NARXIXO. Hau asto kirtena, hau! (...) Hi ere gehiegi ari haiz, eta oraintxe aspertu nauk. Zer da asto kirten hau berriz! Nahikoa baino gehiago esan duk, eta ez nagok ni hire lerdokeriak entzuteko. (tantarrantan), Asto kirten ori. (burrun), astu-kirten edo eskrupuloso aundiya zan. (oroitz), mundu ontara jaio giñaden makina bat asto-kerten. (axen txan), lur onek mantentzen du asko asto-kerten. (zubi), zer dio asto-kirten orrek. (amab eg) ergel izenlaguna astokirten ergel astokirten el00466 Petut astaputz Galharretako patarrari lotua duk orai (baig. zaz.), emen pasa da astaputz char ori. (nere bid), ai astaputza! Oker bidetik ibilliko intzan. (urz bat), bizkarra berotuko dizut. Demonio astaputza!. (zabala), ai, tonto astaputza, ai buru gogorra. (ustez lag), gu gaituk astaputzak, ez dezute aditzen?. (berts bil), ankapean, makilka, astaputz batzuk bezela parregarri ibilli gaitue (txan kant), ergel izenlaguna astaputz ergel astaputz el00467 E! Asto lapiko! Ez nazu golpe txarra eman atzeko ezurrian. (oroitz) ergel izenlaguna astolapiko ergel astolapiko el00468 Ixillik ago, asto-lukainka, eta esan nazak: garbitu al dituk sartagiyak?. (gab kaiku) ergel izenlaguna asto lukainka ergel asto lukainka el00470 ezta atzo goizekoa. (yakin iii) zaharra izan aditzezkoa atzo goizekoa ez izan zaharra izan atzo goizekoa ez izan el00471 arpegi bagako. (yakin iii) lotsati izenlaguna aurpegi bagako lotsati aurpegi bagako el00472 Onela ezan zidan bein azal-gaizto ark. (amab eg) gaizto izenlaguna azalgaizto gaizto azalgaizto el00473 azken putz. (yakin iii) ezgai izenlaguna azken putz ezgai azken putz el00474 apurtu det axoliyo gatzil ori. (burrun) ergel izenlaguna zampabollos azolio ergel azolio el00475 Santa Kruzen burua diru ordez eskatu zutenean, gibelurdiñek bezain ugaritu ziran ispiak. «Enun uste esan oi zun Santa Kruzek, nere buruak 10.000 peseta balio zitunik». Diru ua eskuratu nai zutenak erne asi ziran bada. Irungo beltxa an azaldu zan Naparroan, Prantzi-mugako erri batean. Galdegiten dio Santa Kruzek: agindua betetzera al ator? —Zer agindu? —Azpi-suge ori, ixillik ezpai ago illaraziko aut bertan (santa kruz) traidore izenlaguna azpi-suge traidore azpi-suge el00476 azpizapoa. (voc bas) maltzur izenlaguna mosca muerta azpizapo maltzur azpizapo el00477 a zer baba-lastoa den ori!. (nap esa), babalasto. (yakin iii) ergel izenlaguna zampabollos babalasto ergel babalasto el00479 bada-ezpadako (manual) behin-behineko izenlaguna badaezpadako behin-behineko badaezpadako el00483 baratxuria baino txintxoago da. (yakin iii) zintzo izenlaguna baratzuria baino zintzoagoa(k) zintzo baratzuria baino zintzoagoa(k) el00484 baratxuria bezain piña. Billaukeririk ezagutzen etzuna. (txan kant) zintzoa(k) izenlaguna baratzuria bezain fina(k) zintzoa(k) baratzuria bezain fina(k) el00485 ero iragarri zion, zein barru galdukoa eta biotz gaiztokoa zan. (test berri) gaizto izenlaguna sin entrañas barru galduko gaizto barru galduko el00486 bat-bateko sabel miña eta miñandi denean. (pros nav) ezusteko izenlaguna bat-bateko ezusteko bat-bateko el00487 Zezenak, edo Moxolok, bat baterako zalaparta bizian. (gar) ustekabeko izenlaguna bat-baterako ustekabeko bat-baterako el00488 aize-bolada baten antzeko ots bat-batetako bat. (test berri) ezusteko izenlaguna bat-batetako ezusteko bat-batetako el00489 beti arkitzen duten bere batecoa ta modu onecoa. (jes biotz) antzeko izenlaguna (neure, heure, bere...) bateko antzeko (neure, heure, bere...) bateko el00490 aspalditxoan emen gabiltza bateko eta besteko. (gazt berts), alderdi bateko ta besteko gaitasunak neurtzen. (gar), engañatu du bateko eta besteko. (txirrit i) gzutiak izenlaguna bateko eta besteko gzutiak bateko eta besteko el00491 Aspaldi ohartua zen: non eta nor ziren egiazko bakezko gizonak eta egiazko bazter-nahasleak. (mintz aur) istilu sortzaile izenlaguna bazter nahasle istilu sortzaile bazter nahasle el00492 omen-aldi bat egin deiogun / ondo merezitakoa / Juan Jose Alkain etzan gizona / bazterrên utzitzekoa. (motz ugal) balioduna izan aditzezkoa bazterrean uztekoa ez izan balioduna izan bazterrean uztekoa ez izan el00493 baztarrolak kendu gabe da gizon ori. (yakin iii) hezigabeko izenlaguna sin desbravar mal dégrossi bazterrolak kendu gabeko hezigabeko bazterrolak kendu gabeko el00494 begi-arranpalo da gizon ori. (yakin iii) begi irtendun izenlaguna begi arranpalo begi irtendun begi arranpalo el00495 begien bichtako gauza da ongarri onak duela ondorio ona. (lab lib) nabarmen izenlaguna begien bistako nabarmen begien bistako el00496 ekusi zuten begi gaiztoko txori-artzalle bat. (ip onak) maltzur izenlaguna begi gaiztoko maltzur begi gaiztoko el00498 ene begiko gazte maitiak. (enb oles) gogoko izenlaguna (inoren) begiko gogoko (inoren) begiko el00499 Pikaro begi luzia!. (xenp), Nork eman dizu zuri or kuskusean ibiltzeko baimena? Begiluze alena!... (amab eg) barrendari izenlaguna begiluze barrendari begiluze el00500 hain da begi-makur, hain da bihotz-legun. (obr guz i) lotsati izenlaguna begi makur lotsati begi makur el00501 Asto zarra ta elbarrie / munduan parregarrie / bost aldiz pasatu du gose eta egarrie / puntez bera belarrie / nire begi-mingarrie. (noe on) ikuste mingarriko izenlaguna begi mingarri ikuste mingarriko begi mingarri el00502 ba ote dago esan beharrik ez dela beginekea Silvana Mangano berriro ikustea? (mitx idaz) ikuste aspergarriko izenlaguna begi neke ikuste aspergarriko begi neke el00503 t'etzait iduri ala okertasunikan biatz batenik ere izango danikan. (nere bid) ezezkoa ni (el, la) más mínimo(a) (le, la) moindre (...) behatz batenik ere (ez) behatz batenik ere (ez) el00504 echanfona orhoitu-cen bere behialaco ametsaz. (test cahar i), behialako batez treina hartu zuela Parisen. (mintz aur) aspaldiko izenlaguna behialako aspaldiko behialako el00505 Artatik erlijioari gerra eskaiñi zioten beinbehineko gobernu aiek. (santa kruz) probisional izenlaguna behin behineko probisional behin behineko el00506 Ezda ondikotz egun hautan bakarra, heriotze supitu hori; bainan orotako handiena da, eta gehienik oro jo dituena, eta izitu. Hain zen jaun hori bere herrian eta bertze asko ingurutan oraino behin eta behingo gizontzat ginaukana. (mintz aur) luzerako izenlaguna behin eta behingo luzerako behin eta behingo el00507 beingozko (manual) ezusteko izenlaguna behingozko ezusteko behingozko el00508 itxura gaiztoko fabrikaz bete ditugu behinolako soro eta basoak. (mitx idaz) aspaldiko izenlaguna behinolako aspaldiko behinolako el00509 eme ez dauka ezer egiñik / elkar ezin ikusiak / emen ez dago belarri-motzik / denok belarri-luziak. (etxarte) euskaldun izenlaguna belarriluze euskaldun belarriluze el00510 belarrimotza. (voc aran), emen ez dauka ezer egiñik / elkar ezin ikusiak / emen ez dago belarri-motzik, / danok belarri-luziak. (etxarte), gutzaz etsita senarrik / belarri-motzik ez artu. (p eraus ii), soldaduzkara etorrita ere belarrimotzak nagusi. (sol ber) izenlaguna belarrimotz belarrimotz el00511 belaunez betiko gizona. (yakin iii) ergel izenlaguna belaunez beheitiko ergel belaunez beheitiko el00512 belea egondako esolan bustitako taloa baiño gozoago dek ori. (yakin iii) gozoa(k) izenlaguna belea egondako etxolan bustitako taloa baino gozoagoa(k) gozoa(k) belea egondako etxolan bustitako taloa baino gozoagoa(k) el00513 berbajario. (voc bas) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette berbajario berritsu berbajario el00514 verbalapicoa. (voc bas), berba-lapiko. (yakin i) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette berbalapiko berritsu berbalapiko el00515 adin eta vicitce thaillu gucietan çure beregaineco çori ona. (and dan) aparta izenlaguna beregaineko aparta beregaineko el00516 ez ordea beregaiñezkoak eta abantaillezkoak. (gero) aparta izenlaguna beregainezko aparta beregainezko el00517 berez-bereko argitasuna ez da geienetan aski. (pros nav) sortzezko izenlaguna berez bereko sortzezko berez bereko el00518 berri-ipurdi. (yakin i), autobus batean nijoala, erriko emazteki bat zetorren, berripurdi oietakoa. (jain bil) berri kontazale izenlaguna correveidile berripurdi berri kontazale berripurdi el00519 Getari ortan beti badira bi iru berri-jariyo. (gazt berts) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette berrijario berritsu berrijario el00520 berrilapicoa. (voc bas) izenlaguna boquirroto moulin à paroles berrilapiko berrilapiko el00521 bertan berako euri berera ederra. (yakin iii), bertan-berako. (manual) ezusteko izenlaguna bertan beherako ezusteko bertan beherako el00522 besoen betheko muthikoa. (yakin iii) eder izenlaguna besoen beteko eder besoen beteko el00523 Martin besterik ezeko ezkongaia zan. (gar) erdeinagarri izenlaguna besterik ezeko erdeinagarri besterik ezeko el00524 betibateko polemika-gai gogaikarri hau. (mitx idaz), betibateko ots ontaz (barne muin) aldagaitz izenlaguna betibateko aldagaitz betibateko el00525 betiereko bizia orduan da hasiko. (poem bas), Aita bethierecoa. (jes imit), gucien bethiereco obieta. (deb breb), bethiereco adizquidetafuna. (test cahar i), Aita bethierecoa. (bir of) betiko izenlaguna betiereko betiko betiereko el00526 bien bitarteko xehetasunetan ez naiz hemen sartuko. (mitx idaz) bitarteko izenlaguna bien bitarteko bitarteko bien bitarteko el00527 bihotz biguneko. (manual) errukior izenlaguna de buen corazón bihotz biguneko errukior bihotz biguneko el00528 biozdun eusko zintzo guztiok lagun egiñik alkarri. (enb oles), bihotzduna, leiala, defintrefatua. (jes imit) ausart izenlaguna bihotzdun ausart bihotzdun el00529 berari laguntzeko ain biotz gogorrak. (berts bil) errukigabe izenlaguna duro de corazón bihotzgogor errukigabe bihotzgogor el00530 biyotz gogorduna probatu deguna. (fer imaz) errukigabe izenlaguna duro de corazón bihotz gogordun errukigabe bihotz gogordun el00531 biotz gogorreko. (manual) errukigabe izenlaguna duro de corazón bihotz gogorreko errukigabe bihotz gogorreko el00532 biotz-andicoa (voc bas) ausart izenlaguna bihotz handiko ausart bihotz handiko el00533 bihotz-hausgarri da ikhustea asko laborari. (lab lib) errukarri izenlaguna bihotz hausgarri errukarri bihotz hausgarri el00534 contzientciaco har bici gose, bihotz-jale hura. (card lap) kezkagarri izenlaguna bihotz jale kezkagarri bihotz jale el00535 hain da bihotz-legun. (obr guz i) errukior izenlaguna de buen corazón bihotz leun errukior bihotz leun el00536 O zoro eta biotz nagikoak, Profetak esan guztiak sinisteko. (test berri) grinakaitz izenlaguna bihotz nagiko grinakaitz bihotz nagiko el00537 eta zeramazkiten eskuerakutsi biotz onekoak emanik, ardietan itzuli ziran. (test berri) asmo oneko izenlaguna bihotz oneko asmo oneko bihotz oneko el00538 au zan gizon arrteza biurrik bakoa. (par bide) asmo oneko izenlaguna bihurrik gabeko asmo oneko bihurrik gabeko el00539 Bildun banatzallea da ori. (nap esa) gastatzaile izenlaguna bilduen banatzaile gastatzaile bilduen banatzaile el00540 birika aundi! (nap esa) lasai izenlaguna panza en gloria birika handi lasai birika handi el00541 bisianbiseko mendiaren gainean. (ath gaitz) aurreko izenlaguna bisianbiseko aurreko bisianbiseko el00543 Eure bizikoa izango intzan i sakristaukuntzan, Erroke. (bein beti), tiro-jasarekin bere biziko zalaparta ateratzen. (santa kruz), ura artzeko bere biziko gogoa zeukan. (biz gar), bere bizikoa da (yakin iii), etorri zaio bere biziko trantzea. (laug txin), berebiziko lanak egingo zizkin. (txan kant), bere bizikoa da mutil ori orretarako. (manual), Antzeslari guziek berebiziko jator aritu omen ziran (kaz lanak) aparta izenlaguna (neure, heure, bere...) biziko aparta (neure, heure, bere...) biziko el00546 bi compañero bolxa-ariñ / yarri ciren elkharrekiñ / ukhaiteco diru nahiz cerbait eguiñ. (fabl) pobre izenlaguna boltsa arin pobre boltsa arin el00547 gizon ederrak izketa leunak, gañera boltsa beruak. (pello errot) aberats izenlaguna boltsa bero aberats boltsa bero el00548 burduñarik dianian zintzarri egilia. (chan pop) aprobetxazale izenlaguna burdina denean zintzarri egile aprobetxazale burdina denean zintzarri egile el00549 - Zapata onak egiten dituzte? - Bai, burnizko perrak beziñ gogorrak (urz bat) gogorra(k) izenlaguna burdinazko perrak bezain gogorra(k) gogorra(k) burdinazko perrak bezain gogorra(k) el00550 badakizu naizena burduntzia bezin zuzena, bakoitzari berea ematen. (sas let) zuzena(k) izenlaguna burduntzia bezain zuzena(k) zuzena(k) burduntzia bezain zuzena(k) el00551 eta neskatx buru-arin onen eresi guzia, bere gorputza andade bat egiñik erakustea zan. (test berri), buru huts edo arin heien eskuetan. (zez erre), buru arin bat bada naikua. (txirrit i), eztezun txoro arlote buru ariña. (ust ezin), orain ezkondutzen da bost buru-arin. (zakarra), denak berentzat biaituztenak berak ta bestek egiñak nik olakuai esaten diyet eosgor buru ariñak. (fer imaz), nekazariya arterako da ziero buru-ariña. (itur berts), arpegira Jaunari txistu tiraka fariseo buruariñak. (zubi) izenlaguna casquivano tête frêlée buruarin buruarin el00552 eta su-eman izan zioten buru-aurki batzuek Egiptoranz igeseginda. (test berri) zoro izenlaguna casquivano tête frêlée buru aurki zoro buru aurki el00553 dabiltza ergelkeria, eta enoxentkeriaketan, eta asko orduz bere buruez goragoko gauzen ondoan. (lan haut) ez dagokigun izenlaguna (neure, heure, bere...) buruaz gorako ez dagokigun (neure, heure, bere...) buruaz gorako el00554 hiri horietako buruberoek. (zez erre) zorosko izenlaguna echado para adelante burubero zorosko burubero el00555 buru-berotzalliak daude lastimaz. (lexo) tentakari izenlaguna buru berotzaile tentakari buru berotzaile el00556 ez dakitela holako gezur buru-buztan gabeko hedatzen baizik. (zez erre) zentzugabeko izenlaguna sin pies ni cabeza sans queue ni tête buru-buztan gabeko zentzugabeko buru-buztan gabeko el00557 pikaro buru-gaizto, tunante garbiya. (pello), basterrak nastu-azten / zenbait buru-gaizto / Euskalerriyan sartu / zaigu Antikristo. (j zab) maltzur izenlaguna buru-gaizto maltzur buru-gaizto el00558 buru gogorrak izan litazke. (noizp), oitâ errendi gaiten / munduko bizitzan / orren buru-gogorrak / ez gaitezen izan. (j zab) tematsu izenlaguna cabeza dura tête dure burugogor tematsu burugogor el00559 buru-arro ondasunzaleac (chris dot) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu buruharro harro buruharro el00560 Eta gero, gaixo dohakabe buru huts edo arin heien eskuetan beha ezarri, par force, burraso giristinoek beren haurrak altxatzeko!... (zez erre) ergel izenlaguna casquivano tête frêlée buru-huts ergel buru-huts el00561 zein ero ta buru kaltekoa dan, galtzeki irriskuan jartzen dana. (ip onak) zoro izenlaguna burukalteko zoro burukalteko el00562 Oñatin bazkaldurik Arantzazu gora bertan topatu nuen fraile buru motza. (obr guz i) burusoil izenlaguna buru motz burusoil buru motz el00563 buru-ontar Fernando geure Erreguea. (izt oler) onbera izenlaguna buruontar onbera buruontar el00564 lan buruzbidekuak ai dira aurreratzen. (j-p zab) egoki izenlaguna burubidezko egoki burubidezko el00565 buruz gaineko lanak. (yakin iii) zailegi izenlaguna buruz gaineko zailegi buruz gaineko el00566 dagonean dagonekiko da ori. (nap esa) faltsu izenlaguna dagoenean dagoenekiko faltsu dagoenean dagoenekiko el00567 Zer egin dek Habanan diabruz josiya orrenbeste urtian. (kont) madarikatua(k) izenlaguna deabruz josia(k) madarikatua(k) deabruz josia(k) el00568 zonbait duro behar da / debaldeko gastien! / Hiltzen denak utziren tu / zor guziak bizier (luz kan) alferrikako izenlaguna debaldeko alferrikako debaldeko el00570 egundano ukhen banu demendren leiñhuria. (chan pop) (can pop i), bainan bihotz batean ez demendren herrik. (oxob) ezezkoa (el, la) menor de (los, las) (le, la) moindre (...) demendren demendren el00571 Bakhotchak haxa ere doi-doia hartzen zian, beldurrez den mendren harraboxa eginez, hux egin-araz zezan nik egiten nituen piko edo haizturretarik bat! (p. adame), ez dezoket atzeman den mendren itzala. (manex), den mendren lotsarik gabe. (haur bes) ezezkoa (el, la) menor de (los, las) (le, la) moindre (...) den mendren den mendren el00572 diru-errementari. (yakin iii) zeken izenlaguna bolsa de hierro pince-maille diru errementari zeken diru errementari el00573 eta erran behar dugu sekula ez dela han pizten dremenden eztabaita edo lipista. (man) ezezkoa (el, la) menor de (los, las) (le, la) moindre (...) dremenden dremenden el00574 dremendenik neketasunik gabe. (pros nav) ezezkoa (el, la) menor de (los, las) (le, la) moindre (...) dremendenik dremendenik el00575 edan txarrekoa da ortako? (manual) edandakoan gaizto izenlaguna de mal beber de mauvais vin edan txarreko edandakoan gaizto edan txarreko el00576 gaba zegoan ederra, nola berri onaren mandatariya. (kont) eder izenlaguna ederra(k) nola berri onaren mandataria eder ederra(k) nola berri onaren mandataria el00577 an izan zituzten, prantzetarren aurka, egundalako burrukak. (amab eg) izugarrizko izenlaguna egundalako izugarrizko egundalako el00578 elha berriti eta salhati. (gero) berri kontari izenlaguna correveidile elaberriti berri kontari elaberriti el00579 Ulia zaio heldu kakazu hori chinhaurriari, elhe tcharkari. (oxob) hiztun gaizto izenlaguna bocanegra eletxarkari hiztun gaizto eletxarkari el00580 sugueari derro: behar da sinhexi Elhe-çacu handi hori? Ez dakike cer derasan. (fabl) berritsu izenlaguna boquirroto moulin à paroles elezaku berritsu elezaku el00581 elejara bide andikoa da gizon ori. (yakin iii) elizkoi izenlaguna tragasantos elizara bide handiko elizkoi elizara bide handiko el00582 ori eltze anitzetako zalie da. (nap esa) afera guztietan sartu izenlaguna ser el perejil de todas las salsas eltze anitzetako zalia izan afera guztietan sartu eltze anitzetako zalia izan el00583 eltzagor. (yakin iii) ergel izenlaguna zampabollos eltzagor ergel eltzagor el00584 entendimentu lotutako au baldin banuke askatzen. (alz imaz) inozo izenlaguna de pocas luces entendimendu lotutako inozo entendimendu lotutako el00585 erdi puerdikoa bada, arpegi otza. (per amez) txar samar izenlaguna erdipurdiko txar samar erdipurdiko el00586 eria baiño saillago. (voc aran) zaildutako izenlaguna eria baino zailagoa(k) zaildutako eria baino zailagoa(k) el00587 errai-estu. (yakin iii) ernegatu izenlaguna errai estu ernegatu errai estu el00588 erratza baño latzagoko itzakin. (per amez) latz izenlaguna más basto que la lija erratza baino latzagoko latz erratza baino latzagoko el00589 esan txarreko. (manual) hiztun gaizto izenlaguna bocanegra esan txarreko hiztun gaizto esan txarreko el00590 ikazkiña eskekoaren urrengoa. (yakin iii) pobre izenlaguna pobre diablo pauvre diable eskekoaren hurrengo pobre eskekoaren hurrengo el00591 esker beltcecoa izanen-othe naiz bethi? (card lap) eskergabeko izenlaguna esker beltzeko eskergabeko esker beltzeko el00592 Gerasa-rrak erakutsi zuten esker gaiztoko billaukeriarik beltzena. (test berri), esker gaiztoko ume falsoak kristo desanparatuak. (alz imaz), esker gaixtoko semean mende egon be Ama Euskera. (berridi), esker gaiztoko. (manual) eskergabeko izenlaguna esker gaiztoko eskergabeko esker gaiztoko el00593 Bitartean Ugarte-ar esker onekoak biderako bear zuen guzia oparo prestatu zioten. (test berri), esker-oneko. (manual) eskerdun izenlaguna esker oneko eskerdun esker oneko el00594 eta esker onezko begirada heze bat eman zion. (haur bes) eskerdun izenlaguna esker onezko eskerdun esker onezko el00595 eskua beteko etsea. (yakin iii) txiki izenlaguna eskua beteko txiki eskua beteko el00596 guztiz jostun fiña da esku ariña. (fest) langile izenlaguna esku arin langile esku arin el00597 escuarte andicoa. (voc bas) aberats izenlaguna eskuarte handiko aberats eskuarte handiko el00598 escuarte onekoa. (voc bas) aberats izenlaguna eskuarte oneko aberats eskuarte oneko el00599 esku-ase. (yakin iii) emankor izenlaguna manirroto pannier percé esku ase emankor esku ase el00600 esku-errex. (yakin iii) manukor izenlaguna esku erraz manukor esku erraz el00601 esku eutsi. (yakin iii) zeken izenlaguna manicorto pince-maille esku eutsi zeken esku eutsi el00602 Izan zaite esku garbikoa. (peru ab), esku garbiko. (manual) inozent izenlaguna esku garbiko inozent esku garbiko el00603 esku-gizen. (yakin iii) emankor izenlaguna manicorto pince-maille esku gizen emankor esku gizen el00604 lantegi bat beren eskuko artu eta larruzko zer asko egiten zuten. (pros nav), ez zen Andre Poesi bere eskuko. (mitx idaz) (inoren) mendeko izenlaguna (inoren) eskuko (inoren) mendeko (inoren) eskuko el00605 esku-labur (yakin iii) zeken izenlaguna manicorto pince-maille esku labur zeken esku labur el00606 escu laburrecoa (voc bas) zeken izenlaguna manicorto pince-maille esku laburreko zeken esku laburreko el00607 esku loyetako. (manual) gaizkille izenlaguna esku lohietako gaizkille esku lohietako el00608 esku loikua da ta billur izan. (voc aran) gaizkile izenlaguna esku lohiko gaizkile esku lohiko el00609 esku-luze. (yakin iii) emankor izenlaguna esku luze emankor esku luze el00610 esku-zuri. (yakin iii) alfer izenlaguna pelafustán esku zuri alfer esku zuri el00611 ez-escuhurricoa etzare, ongi galdatu gucia eman nahi duzu. (card lap) zeken izenlaguna manicorto pince-maille esku urriko zeken esku urriko el00612 ona ta esku-zabala. (ust gabe), bidean nator ondo jakiñik eskuzabala zerala. (naf kan), esku-zabal. (yakin iii) emankor izenlaguna esku zabal emankor esku zabal el00613 esku zabalekua da. (voc aran), escu zabalecoa. (voc bas) emankor izenlaguna esku zabaleko emankor esku zabaleko el00614 ez zatozela onera euli-mando ori. (burrun) ergel izenlaguna euli mando ergel euli mando el00615 Au gauza guztien amaitu beharra! Badijoakigu, laster dijoakigu. Etxea beteko gizona! (gar) eder izenlaguna etxea beteko eder etxea beteko el00616 etxekalte guztiak eta emakume arrotz lasai batzuek. (gar.), etxe-kalte dirade zu-lako morroiak. (eguns. txo.), Zuen lanak saria / jaso bear dute / eta jo beldur gabe / bear ainbat ate / ez dago izaterik / beti etxekalte. (sor. zaiz.), Geienen eritziz atxekalte bat besterik ez zan. (ziri.), Bazan, olako, Urdei edo deitzen zetsan etxekalte bat, beti biarrari nundik tati edo zirkiñ eiñgo ibiltzen zana (ezten.) norbere buruaren hondatzaile izenlaguna etxekalte norbere buruaren hondatzaile etxekalte el00617 izaten dira beti etxe-kaltegarri. (nere apur) hondatzaile izenlaguna etxe kaltegarri hondatzaile etxe kaltegarri el00618 ez ardi ta ez axuri (yakin iii) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez ardi ta ez axuri geldo ez ardi ta ez axuri el00619 ezaren ondo-ondokoa da ori (yakin iii) ezgai izenlaguna cero a la izquierda ezaren ondoko ezgai ezaren ondoko el00620 ez bere ez bertzeren. (yakin iii) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez bere ez besteren geldo ez bere ez besteren el00621 ta beste izkerak ez bezelako neurri justu. (eusk ber), besteak ez bezelakoak direnak. (pros nav), gertatu zaizka iñor askori ez bezelako funzioak. (alz imaz), bestec ez bezalaco doi on andiac. (izt oler), i ez bezelakuak nai-ez-ta zekazkik! (txirrit i), Susmatzen zukeen haurrak besteak ez bezalako egun bat zela. (haur bes), bañan lur aberatsak besterik ez bezelakoak. (biz gar), gizon pizkorrak pelotariyak iñun ez bezelakuak. (mend txir), badirela linguistikak ez bezelako egiturak dituzten jakiteak. (mitx idaz), ni ez bezalakorik, ni baiño hunetako giagorik. (gero) desberdin izenlaguna (inor, ezer) ez bezalako desberdin (inor, ezer) ez bezalako el00622 San Pablok asperzaka beti ziardun idolo edo jainko gezurrezko guzien kontra itzegiten, eta ezer-utsak zirala erakusten. (test berri) baliorik gabeko izenlaguna ezer huts baliorik gabeko ezer huts el00623 Huna beraz hiruak astoaren jabeosoki jabetzeko bakotcha herabe;etziren, hitz dautzuet, buru-minik gabe...erorki hoi zer zuten?... ez erhauts ez salbe! (oxob) baliorik gabeko izenlaguna ez errauts ez salbe baliorik gabeko ez errauts ez salbe el00624 ez hauts ez erhauts. (yakin iii) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez hauts ez herrauts geldo ez hauts ez herrauts el00625 duda-mudak eta zalantzak ezinbestekoak dira. (mitx idaz), «Asteartean bildur nintzan itza beteko ote zun. Isidro Urruela etorri zitzaion, eta arekin ere ez gendun ezer atera. Asteazkenean etorri zan Tolosako Bikarioa, ta okerrago; arro-antzean eta nagusi-antzean etorri zitzaidan Santa Kruzen aldetik. Ordun iru orduko tartea eman nion Santa Kruzi, ta errenditu zan, firmatuko zula. Gañera, atsalde artan bertan bere emengo mutil-taldeak neri utzi zizkidan, eta gabez zegoan etxean lo egiten utzi nion... eta igesi joan da». Ezinbesteko itza ta gogo txarrez emana. (santa kruz), ecinbertceco zorigatiz hunetan. (card lap), doidoia hartcen çuten biciarentçat beharcena ere eciñ bertcezco artharic baicen. (jes imit), gaitz andiak egin dituztenen noraezeko, ezin bestezko. (ip onak), Eta azken oreneko penitentzia hark badiondi bortxazkoa, ezin bertzezkoa. (gero) ekidin ezineko izenlaguna ezinbesteko ekidin ezineko ezinbesteko el00627 Ez pika ez bele. (yakin iii) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez pika ez bele geldo ez pika ez bele el00628 gizon eztarri-zuri ta emakume eztarri beltzeti gorde gagizuz. (yakin iii) boz lodiko izenlaguna eztarri beltz boz lodiko eztarri beltz el00629 gizon eztarri-zuri ta emakume eztarri beltzeti gorde gagizuz. (yakin iii) boz meheko izenlaguna eztarri zuri boz meheko eztarri zuri el00630 ez ur ez ardo. (yakin iii), zu largo gizonari esan leyoe: ez ur ez ardao. (manual) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez ur ez ardo geldo ez ur ez ardo el00631 ez ur ez gatz. (yakin iii) geldo izenlaguna ni chicha ni limonada ni chair ni poisson ez ur ez gatz geldo ez ur ez gatz el00632 ez uste bai uste duzu ori. (yakin iii) harrosko izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu ez uste bai uste harrosko ez uste bai uste el00633 Ay! cer hypocrit parea. Cer filur-maistro cublea. (fabl) bihurri izenlaguna filurmaistro bihurri filurmaistro el00634 Gazteric bere eskuz bicitzen yakina. Gutitan fundibitail aguerturen dena. (eskal) hondatzaile gastaduros fundibitail hondatzaile fundibitail el00635 gabi-ardatza baiño senduago. (voc aran) sendoa(k) izenlaguna gabi ardatza baino sendoagoa(k) sendoa(k) gabi ardatza baino sendoagoa(k) el00636 kalte andirik eztiyo egin / sagardo saltzen astiak / gaita oneko señora dago / alaitzen ditu tristiak. (jj luj) umoredun izenlaguna gaita oneko umoredun gaita oneko el00637 baserritar galtz ipurdi gizajoren bat. (txan kant) trakets izenlaguna galtzipurdi trakets galtzipurdi el00638 garizuma dan baña luziago anbat sermoi bat predikatzen ari zan apaiz bat. (kont), garizuma baino luzeago. (yakin iii) luzea(k) izenlaguna más largo que la Cuaresma long comme un jour sans pain garizuma baino luzeagoa(k) luzea(k) garizuma baino luzeagoa(k) el00639 garizuma ainbat luze eta arrokerian (mend txir) izenlaguna más largo que la Cuaresma long comme un jour sans pain garizuma hainbat luze garizuma hainbat luze el00640 Otso zatar gatz gabe ta tontotzarrak. (ip onak) motel izenlaguna gatzgabe motel gatzgabe el00641 bai gatz gutxiko emakumeak! (gar) motel izenlaguna gatz gutxiko motel gatz gutxiko el00642 gau-txoixa. (voc aran), mingañez uso, barruz gau-txori. (nere apur), gau txoriyak! (oroitz) gauzale izenlaguna gau txori gauzale gau txori el00643 Amaren aurka nola dabiltzan garbi daude ikusiak / ez degu bear geza-epelak, bai beroak eta gaziak. (p eraus iii) geldo izenlaguna geza-epel geldo geza-epel el00644 hau gezur-harrobia! (poem bas) gezurti izenlaguna gezur-harrobi gezurti gezur-harrobi el00645 gaixtoa bethi da gibel beldurti, eta gogoan behartsu. (gero) fidakaitz izenlaguna gibel beldurti fidakaitz gibel beldurti el00646 ezagutzen dezute Gibel-andi? (urz bat), Zein gibel-aundia aizen! (nap esa) lasai izenlaguna panza en gloria gibel handi lasai gibel handi el00647 gibel aundikua dok gure anai Praisku. (nere apur), guibel andicoa. (voc bas) lasai izenlaguna panza en gloria gibel handiko lasai gibel handiko el00648 jaingin, eta gibel jale baitira bere giristino lagunentzat. (lan haut), gibel-jaleren bat izen garbiak zikinduz. (amab eg) murmuratzaile izenlaguna juzgamundos gibel jale murmuratzaile gibel jale el00649 guibelondoa. (voc bas) lasai izenlaguna panza en gloria gibelondo lasai gibelondo el00650 gibel onekoa. (voc bas) lasai izenlaguna panza en gloria gibel oneko lasai gibel oneko el00651 gibel zabala. (voc bas) lasai izenlaguna panza en gloria gibelzabal lasai gibelzabal el00652 gogobeteko dituen musikagileak. (mitx idaz), Malentxo beren gogo betekoa zan. (gar) gogoko izenlaguna gogobeteko gogoko gogobeteko el00653 bertzenaz tontoa eta gogo hilekoa dela. (lab lib) motel izenlaguna gogo hileko motel gogo hileko el00654 hau berriz beti hementxe dago dirudun gogo-laburra. (ezin) zeken izenlaguna manicorto pince-maille gogolabur zeken gogolabur el00655 goi-arroa da gizon ori. (yakin iii) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu goiharro harro goiharro el00656 golde-mutur. (yakin iii) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette goldemutur berritsu goldemutur el00657 jaiotza ez zen gorabehera gutxiko gauza. (mitx idaz) garrantzirik gabeko izenlaguna de poca monta gorabehera gut(x)iko garrantzirik gabeko gorabehera gut(x)iko el00658 gizon gorpuzgillea, lan zuri. (nap esa) apainzale izenlaguna gorpuzgile apainzale gorpuzgile el00659 atxak bakarrik entzutekoa izugarri izenlaguna haitzak bakarrik entzuteko izugarri haitzak bakarrik entzuteko el0066 txiki arro aundi-naikua. (itur berts), Rusia ta America-ta munduan aundi-naikuak. (mendi gain), aundi-naiko erriak beti armatu! (laug txin), andinaiko. (manual) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu handi nahiko harro handi nahiko el00660 aize belatx. (yakin iii) txolin izenlaguna casquivano tête frêlée haize-belatz txolin haize-belatz el00661 aizeburu, etxekalte guztiak eta emakume arrotz lasai batzuek. (gar), aize buru bazera gazte gaztetatik. (eguns txo) txolin izenlaguna casquivano haize-buru txolin haize-buru el00662 deabrua berbera dek guda-asmatzalle, eta gizonen gorrotoa, berriz, aize-emalle. (txan kant) animatzaile izenlaguna haize emaile animatzaile haize emaile el00663 aizeputz. (yakin iii) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu haize putz harro haize putz el00664 ofritceco manera halaberecoa ez içanarren. (jes imit) antzeko izenlaguna halabereko antzeko halabereko el00665 alan-alango. (manual) nolabaiteko izenlaguna hala halako nolabaiteko hala halako el00666 erabiltzen ditugulakotz hal-hulaco zonbait jestu. (ezin), hura hala hulaco jendetaric. (bi saind), multzoan hala hulakoak izanik ere. (mintz aur), ala-olako adiskidea. (barne muin), ala-olako nor-edo-nork. (amab eg) nolabaiteko izenlaguna hala holako nolabaiteko hala holako el00667 eta hala-honelakoa denean, ehun bider gutxienez. (mitx idaz) txar samar izenlaguna hala honelako txar samar hala honelako el00668 iru edo lau ala-moruzkok artu dutelako alkar. (itur berts) nolabaiteko izenlaguna hala moduzko nolabaiteko hala moduzko el00670 Uraxe aundiputza. (amab eg), sinisten det, andiputztxoa da ta. (sas let) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu handiputz harro handiputz el00671 mutil aundi-uste, erdi-txoro, egoskor arro oietakoa. (txan kant) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu handi uste harro handi uste el00672 ezta han-hemendikako idazlan sorta ere aldizkaria. (mitx idaz) nonahiko izenlaguna de aquí y de acullá de partout han hemendikako nonahiko han hemendikako el00674 ari batekoak dira biak. (yakin iii) antzeko izenlaguna hari bateko antzeko hari bateko el00675 korapillo oek guziak ez ote dira ari berekoak? (amab eg) antzeko izenlaguna hari bereko antzeko hari bereko el00676 ari gaiztoko gizon. (yakin iii) umoregabe izenlaguna hari gaiztoko umoregabe hari gaiztoko el00677 ez da aril onekoa. (nap esa) lasai izenlaguna haril oneko lasai haril oneko el00678 ari oneko gizona. (yakin iii) umoredun izenlaguna hari oneko umoredun hari oneko el00679 Bittor ta Patxi langilleak baratza eder baten aurretik zijoazela gelditu ziran azaburu ikaragarri batzuek ikusiaz. Bittor zinezkoa zan, Patxi berriz guztizko arroputza. --Izugarriak ditut --zion Bittorrek-- ez diat iñoiz ikusi andiyagorik. --Bai zera! Ori ez dek ezer --erantzun zion Patxik-- Amerika aldean badituk askozaz andiyagoak ere. (ipn lab), Olangoari jazoten iake arro-putz askori legez. (nere apur), Baina gautzean eznaiz harroputza. (obr guz i) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu harroputz harro harroputz el00680 emagun: urlia eta ni, anta bereko gizonak. (pros nav) antzeko izenlaguna hazta bereko antzeko hazta bereko el00681 egoaizea baño arroago. (txan kant) harroa(k) izenlaguna fier comme un paon hegohaizea baino harroagoa(k) harroa(k) hegohaizea baino harroagoa(k) el00682 egorik bako zozo listoak baño zigurraua da ori. (nere apur) zuhurra(k) izenlaguna sage comme une image hegorik gabeko zozoa baino zuhurragoa(k) zuhurra(k) hegorik gabeko zozoa baino zuhurragoa(k) el00683 Lur santua auxe, santurik ba'da, emendik arakoxea. (aran) baliodun izenlaguna hemendik harako baliodun hemendik harako el00684 Herodesen pareko salbai borreguak. (bordel) gaizto izenlaguna herodesen pareko gaizto herodesen pareko el00685 illak piztutzeko modukoa zegok. (nap esa) eder izenlaguna hilak pizteko moduko eder hilak pizteko moduko el00686 itz-yale. (yakin iii) agindu hausle izenlaguna hitz-jale agindu hausle hitz-jale el00687 KONTXEXI. Hura ez da andre Prudentxi, andre hitzontzi da. AXENTXI. Ezta andre hitzontzi ere. Andre hitz-jario! (axen. kontxe.), Izjarioa. (voc bas) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette hitz-jario berritsu hitz-jario el00688 ago ichilic, hitzuntcia. (fabl), zeren, hitzuntzikerian iragateko ordean bere dembora guzia, haurren arthatzen iraganen baitzuen behar bada parte bat (p. adame), itz-ontzia. (yakin iii), itzontzia. (voc bas), gizon itz-ontziyk. (itur), Hura ez da andre Prudentxi, andre hitzontzi da. (axen. kontxe.), itz-ontzi, uts-ontzi. (ait uzta), Au itz ontziya! (gab kaiku), gizonak eztu bear izan aiñ itzontzi. (sas let), eta goiz arte an egondu da itz-ontzi bat bezela. (urz bat), baino haundiago zuen hitz-ontzi gaizkindu hark! (haur bes), itzontzi utzontzi, noizbait okerrean egon bear! (amab eg) berritsu izenlaguna boquirroto moulin à paroles hitzontzi berritsu hitzontzi el00689 zenbait emakume hitzuntzki. (poem bas) berritsu izenlaguna boquirroto moulin à paroles hitzuntzki berritsu hitzuntzki el00690 izkilipaia. (yakin iii) berritsu izenlaguna boquirroto moulin à paroles hizkilipai berritsu hizkilipai el00691 Ola moduzko sermoia pranko. (amar ur) nolabaiteko izenlaguna hola moduzko nolabaiteko hola moduzko el00692 onaco, ta alaco cer eguindc eguinda. (gatz oz) inolako izenlaguna honako eta halako inolako honako eta halako el00693 bazkal-apariak or dagokoa(k) izango dozak. (yakin iii) egungoko izenlaguna hordagoko egungoko hordagoko el00695 ortxe nunbaiteko joanera egin zuten. (biz gar) nolabaiteko izenlaguna hortxe nonbaiteko nolabaiteko hortxe nonbaiteko el00696 gizon ortzargia. (yakin iii) sinpatiko izenlaguna hortz argi sinpatiko hortz argi el00697 Zesareako urian are ots andiagoko langai bat Jainkoak prestatzen zion. (test berri) garrntzitsu izenlaguna hots handiko garrntzitsu hots handiko el00699 asko utsaren urrengo eta batzuek garrantzikoak. (goi lor), nadin utsaren urrengo. (barne muin), utsaren urrengoa. (yakin i), asmatu dituen bitxikeriak, odolik ez duten hutsaren hurrengo iratxoak. (mitx idaz) balio gabeko izenlaguna cero a la izquierda hutsaren hurrengo balio gabeko hutsaren hurrengo el00700 itz-ontzi, uts-ontzi. (ait uzta), Izontzi utzontzi, noizbait okerrean egon bear! (amab eg) huts egile izenlaguna huts ontzi huts egile huts ontzi el00701 idi-zuri. (yakin iii) alfer izenlaguna pelafustán idi zuri alfer idi zuri el00702 igoalekua da emengo lasaitasuna. (baratz) ironiaz, hobeagoko izenlaguna igoaleko ironiaz, hobeagoko igoaleko el00703 Ilbarrian egindako gauzak geieneak beintzat eztira onak izaten. (yakin i) txar izenlaguna ilberrian egindako txar ilberrian egindako el00704 etortzen zairak Chumba beltzaren semia infernutik onera sortu zan umia. (kont) gaizto izenlaguna infernutik hona sartutako gaizto infernutik hona sartutako el00705 guziak gende beenekotik ateratuak, izen gabeko iñor uts esertan ere aintzakotzak artzen etziranak. (test berri) baliorik gabeko pertsona izenlaguna inor huts baliorik gabeko pertsona inor huts el00706 au gizon ipur mearra! (jaio biz) axolagabea izenlaguna ipurmehar axolagabea ipurmehar el00707 ipurterre. (yakin iii), ipurterre alena! (amab eg) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias ipurterre jenio zakarreko ipurterre el00708 ipur-zuri. (yakin iii) alfer izenlaguna ipurtzuri alfer ipurtzuri el00709 Arrotz apez, ipur zorrotz. (yakin iii) zalu izenlaguna ipurtzorrotz zalu ipurtzorrotz el00710 ixtila bezain falsua. (yakin iii) faltsua(k) izenlaguna istila bezain faltsua(k) faltsua(k) istila bezain faltsua(k) el00711 upela baterako ai zer kantaria itxuraren kontrako fandangolariya. (pastor), itxuran kontrako apo saltaría. (nap esa) itsusi izenlaguna itxuraren kontrako itsusi itxuraren kontrako el00712 Saulo bezain gizon argiaren esanak zein itzal andikoak ziran. (test berri) garrantzitsu izenlaguna itzal handiko garrantzitsu itzal handiko el00713 izarren gaiñetiko atsegiñak. (enb oles) zeruko izenlaguna izarren gainetiko zeruko izarren gainetiko el00714 zer erlijio da izudarraio oiena? (jain bil) beldurgarri izenlaguna izudarraio beldurgarri izudarraio el00715 Jainkoak zekin lekukoak ere baitun. (txan kant) urruneko izenlaguna jainkoak dakien lekuko urruneko jainkoak dakien lekuko el00716 yan-txakur. (yakin iii) ezgai izenlaguna jan zakur ezgai jan zakur el00717 prefetei eta bertze jaunfutre hoier guziei. (zez erre) jaunkilo izenlaguna jaunfutre jaunkilo jaunfutre el00718 jende-jale guziak bildu ziren sosaren usainera. (zez erre) gaizkile izenlaguna jendejale gaizkile jendejale el00719 joan-etorri aundiko gauza baita. (jain bil) garrantzitsu izenlaguna joan-etorri handiko garrantzitsu joan-etorri handiko el00720 yostorratza baino txintxoago. (yakin iii) zintzoa(k) izenlaguna jostorratza baino zintzoagoa(k) zintzoa(k) jostorratza baino zintzoagoa(k) el00721 judasen endacoa. (voc bas) gaizto izenlaguna de la piel de Judas Judasen endako gaizto Judasen endako el00722 zu oraindik lumatu gabeko txorikume, habitik irten gabia zara. (iru zir) gazteegi izenlaguna habiatik irten gabeko gazteegi habiatik irten gabeko el00723 gezurti! kakalardo! labezomorro!... eztet ixildu nai. (gar) ergel izenlaguna zampabollos kakalardo ergel kakalardo el00724 basarritarra ez dala ezer kakanarru askok dio. (nekaz mi) koldar izenlaguna kakanarru koldar kakanarru el00725 Asko presentau ziran, baña esan eban: "Kaka-umiak fuera". Ta nausitxuenak apartau zitxuan (ezten) kaka ume orreik. (voc aran) mukitzu izenlaguna kaka ume mukitzu kaka ume el00726 kakerre. (yakin iii) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias kakerre jenio zakarreko kakerre el00727 nola ez naizen gerra-zalia, baizik pakearen alde: kaleko kuku alperkumiak jan nahi dutela debalde. (mend txir) kaletar izenlaguna chien de rue kaleko kuku kaletar kaleko kuku el00728 kaskagor da temoso. (p eraus ii) tematsu izenlaguna cabeza dura tête dure kaskagor tematsu kaskagor el00729 kaxkarin. (yakin iii), Au diotenak izan litezke kaskarin. (berts bil), gazte jende kaskarin xamarra. (txan kant), hola mintzo ziren hamar kaxkarin. (obr guz ii), Iñork begiz ikusi nai etzituen, kaskarin aiek. (Justo Mokoroa) txolin izenlaguna casquivano tête frêlée kaskarin txolin kaskarin el00730 ez izan kasku ariña. (mendi gain) txolin izenlaguna casquivano tête frêlée kasko-arin txolin kasko-arin el00731 catanarru onecoa. (voc bas) aberats izenlaguna katanarru oneko aberats katanarru oneko el00732 gathu ilhorra bezain hozpera. (yakin iii) hozpera(k) izenlaguna katu ilorra bezain ozpera(k) hozpera(k) katu ilorra bezain ozpera(k) el00733 nere kofradikoak, ez arren zakartu. (goi lor) kide izenlaguna (inoren) kofradiako kide (inoren) kofradiako el00734 Ausen da mutil koipeyariyo. (nere bid) lausenkari lameculos koipejario lausenkari koipejario el00735 golkho handiko gizona. (yakin iii) pairakor izenlaguna kolko handiko pairakor kolko handiko el00736 jaquintsuna da eta chit colco-zabala. (izt oler) emankor izenlaguna kolko zabal emankor kolko zabal el00737 Non zebillen Santa Kruz? Aritxulegi aldean iru egunez; baño baserriz baserri zebillen gabez, baserritar liberalai ta aien ispia edo konta-katilluai ikara emanez. (santa kruz) berri-kontari correveidile kontakatilu berri-kontari kontakatilu el00738 ni bezelako kopet illun dotore batentzat. (biz gar), A mutil kopetillun. (can pop i) (can vas i), orra bada gaur bi kopetillun Constitucioyoko plazan. (joxepa an) aurpegi itsusiko izenlaguna malencarado kopetilun aurpegi itsusiko kopetilun el00739 cochco-ariñec eztu nahi oraiñon abiatu. (fabl) txolin izenlaguna casquivano tête frêlée koxko-arin txolin koxko-arin el00740 Apoarmatu bat cen cochco ariñecoa. (fabl) txolin izenlaguna casquivano tête frêlée koxko arineko txolin koxko arineko el00741 kuku-otzara. (yakin iii) jeniorik gabeko izenlaguna sinsorgo kuku otzara jeniorik gabeko kuku otzara el00742 kurkubitia lakotxia. (voc aran) apain izenlaguna kurkubita bezalako apain kurkubita bezalako el00743 labezomorrua baño itxusiyagua da gero. (burrun) itsusia(k) izenlaguna labezomorroa baino itsusiagoa(k) itsusia(k) labezomorroa baino itsusiagoa(k) el00744 gizon gorputzgillea, lan zuri. (nap esa), lan txuri. (yakin iii) alfer izenlaguna lan zuri alfer lan zuri el00745 lapiko txiki. (yakin iii) berritsu izenlaguna boquirroto moulin à paroles lapiko txiki berritsu lapiko txiki el00746 icusten dut eta ezagutcen hemengo onac lasto-ilhaun batzu direla. (card lap) koldar izenlaguna lasto ilaun koldar lasto ilaun el00747 laster igarri eban zelako lelantoni eukan aurrean. (abk) (emakume) ergel izenlaguna lelantoni (emakume) ergel lelantoni el00748 Emakume lotsa giztoko onek San Juan-en esana onean ezin eramanik. (test berri) lotsagabe izenlaguna lotsa gaiztoko lotsagabe lotsa gaiztoko el00749 agur, mingaiñ-luze ta lotsa-labur. (iru zir) lotsagabe izenlaguna lotsa labur lotsagabe lotsa labur el00751 Ai lukainkatzarra! (kont) ergel izenlaguna lukainkatzar ergel lukainkatzar el00752 horra desertu soileko arbol bakan batean erori / ekaitz gaixtoak errebelatu luma bereko bi xori. (odol) antzeko izenlaguna luma bereko antzeko luma bereko el00753 zu oraindik lumatu gabeko txorikume, kabitik irten gabia zera. (iru zir) gazteegi izenlaguna lumatu gabeko txorikume gazteegi lumatu gabeko txorikume el00754 Gentillak berak ere arritu, eta lurrez gañeko gauza zala aitortzeraño. (test berri) ulertezin edo mirakulos izenlaguna lurrez gaineko ulertezin edo mirakulos lurrez gaineko el00755 Arrokeria!... Luzbel-kumia, oben guztien sustarra. (enb oles) gaizto izenlaguna luzbelkume gaizto luzbelkume el00756 magal-autsia. (yakin iii) (emakume) pertxenta izenlaguna magal hautsi (emakume) pertxenta magal hautsi el00757 Azari litxarrero malapartatua. (pastor), ajolarik gabeko malapartatuba. (errik itsas) madarikatu izenlaguna malapartatua madarikatu malapartatua el00758 naiz zar eta naiz gazte edozein maltraste. (sol ber) bihurri izenlaguna maltraste bihurri maltraste el00759 litxarkeriarako / bere jeniua / gorputzetikan ez da / mamin jariua. (uztarri) gizen izenlaguna boule de suif mamijario gizen mamijario el0076 Erdaldun mingain-latzac oraiñ zembaiturte. (izt oler) hiztun gaizto izenlaguna mingain-latz hiztun gaizto mingain-latz el00760 Mari Bonbil. (yakin iii) (emakume) gizen izenlaguna maribonbil (emakume) gizen maribonbil el00761 marimatraka bat. (voc aran) (neska) bihurri izenlaguna marimatraka (neska) bihurri marimatraka el00762 marimotraillu bat. (voc aran) (neska) lodikote izenlaguna marimotrailu (neska) lodikote marimotrailu el00763 Edale, gormada, auher, mari-mothiko. (etxahun) (emakume) gizen irudiko izenlaguna marimacho marie-garçons marimutiko (emakume) gizen irudiko marimutiko el00764 Gure bi marimutillac. (fabl), mari mutil. (yakin iii) (yakin i), ta zu, berritsu, mari-mutille. (burrun) (emakume) gizon irudiko izenlaguna marimacho marie-garcons marimutil (emakume) gizon irudiko marimutil el00765 matxinakalaña baiño lusiao don. (voc aran) luzea(k) izenlaguna más largo que la Cuaresma long comme un jour sans pain matxinakalaña baino luzeagoa(k) luzea(k) matxinakalaña baino luzeagoa(k) el00766 machisucalde. (voc bas) sutondozale izenlaguna pot-au-feu matxisukalde sutondozale matxisukalde el00767 beti bezelako mazuztxori ta txirripixtiña. (burrun) (emakume) dotore izenlaguna mazuztxori (emakume) dotore mazuztxori el00768 artzen badizut galtzen ipurditik sartuko zaitut emen (karrua erakutsiyaz) ¡Merke Trefe! (oroitz) ergel izenlaguna merke trefe ergel merke trefe el00770 nundik etorri zan kapitan berritsu mingainluze. (biz gar), mingaiñ-luze ta lotsa-labur. (iru zir), Ezin eraman dut nire aurrean besterentzat gaizki esatea. Horrengatik ez dut joan nahi andre Prudentxirenera, aho-zabal eta mingain luxe jende haien tartera, eta... (axen. kontxe.) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette mingain-luze berritsu mingain-luze el00771 baiña, beren aldetik, mingain-motz, belarri-luze, ez zioten itz bat bakarrik ere egan. (amab eg) isil izenlaguna chiticalla mingain-motz isil mingain-motz el00772 Orrelako kapitan mingainzuri bati. (biz gar) lausenkari izenlaguna mingain-zuri lausenkari mingain-zuri el00773 miñ garbikoa da, ez motela. (peru ab) hiztun argi izenlaguna mihi garbiko hiztun argi mihi garbiko el00774 cenbait izpiritu herxi edo mihi laster derrakenic. (fabl) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette mihi laster berritsu mihi laster el00775 moisesen denborakua, tira. (baratz) zahar izenlaguna más viejo que Matusalén plus vieux que Mathusalen Moisesen denborako zahar Moisesen denborako el00776 morroi alperra baño txarrago da ori. (axen txan) txarra(k) izenlaguna morroi alferra baino txarragoa(k) txarra(k) morroi alferra baino txarragoa(k) el00777 Naita naiezkua da gurutzea josatzea. (gar), fedea degu nai ta nai ez-koa ortarako. (jain bil), pekatu guziyaren / barkamena artzeko / nai ta naiezkua da / zeruan sartzeko. (j zab), nai ta nai ezko. (manual) beharrezko izenlaguna nahi eta nahiezko beharrezko nahi eta nahiezko el00778 ez da nahitaezkoa, batetik, bi mota hauek elkarren etsai izatea. (mitx idaz) beharrezko izenlaguna nahitaezko beharrezko nahitaezko el00779 karabinero oek Altza'ko alkatearen lagunak itun. Gaiztoz ezagunak biak. Jakiña, no entiendo'koak. (txan kant) erdaldun izenlaguna noentiendoko erdaldun noentiendoko el00780 noizean beingo gaztai egiteak. (gar) adizkako izenlaguna noizean behingo adizkako noizean behingo el00781 orko erdi oba da noiz izangoko amabi baiño. (yakin iii) menturazko izenlaguna noiz izangoko menturazko noiz izangoko el00782 Jana, nola alakoa. (peru ab), zelan-alango. (manual) nolabaiteko izenlaguna nola halako nolabaiteko nola halako el00783 ipui onek esan nai du, gaitz andiak egin dituztenen noraezeko, ezin bestezko ta esturasunak ereginiko eskintza. (ip onak) azken aukerako izenlaguna noraezeko azken aukerako noraezeko el00784 Nun-ze-barri. (yakin iii) berri kontari izenlaguna correveidile non-ze-berri berri kontari non-ze-berri el00785 Urtaindar oiek dira odol berokoak. (ust gabe), neska eroskuak odol berokuak orai orlakuak gero nolakuak. (paulo yan) suhar izenlaguna echado para adelante odol beroko suhar odol beroko el00786 odol gabeco yende bakharrac badire, miricuen etsaiac agertzen baitere. (eskal) koldar izenlaguna odol gabeko koldar odol gabeko el00787 Karlos odolgiroa, zital arritua. (fest) odol ixurle izenlaguna odolgiro odol ixurle odolgiro el00789 oial gitxiko gizona. (yakin iii) ahul izenlaguna oihal gutxiko ahul oihal gutxiko el00790 oilo-busti batzu iduri dutela. (mintz aur), halere, diote oilo busti eta zainik ez odol gorri xortik ez duten batzuek. (zez erre) koldar izenlaguna poule mouillée oilo busti koldar oilo busti el00791 Jatunak alderdi guztietan dira, baña egingo nuke eztala iñon Euskalerrian beste ollo-jale ta Txanton Piperri. (gar) jatun izenlaguna tragaldabas avaleur de pois oilo jale jatun oilo jale el00792 emaztetan nik dakusat hongiz ere gehiago. (oler), ikhusirik ezen ungiz ere handiago dela. (eus prot) areago izenlaguna ongiz ere (...)-ago areago ongiz ere (...)-ago el00793 ontza-putza baño arroagoa. (nap esa) harroa(k) izenlaguna fier comme un paon hontza putza baino harroagoa(k) harroa(k) hontza putza baino harroagoa(k) el00794 ez diot antzematen zer ikuskizun duten oraindik oraingo aurkikunde miresgarri horiek. (mitx idaz) berri izenlaguna oraindik oraingo berri oraindik oraingo el00795 orbela baiño makalagua. (voc aran) makala(k) izenlaguna orbela baino makalagoa(k) makala(k) orbela baino makalagoa(k) el00796 orbel erriko. (yakin iii) zoroska izenlaguna casquivano tête frêlée orbel herriko zoroska orbel herriko el00797 orrazia bezin zikina da emazteki hori. (yakin iii) zikina(k) izenlaguna orrazea bezain zikina(k) zikina(k) orrazea bezain zikina(k) el00798 orribiko. (manual) gaztetutako izenlaguna orribiko gaztetutako orribiko el00799 laister esango zuben ikusirik ala gizon urashe parte gaiztokua zala. (kont) maltzur izenlaguna parte gaiztoko maltzur parte gaiztoko el00800 bazeillala erri artan partan txarrekon bat. (barand), ori, parte txarreko emakumea dek. (baso mut) maltzur izenlaguna parte txarreko maltzur parte txarreko el00801 pika bezen argala. (yakin iii) argala(k) izenlaguna pika bezain argala(k) argala(k) pika bezain argala(k) el00802 pika-buztan bezen argala. (yakin iii) argala(k) izenlaguna pika buztana bezain argal argala(k) pika buztana bezain argal el00803 ortarako da berorri plumazko gizona. (gab kaiku) ikasia izenlaguna plumazko ikasia plumazko el00804 poltxa-murri. (yakin i) zeken izenlaguna manicorto pince-maille poltsa murri zeken poltsa murri el00805 poltsa-zimur. (yakin i) zeken izenlaguna manicorto pince-maille poltsazimur zeken poltsazimur el00806 Ezda olgueetia, edo diversinoia artu biar opicijoz, ta gogoz, popuertzaco lana, edo cerreguina balitz leguez. (gatz oz) derrigorrezko izenlaguna popuertzako derrigorrezko popuertzako el00807 prakestu. (yakin iii) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias prakestu jenio zakarreko prakestu el00808 putz-antu. (yakin iii) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu putzantu harro putzantu el00809 putz-arro. (yakin iii) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu putzarro harro putzarro el00810 puzmin. (yakin iii) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias putzmin jenio zakarreko putzmin el00811 putz-ontzi. (yakin iii), putz-oncia. (voc bas) harro izenlaguna vendehumos m'as-tu-vu putzontzi harro putzontzi el00812 beti yan ta beti gose; yan ta lo, beti putzulo. (yakin iii) gizen izenlaguna putzulo gizen putzulo el00813 sabeldarraiotasunetik sortzen da haragiaren plazer nahia. (gero), non munduan den sabeldarraiorik handienari ere eman baitezkoke higuintza. (lan haut), sabeldarraioa. (voc bas), non dire ordea onelaco cital prestuezac, sabeldarraioai. (corog) jatun izenlaguna tragaldabas avaleur de pois sabeldarraio jatun sabeldarraio el00814 eta abstinentziatik, neurriz bizitzetik, sabel-ederretako izaitetik, eta pairatzetik heldu da debozinoa eta saindutasuna. (gero) jale eskas izenlaguna sabel ederretako jale eskas sabel ederretako el00815 itxuraz ona, ta sagar ustela. (nap esa) txar izenlaguna sagar ustel txar sagar ustel el00816 saguartzallea. (voc bas) maltzur izenlaguna mosca muerta saguhartzailea maltzur saguhartzailea el00817 jokalari ta sakel-ustutzallea (iru zir) lapur izenlaguna cortabolsas coupeur de bourses sakel hustutzaile lapur sakel hustutzaile el00818 salda-gizonak. (voc aran) (gizon) diru osatzaile izenlaguna salda gizon (gizon) diru osatzaile salda gizon el00819 saindu-yaunzle izain gire oro. (yakin iv) neskazahar izenlaguna santu janzle neskazahar santu janzle el00821 baña eztu orrelako gauzik egingo; alperrik da Satanasen larrukoa. (sas let) gaizto izenlaguna de la piel de Judas satanasen larruko gaizto satanasen larruko el00822 Au bear bezala ezagutu, pisatu ta esaminatzeko, ni sator itsua naiz. (eusk ber) ezjakin izenlaguna sator itsu ezjakin sator itsu el00823 ni soka libria ta i maiorazkua. (berts bil) ezerekiko loturarik gabea izenlaguna soka libre ezerekiko loturarik gabea soka libre el00824 neure ama, atso tsimurra, zorgin-landarea. (par bide) (emakume) zatar izenlaguna sorgin landare (emakume) zatar sorgin landare el00825 sostor bakook. (yakin iii) funtsik gabeko izenlaguna sostor gabeko funtsik gabeko sostor gabeko el00826 sos chikitatçaille tratulari batec billdu çuen diru haiñ berce, non harrec ya non gorde ez baitçakien. (fabl) lapur izenlaguna cortabolsas coupeur de bourses sos zikiratzaile lapur sos zikiratzaile el00827 surpeekodunak. (voc aran) bibotedun izenlaguna sudurpekodun bibotedun sudurpekodun el00828 asko ez baña oraindik ere badira sueltotarrak. (nere ald) bakan izenlaguna sueltotar bakan sueltotar el00829 su-arri guztiak baño biotz gogorragoak izan ez baziran. (test berri) ankerra(k) izenlaguna duro de corazón su harri guztiak baino bihotz gogorragoa(k) ankerra(k) su harri guztiak baino bihotz gogorragoa(k) el00830 teillatutik berako atzegiñak. (enb oles) lurreko izenlaguna teilatutik beherako lurreko teilatutik beherako el00831 theka-mehe. (yakin iii) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias teka mehe jenio zakarreko teka mehe el00832 toles edo ingurugabea. (voc bas) jator izenlaguna tolesgabe jator tolesgabe el00833 tonto lapico oitura circill ori noiz duc utzico? (izt oler), tonto-lapiko, burriko esanta, zenbait aldiz ixil-erazo zuan. (urz bat) ergel izenlaguna zampabollos tontolapiko ergel tontolapiko el00834 tripa-zaia. (voc bas), tripazai galanta da, lanak bestei utzi. (axen txan), zu zera alper, ordi eta tripa-zaia. (alz imaz), batzuek tripa-zaiak, besteak ordiak. (itur), Alkate, tripazai alenak, apaizkume latinzaleak, sekretario biurri-nabarmenak, senide ugari dituzte Euskalerriko bazterretan. (kaz lanak) jatun izenlaguna tragaldabas avaleur de pois tripazain jatun tripazain el00835 ez unan utsak ibilltzen tripa-zaku ori. (p eraus i) jatun izenlaguna tragaldabas avaleur de pois tripazaku jatun tripazaku el00836 triperre. (yakin iii) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias triperre jenio zakarreko triperre el00837 triponcia. (voc bas) jatun izenlaguna tragaldabas avaleur de pois tripontzi jatun tripontzi el00838 txaketa-murantiak daukaten grandeza. (lexo) traidore izenlaguna txaketa mudante traidore txaketa mudante el00839 Berezkoa, txalain-kirtena. (nap esa) baliorik gabeko pertsona izenlaguna txalainkirten baliorik gabeko pertsona txalainkirten el00840 Izarraitz-pean proba-kontuen / beti badire motxalliak / kontrariyuai disimuluan / oso txasko-sartzalliak. (balentxi) tranpagile izenlaguna txasko sartzaile tranpagile txasko sartzaile el00841 ta ille arroen azpian zentzun gabeko txepetxburu asko izan oida. (gar) txolin izenlaguna cabeza de chorlito tête frêlée txepetxburu txolin txepetxburu el00842 jolastu, ba, gazteok, jolastu garbirik, or... txerren-barkilleru... biurtu bagarik. (enb oles) deabru izenlaguna txerren barkilero deabru txerren barkilero el00843 emakume erdi-sorgin, gerri-me, anka-luze, tximajario bat bigarren bizitzan. (amab eg) ile luzedun izenlaguna tximajario ile luzedun tximajario el00844 Tximineatik doan kea baño alperrago. (yakin i) alferra(k) izenlaguna tximiniko kea baino alferragoa(k) alferra(k) tximiniko kea baino alferragoa(k) el00846 chori-buru puztuen lumatzar ariñac. (izt oler), chori burua. (voc bas), xori-buru. (yakin iii), Gero, bere antzeko perretxiko bat agertu zitzaigun, eta biak, jo batera eta jo bestera, gauean gauerdi hor ibili dira, txoriburu zarpail batzuk beren buruak eginik. (b. urtian.), lagunak eta nihau chori-buru arin. (oxob), hemen bereko xoriburuak aipatu gabe. (zez erre), buru txar, txoriburu! (nap esa), txori-buruak! (burrun), zeren ez zekiten igel txori-buruak zer eskatzen zuten. (itur)Berehala hasi zen hor Granada aldeko musikak joten, eta noizik noizera niri begiratuta egiten eustan, "Fastidiarse!". Zergatik nire adiskidetzako txoriburua, inostan niri "fastidiarse"? Uste zenduan zuk, bihotz gitxidun gizon zengel horrek, nik Andaluzia aldeko denari ikaragarrizko amorrua neutsala, ezta? A gixajoa! (hau mundu), txolin izenlaguna cabeza de chorlito tête frêlée txoriburu txolin txoriburu el00847 ¿zu bezelako txoro-flauta dala uste al dezu? (burrun) txatxu izenlaguna papamoscas txoro flauta txatxu txoro flauta el00848 o mutil anka-luze, txotxo armario. (yakin iv) (eusk fol x) ergel izenlaguna txotxo armario ergel txotxo armario el00849 idia azienda dorphea eta urhats hurrikoa dela. (lab lib) motel urrats urriko motel urrats urriko el00850 urru murru bakoa da. (yakin iii) lasai izenlaguna urrumurru gabeko lasai urrumurru gabeko el00851 beren uste guzi-guziao kontu-artzalleak ipiñi zituzten. (test berri) konfiantzazko izenlaguna (neure, heure, bere...) uste guztiko konfiantzazko (neure, heure, bere...) uste guztiko el00852 nola xalta-periko orretzaz zaletu dan. (burrun) txatxu izenlaguna papamoscas xaltaperiko txatxu xaltaperiko el00853 xardoki-merke. (nap esa) berritsu izenlaguna boquirroto franche caillette xardoki merke berritsu xardoki merke el00854 zabal oneko gizona. (yakin iii) egiati izenlaguna zabal oneko egiati zabal oneko el00855 indar aundikoak / zain dobletakoak / ez nolanaikoak. (p eraus ii) indartsu izenlaguna zain dobletako indartsu zain dobletako el00856 holako zain eta odolik gabeko batzuek dute jauts-arazi Frantzia. (mintz aur) koldar izenlaguna zain eta odolik gabeko koldar zain eta odolik gabeko el00857 Lizarraga, Gipuzkoako soldadu karlista guzien agintaria, gizon bizkorra ta ernea zala esaten dute batzuek; ezereza ta gizagajoa beste batzuk. Ikus zer dion Murgiondok: «gizon zaiñ illa ta oartugabea, berrogeita amasei urte zitun gerran sartu zanean, eta asmo onez sartu zan karlistetan; baño pake-denboran ua soldadu ona. Beti Elizbarrenean zegoan: mojan kapillautako geigo balio zun gerrarako baño. Oso sarritan Jauna artzen zun, eta bere soldaduei errosario errezarazten zien beti. Katoliko ona ta Elizkoia zan noski». (santa kruz) motel izenlaguna zain-hila motel zain-hila el00858 Langile, zain hilekoak, lan guti eginen du. (lab lib) motel izenlaguna zain hileko motel zain hileko el00859 zure illoba gaixo orrek bein asmatu zuan "aita" esaten eta zakarripurdi bat egiñik iges egin zion. (biz gar) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias zakarripurdi jenio zakarreko zakarripurdi el00860 txakurrilarra bat. (voc aran) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias zakurrilar jenio zakarreko zakurrilar el00861 txakur muturra. (voc aran) jenio zakarreko izenlaguna cascarrabias zakur mutur jenio zakarreko zakur mutur el00862 senarra eta haurrak, iandan guziak edi goseak arta guti heietaz zintzur luzeak. (elizanb) edale izenlaguna sac-à-vin zintzur luze edale zintzur luze el00863 ziri-sartzalliak barriz dira andienak. (enb oles) txantxazale izenlaguna ziri sartzaile txantxazale ziri sartzaile el00864 zori gaiztoko frantzesarekin galanki peliatuak. (fer imaz) gorrotatutako izenlaguna zorigaiztoko gorrotatutako zorigaiztoko el00865 zorioneko itai okerra. (mend txir), zorioneko zenbaki horretan. (mitx idaz), zorioneko itxaso aundi. (arran biz), zorioneko moda. (sor zaiz), zorioneko joku oiekin leku gaiztuan zabiltza. (berts txap i) aipatutako izenlaguna de marras zorioneko aipatutako zorioneko el00866 zoro garbia. (yakin iii) zoro huts izenlaguna loco de atar fou à lier zoro garbi zoro huts zoro garbi el00868 zumea baño bigunagoa zan, ta begia ipintzen zuan tokian jartzen zuan aizkora. (gar) biguna(k) izenlaguna zumea baino bigunagoa(k) biguna(k) zumea baino bigunagoa(k) el00869 zuraje gaitzeko gizona da. (yakin iii) altu izenlaguna zuraje gaitzeko altu zuraje gaitzeko el00870 edozeñek esango luke aitu baten ogerleko au ona dala. (manual) azalean kontsideratuz nolatasunezkoa a primera vista à première vue aditu batean azalean kontsideratuz aditu batean el00871 zoaz albait lasterrena. (jes biotz), biak bizi ditean albait ondoena. (fest), albait lenen. (yakin i) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa ahalbait (...)-en(a) ahal den modurik -enean ahalbait (...)-en(a) el00872 lege orretara albait jarraitu. (berts txap i), izan bear du orrek albait iraupena. (alz imaz), ta al bait ere aserratu gabe. (eusk ber), goizero albait ikusi beza. (eguns txo), albait sano etorri biazu. (amod pen) ahal den neurrian nolatasunezkoa ahalbait (ere) ahal den neurrian ahalbait (ere) el00873 alik laburren bederik. (jain bil), alic geyenai eracusteco. (jes biotz), alic onguiena contu ateraco det. (eracus), Bi esposak zirenean borda zarrean sarthu, ahalik hobekiena bazuten gerizatu (noel), alic lasterrena Jaincoaren gracian jartera. (chris dot), aalik geiena egiten zuena. (pros nav), inguratzen naiz ahalik eta maizena. (odol), Ba, horretatik ahalik gutxien. (mitx idaz) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa ahalik (...)-en(a) ahal den modurik -enean ahalik (...)-en(a) el00874 Katon Zensorino hartzaz irakurtzen da (zeiñek baitzuen alferren gaiñean esku eta bothere) ekhartzen zeraukatenean gizon bat bere aitzinera, akusaturik, erraiten zela ezen alferra zela, berehala lehenbiziko gauza eskuetako larrua hazkatzen, eta ferekatzen zioela: eta baldin latz, lodi, eta gogor edireiten bazioen, ahalik eta arintkiena utzten zuela. (gero), Naiz ahalik eta garbikiena. (lan haut), ahalik eta gehiena. (mitx idaz) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa ahalik eta (...)-en(a) ahal den modurik -enean ahalik eta (...)-en(a) el00875 ezda asco aobetian esatia. orreri atsoa ao betean esan leyo. (manual), gezurrik eta zatarkeririk dollor lizun ta lotsagabienak aoa betean jaurtigitzen. (gar), noiz aoa betian esan bear dezute gauza bat? (baratz), edozeiñ gauza esanaz zu aua betian. (azp prem), ezer esaten asi ez nintzaion orduan auba betian. (nekaz mi), geiagua zerala abua betian esanez omen zabiltz bat eta bestian. (berridi), beti gaizki esaka agua betian. (zap anai), kaletarrak nik aditua esaten ago betian. (eguns txo), esan egin bear det agoa bete-betian. (txapel), baña nik auxen eskatuko'iot agoa betebetian. (zepai), auxen esango dizutet au betian. (noizp), ago betean. (yakin iii), agoa betin esaten du gezurre. (nap esa), ahoa betean erabiltzen baditugu goresmenak. (mitx idaz) ozenki nolatasunezkoa aho(a) betean ozenki aho(a) betean el00876 ahoa betez bazerasazuten: etzutela xede gaixtorik erlisioneari buruz. (zez erre) ozenki nolatasunezkoa ahoa betez ozenki ahoa betez el00877 oju egiten zuten abua dala neurri. (jaio biz) ozenki nolatasunezkoa ahoa (dela) neurri ozenki ahoa (dela) neurri el00878 au betez ori aitortzen dute. (laug txin), ederrentzat aho betez aitortzen dugun liburu hau. (mitx idaz), hauk baitirudite aho betez mintzaturik. (lan haut), Miretsirik hasi ziren aho betez erraten. (noel), aho betez adora ezaguntzat. (eus prot), guziak, ao betez, Garaidi goratzen asi ziran. (amab eg), danak esan eben ao betez: bai. (manual) ozenki, publikoki nolatasunezkoa aho betez ozenki, publikoki aho betez el00879 orrek ao bete azurregaz geratu dira. (manual) txunditurik nolatasunezkoa con la boca abierta bouche béante aho bete hezurrekin txunditurik aho bete hezurrekin el00881 zenbaiti irteten zaio gezurra auko zulua betian. (axen txan) ozenki nolatasunezkoa ahoko zuloa betean ozenki ahoko zuloa betean el00882 ahopean cerraten: oillar madaricatua! (fabl), gauza ain astunak aopean esan bear zirean. (manual), agopeian. (voc aran) isilka nolatasunezkoa à mi-voix ahopean isilka ahopean el00883 Elgoibarko liberalak jakin, norbaitek aopetik esanada, Lizarraga an gelditu zala gaixorik. (santa kruz) isilka nolatasunezkoa à mi-voix ahopetik isilka ahopetik el00884 agoti belarrita ikasiak. (jain bil) ahoz nolatasunezkoa de bouche à oreille ahotik belarritara ahoz ahotik belarritara el00885 aborik eskura joan yakun. (manual) ezustean nolatasunezkoa de manos a boca tout à trac ahotik eskura ezustean ahotik eskura el00887 ahotik sudurrerainoko astirik gabe. (yakin iii) betarik gabe nolatasunezkoa ahotik sudurrerainoko astirik gabe betarik gabe ahotik sudurrerainoko astirik gabe el00889 Txomin ao zabalik bere artan utzi. (amab eg), agoa zabalik gengozan. (yakin iii) txunditurik nolatasunezkoa con la boca abierta bouche bée aho(a) zabalik txunditurik aho(a) zabalik el00890 aoaz behera bueltatu zuten iltzeak errematxatzeko. (alz imaz), aozbera. (voc bas) lurrera begira etzanik nolatasunezkoa boca abajo ahoz behera lurrera begira etzanik ahoz behera el00891 aoz gora. (voc bas), egon zaiteze olantxe, aoz gora. (manual) gora begira etzanik nolatasunezkoa cabeza arriba ahoz gora gora begira etzanik ahoz gora el00893 auntzak adarrak dauzkan aldera noa ni. (poes pop ii) (yakin i) oker nolatasunezkoa ahuntzak adarrak dauzkan aldera oker ahuntzak adarrak dauzkan aldera el00894 nik aitaren egin orduko utsituten dot pitxarra. (manual) fite nolatasunezkoa en un santiamén en un tournemain aitaren egin orduko fite aitaren egin orduko el00895 or dabil, akerrak adarrak dittun aldera. (nap esa) oker nolatasunezkoa akerrak adarrak dituen aldera oker akerrak adarrak dituen aldera el00896 akerraren adarrak bezala gabiltza. (j-p zab), gaur oraindik ere akerraren adarrak bezela gabiltzak. (txan kant), akerraren adarrak bezala gabiltza. (xenp) oker ibili aditzezkoa akerraren adarrak bezala ibili oker ibili akerraren adarrak bezala ibili el00897 nor da munduan saindu dohatsu hauekin aldera aldez, edo moldez, zordun eztenik? (lan haut), ongi bai zakien Jainko Jaunari gaudela aldez edo moldez. (pros nav), nor da Euskal-Herrian aldez edo moldez, zordun eta obligatu etzaitzunik? (gero) ezergatik nolatasunezkoa aldez edo moldez ezergatik aldez edo moldez el00898 iru joko alde-erreskan irabazi deustaz. (manual) jarraian nolatasunezkoa alde-erreskan jarraian alde-erreskan el00899 alper gaiztuan lanian. (itur berts), alper gaiztuan onetaraño amak ezkinduben azi. (sol ber), alper gaiztuan ez nauk iyo. (gazt berts), alper gaiztoan, autsaren mende zetzaten libururik asko eguzkitara jartzen bait genitun, salgai, ol zatarrezko txaboletan (kaz lanak) alferkerian nolatasunezkoa alfer gaiztoan alferkerian alfer gaiztoan el00900 agiaz alde guztiz hunen zortea izan da hagitz diferentea. (lan haut) segurki nolatasunezkoa míresele por donde se le mire alde guztiz segurki alde guztiz el00901 erropa da gaur, ikusten danez, gorputzarentzat kartzela / laister batere gabe guziok amak eginda bezela. (sor zaiz) biluzik nolatasunezkoa como (vino) al mundo amak eginda bezala biluzik amak eginda bezala el00903 Lekunberri'ko alkate jaunak juateko Gorriti'ra / asto zarraren sententzi ori orra beti urrutira / Anas'engandik Kaifas'engana bezela jira ta bira. (noe on) lekuz leku, batetik bestera (ibili...) nolatasunezkoa Anasengandik Kaifasengana bezala lekuz leku, batetik bestera (ibili...) Anasengandik Kaifasengana bezala el00905 apo-apuan bizi, apo-apuan salbau suan. (voc aran) larri nolatasunezkoa apo-apoan larri apo-apoan el00906 ageri da aghur bat gora behera, batean gehiago, bertzean gutiago, nondik duten bere ethorkia. (lan haut) alde gutirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu près apur bat gora behera alde gutirekin apur bat gora behera el00907 Pitsa zeriola, arao ta birao, ekin zion ukabilka. (gar) madarikazioka nolatasunezkoa arao ta birao madarikazioka arao ta birao el00908 bazijoan amonatxoa, ardatza baño tenteago. (gar) tente nolatasunezkoa ardatza baino tenteago tente ardatza baino tenteago el00909 Nere Evangelioa aurtxo batek bezain argi eta garbi artzen ez duena. (test berri), argi ta garbi dago nolanahi ere ez ginela Aita Villasante eta ni iritzi batekoak. (mitx idaz), etsiñioke aiñ argi ta garbi saill oni ekingo. (jes biotz), aitortu izan dute argui eta garbi. (izt oler), argi ta garbi zer getatu zan karrtuz nai guk erabaki. (p eraus i), argi ta garbi egiten digu munduaren agerpena. (goi lor), argi ta garbi esplikatzeko gizon oien portaera. (obr guz i), Ba, orain adieraziko dizut argi ta garbi onen mamia. (amab eg) argiro nolatasunezkoa lisa y llanamente clair et net argi eta garbi argiro argi eta garbi el00910 zertan utzi niñuzun anima erratua bezela. (biz gar) bakarrik eta triste nolatasunezkoa como alma en pena comme une âme en peine arima erratua bezala bakarrik eta triste arima erratua bezala el00911 bialdu zuten anima erratuben gisan. (sol ber) bakarrik eta triste nolatasunezkoa como alma en pena comme une âme en peine arima erratuen gisan bakarrik eta triste arima erratuen gisan el00912 bere arioz. (yakin iii) norberaren erabakiz nolatasunezkoa de motu propio de son cru (neure, heure, bere...) arioz norberaren erabakiz (neure, heure, bere...) arioz el00913 asnas bakarrean etorri da. (nap esa), or dator gizajo ori arnas-bakotxean. (manual) arnaska nolatasunezkoa sin aliento à bout de souffle arnas bakarrean arnaska arnas bakarrean el00914 zer daukazu arnas-estuka etortzeko? (manual), udako bero galdatan, izerditsu, arnasestuka, oso nekaturik. (gar) arnasa hartu ezinik nolatasunezkoa sin aliento à bout de souffle arnas estuka arnasa hartu ezinik arnas estuka el00915 danak arren baño arren egundokorik antzi izunea ai-eneka aidatu zuten. (aran) erreguka nolatasunezkoa arren baino arren erreguka arren baino arren el00916 Neri eske ari zaizkit arren eta arren. (santa kruz), arren da arren, amatxo, zure barkapena. Benetan damu det. (biz gar) erreguka nolatasunezkoa arren eta arren erreguka arren eta arren el00917 «Zapastok jakok umorea» dinot neure artean. (hau mundu), nik neure artean; egia etedok ori? (yakin iii), --Ze ordain eman lezake sagu gaxu onek? --zion leoiak bere artean, ezetsirik saguaren laguntza. Bañan, errukitu zan, ta utzi zion pakean. (ipn lab), Orren barrenen umerik danik nere artian emango. (udar berts), bañan sarritan dio bere artean. (biozk), neure artean: "andia dok"! (abk), esaten zun bere artean. (biz gar), Maxolok, bere artean: ta bear luke. (gar), eta nik esaten nuen nere artean. (urz bat), Matxalen, mormorretan bere artian, aldendu zan, auzia galdutzat emanaz. (iru zir) norberaren baitan nolatasunezkoa para (mis, tus, sus...) adentros dans son for interieur (neure, heure, bere...) artean norberaren baitan (neure, heure, bere...) artean el00918 asean eta betean. (yakin iii) erraz nolatasunezkoa a pedir de boca asean eta betean erraz asean eta betean el00920 astoa langan bezela, ez aurrerako ez atzerako. (yakin iii) zalantzan nolatasunezkoa astoa langan bezala zalantzan astoa langan bezala el00921 zuri atzekorik aurrekora yoatzu goiza. (manual) lekuz leku nolatasunezkoa en idas y venidas atzekorik aurrekora lekuz leku atzekorik aurrekora el00922 Orratz aren billa gela guzia atzekoz-aurre nastu. (amab eg) aldez kontra nolatasunezkoa al revés atzekoz aurre aldez kontra atzekoz aurre el00923 baina atzekoz aurrera emengo dizkizugu. (mitx idaz), atzekuaz aurrea. (voc aran), ta naiz atzekoz aurrera, nik beti egia. (iru zir), ez egizu ipiñi atzekoz aurrera. (manual) aldez kontra nolatasunezkoa al revés atzekoz aurrera aldez kontra atzekoz aurrera el00924 oratu deust atzerik ara, ta bota nau lurrera. (manual), Paxan kale-garbitzallia Azalgia'neko tabernako muestradorian euan iztarria freskatuz, eta atzetik-ara azaldu jakon gizon dotore bat, bere sonbreru ta guzti. (ziri.) atzetik, gibeletik, ikusi gabe nolatasunezkoa atzetik hara atzetik, gibeletik, ikusi gabe atzetik hara el00925 Saulo-k orduan Elimas-i aurrez-aurke jarrita, esan zion: O gizon gezurtia eta dollorra. (test berri) elkarren aurrean nolatasunezkoa frente a frente face à face aurkez aurke elkarren aurrean aurkez aurke el00926 ez det nik erantzungo, ez, arpegi beltzez. (berts mor) haserre nolatasunezkoa aurpegi beltzez haserre aurpegi beltzez el00928 Larunbat arratsaldean, lauterdik aldera eraso zioten suari, beren aurrez aurre zedukaten liberalsaillarengana. (santa kruz), aurrez aurre begiratzeko ausardia. (mitx idaz) elkarren aurrean nolatasunezkoa frente a frente face à face aurrez aurre elkarren aurrean aurrez aurre el00929 Manterolako errota Elorditik bera / auzo legean edozein allegatzen gera. (pastor) auzo barruan nolatasunezkoa auzo legean auzo barruan auzo legean el00930 Azerija ollua jaaten baino pozagoric dagoz plaza bazter bateti. (gatz oz) pozik nolatasunezkoa azeria oiloa jaten baino pozagorik pozik azeria oiloa jaten baino pozagorik el00931 Azken hatsean ere, ama da maitatcen hil arte zaio bethi ohore bihurtcen. (eskal), Gauaren erditan horra nun aditzen dituztan oihu-deiagora batzu! Banoa lasterka eta kausitzen dut Camblong dohakabea azken hatsetan. (hazp. mis.) hiltzear nolatasunezkoa azken hatse(t)an hiltzear azken hatse(t)an el00932 aize bolada batek / uste ez zutela / ontziya azpikoz gain / jira ziyotela. (j gar) alderantziz nolatasunezkoa patas arriba sens dessus dessous azpikoz gain alderantziz azpikoz gain el00933 Zergaitik ipiñi dozu azpikoz ganera? alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa patas arriba sens dessus dessous azpikoz gainera alderantziz edo nahaspilan azpikoz gainera el00934 arri-eskaltia azpikoaz gora iraulia, obia utsik, iljanzia zoruan, eta izerdi-zapia aldamenean. (test berri), gauza guziak nola azpikoz gora infrantzikaturik jarriak diren. (mintz aur), mundua azpikoz gora jarriko lutekela. (urz bat), Jo dute Elgoibarko gaixo-etxera, bi aldiz irauli dute azpikoaz gora, ta... ez arkitu zantzurik ere. Etxeak zitun zoko, ardandegi, ganbara ta gañerako, begiratu omen zituen, baño txoria zegoaneko gelarik ez iriki, begien agerian ba zegoan ere. (santa kruz), Sukalde dana lajatzen dute azpikoz gora jirata. (jaio biz) alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa patas arriba sens dessus dessous azpiko(a)z gora alderantziz edo nahaspilan azpiko(a)z gora el00935 Burrunba kapitainak azpizgora eman ondoan Ganizen etxe guzia. (ath gaitz) alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa patas arriba sens dessus dessous azpiz gora alderantziz edo nahaspilan azpiz gora el00936 baliteke etxean ez egotea, baña badaezpadan. (manual), eta bada-ezpadan, jarraitu eutson onen oker-aditzeari. (abk), agindu zion badaespadan ere kantaren bat ikasteko. (urz bat), etzuan nai mutillak bere tokia utzi, badaezpada ere. (gar), bada-ezpada pensa dezagun aldez aurretik zer egin. (j-p zab), badaezpada esan zaiozue. (biz gar), bada ezpada ere, esango luke euskaldun jatorrak. (mitx idaz) zer gerta ere nolatasunezkoa por si acaso à tout hasard badaezpada(n) (ere) zer gerta ere badaezpada(n) (ere) el00937 bai eta ezbada mutu izanen dela. (lan haut) zer gerta ere nolatasunezkoa por si acaso à tout hasard bai eta ez bada zer gerta ere bai eta ez bada el00938 dio oxo gaicoac, bere baithan. (fabl) norberaren buruarekiko nolatasunezkoa para (mis, tus, sus...) adentros dans (mon, ton, son...) for intérieur (neure, heure, bere...) baitan norberaren buruarekiko (neure, heure, bere...) baitan el00939 Eta ez gira gero hemen gure baitarik mintzo. Ministroak berak, ministro buruzagiak erran du goraki (zez erre), ez naiz la neure baitarik plazara agertu. (mitx idaz), ezagutzen ditut bere baitarik, miriku hoberenak bezain ongi, zango eta beso hantsien antolatzen dakiten zapatainak. (ath gaitz) norberaren sortzez nolatasunezkoa de motu propio de son cru (neure, heure, bere...) baitarik norberaren sortzez (neure, heure, bere...) baitarik el00940 eman-arazi diozkate balikunbalde erlijionearen azken laguntzak. (mintz aur) zer gerta ere nolatasunezkoa por si acaso à tout hasard balikunbalde zer gerta ere balikunbalde el00941 bana-bertze, ekharii behar ditu lau buru. (lab lib), chikitoac hartcen ditu bana-bertze. (fabl), laborarien haurrak sanoago direla, bana bertze, hirietakoak baino. (zez erre), ez da, bana bertze, ehunetarik bat. (mintz aur) alde guztiak kontsideratuz nolatasunezkoa entre una cosa y otra l'un dans l'autre bana beste alde guztiak kontsideratuz bana beste el00942 ongi zariztatua naute banaz bertze. (odol) alde guztiak kontsideratuz nolatasunezkoa entre una cosa y otra l'un dans l'autre banaz beste alde guztiak kontsideratuz banaz beste el00943 bapestean. (yakin iii) lekukorik gabe nolatasunezkoa bapestean lekukorik gabe bapestean el00944 bere barrenean zion: "ezin gora jo"! (itur) norberaren baitan nolatasunezkoa para (mis, tus, sus...) adentros dans (mon, ton, son...) for intérieur (neure, heure, bere...) barrenean norberaren baitan (neure, heure, bere...) barrenean el00945 bere barrurarko. (yakin iii) norberaren baitan nolatasunezkoa para (mis, tus, sus...) adentros dans (mon, ton, son...) for intérieur (neure, heure, bere...) barrurako norberaren baitan (neure, heure, bere...) barrurako el00946 etxera poztutzera joan zitzayozkan, ikusi zutenean etxetik bat-batetan irteten. (test berri), gaxuxaren zuzentasuna bat-batean yazartzen da eta xutiturik erraiten dako. (man), bat batean. (voc bas), ta bat-batean gero, ganbaratik ukullura, bazterrak eta tresna guztiak ikusten abitu. (gar), edozein otsekin ikaratuta, bat batean ustutzen dana. (biz gar), nola buruan sartu bat-batean arrigarrikeri ura? (amab eg), denek bat-batean filosofiaz mintzatzen hasi beharrik ere ez. (mitx idaz), zerren lembizian ta bat-batean aditzen ezpadira ere. (jes biotz), enzun zan bat-batetan, cerutic bera baletor bezala, eche gucia bete zuan aice indartsuarena bezalaco ots andi bat. (chris dot), ezin elan berba ederrik: bat-batean il geintekez. (manual), aurrean jarri ta bat-batean geldierazi zuten makinista. (santa kruz), jeiki zan bat-batean epailea. (ipn lab), gero, bat batean: ots! ots! bizion oñok. (btz beg) ezustean nolatasunezkoa de repente tout à trac bat-batean ezustean bat-batean el00947 Bat-batera, itsu-mustuan, iñok uste izan-bage etorri ei-yakeen gaba euren begietara. (bein beti), Ipargoiko aizea, geiagoko barik, bat batera ta guztizko aserre amorratuan sartu zan Arranondoko erritxoan. (kresala.), bat batera, zakurrak, itxumustuan jaikita. (gar.) ezustean nolatasunezkoa de repente tout à trac bat-batera ezustean bat-batera el00948 bat batez. (btz beg), baña... bat batez illuntasuna sortu zait orain kolkoan. (nere bid), belaunikatuz bat batez. (aran) tanpez nolatasunezkoa de repente tout à trac bat-batez tanpez bat-batez el00949 bethi bere-batean, bethi bardin zorrotz. (card lap) aldatu gabe nolatasunezkoa (neure, heure, bere...) batean aldatu gabe (neure, heure, bere...) batean el00950 batean ziri bestean mara. (yakin iii) urduri nolatasunezkoa batean ziri bestean mara urduri batean ziri bestean mara el00951 bataz beste urtean cembat Confesio. (eracus), bataz beste. Batez bertze. (yakin iii), orrek egunean bost ogerlako irabazten ditu batez beste. (manual), batez beste, jauna. (baratz), galestarrak, batez beste, harro mintzatzen dira ingelesez. (mitx idaz) alde guztiak kontsideratuz nolatasunezkoa entre una cosa y otra l'un dans l'autre batez beste alde guztiak kontsideratuz batez beste el00952 beste anitzec-ere charkeria asco esan izan dituzte euscararentzaco: batzuetan inki ta besteetan maco. (izt oler) irainka nolatasunezkoa batzuetan inki eta besteetan mako irainka batzuetan inki eta besteetan mako el00953 bazan espazan, an zeukala jakin naian bezela. (amab eg) zer gerta ere nolatasunezkoa por si acaso à tout hasard bazen ez bazen zer gerta ere bazen ez bazen el00954 bazterrez bazter, bethi ere laster. (ats neur) lekuz leku nolatasunezkoa de aquí para allá à droit et à gauche bazterrez bazter lekuz leku bazterrez bazter el00955 begi-belarri ibilli bearra zeoken. (txan kant), dena begi belarri zan. (amab eg) adi nolatasunezkoa con los cinco sentidos begi-belarri adi begi-belarri el00956 begi gora bera batean. (voc bas) fite nolatasunezkoa en un abrir y cerrar de ojos en un clin d'oeil begi gora-behera batean fite begi gora-behera batean el00957 nik enei ikusi emetik, begi utsez, Sondikako eleizea. (manual) azalean kontsideratuz nolatasunezkoa a simple vista à vue d'oeil begi hutsez azalean kontsideratuz begi hutsez el00958 begui neurriz. (voc bas) neurgailurik gabe konsideratuz nolatasunezkoa a ojo à vue de nez begi neurriz neurgailurik gabe konsideratuz begi neurriz el00959 Jesuiten etxean kontu artu zidaten egundañoko begi onez ta maitez. (santa kruz) maitekiro nolatasunezkoa begi onez maitekiro begi onez el0096 ta bein banaan ikusten ditugu barruan daukazan zati andi ta txiki guztiak. (peru ab), zazpi gizonek Done Eufemiako mendira-bidea artu eben, eurakaz iru asto ioazan, irurak bein banan da lepo-azurra arras minberaturik eroan eben ume astuna. (bein beti), ala, bein banaan, egunero eramaten zuela bat. (ip onak), gaurko zer-egiñak bein banan egingo doguz. (manual), bein banaan. (yakin iii) txandaka, banaka nolatasunezkoa uno por uno tour à tour behin banan txandaka, banaka behin banan el00960 aditu dezute esaten, Jesus-ek esan zien, begia begiagatik, ortza ortzagatik. (test berri) krudelki nolatasunezkoa ojo por ojo y diente por diente oeil par oeil dent pour dent begia begiagatik, hortza hortzagatik krudelki begia begiagatik, hortza hortzagatik el00961 badabil ori ezebezetako begiak botabearrean. (manual) eginahalean nolatasunezkoa begiak bota beharrean eginahalean begiak bota beharrean el00962 barbaro oiek begien bistan illta nai zuten ikusi. (xenp), ene begien bistan egin du Ganixek bere azken sakrifizioa. (ath gaitz), egiya denari ez kaso begiyen bistan egonagatik. (bera ezk), begiyen bistan ikusten zaizka ezin konta ala zauri. (larrab balen), begien bistan ziok balio dekena. (mend txir), begien bistan ziok balio dekena. (txirrit i), begiyen bistan ikusi ez banu penik emango etzian. (fer imaz), geren begiyan bistan dauzkagu nobedadiak aundiyak. (paulo yan), begien bistan erakusten du berorrek esperentzia. (nekaz mi), begian bixtan izar eder bat egarri daitazulakotz. (ezin) (odol), mundu zabal osoak dakielako, begien bistan baitago. (mitx idaz) agerian nolatasunezkoa begien bistan agerian begien bistan el00963 ¿zer diñozu? ni enaiz joan iñoiz eleizara begien egarri. (manual) ikusia izateagatik nolatasunezkoa begien egarri ikusia izateagatik begien egarri el00964 begien itxi-idiki batean gaizkiña kendu, begiak argitu, eta mingaña askatu zion. (test berri), begi itxi-ireki batean. (voc bas), gizona begien ixi-idigI baten il leiteke. (manual) fite nolatasunezkoa en un abrir y cerrar de ojos en un clin d'oeil begi(en) itxi-ireki batean fite begi(en) itxi-ireki batean el00965 begitartez ala uzkuz. (yakin iii) zozkatuz nolatasunezkoa a cara o cruz à pile ou face begitartez ala uzkuz zozkatuz begitartez ala uzkuz el00966 honat begitartez itzul zakitzat. (oler) alaiki nolatasunezkoa begitartez alaiki begitartez el00967 begiz begi jarririk kutuntxu maitea iruritu zitzaidan zerua ikustea. (amod pen), Begiratzailleari eskatu zion baimena, andik bera txixa egiteko. etzion eman nai, bildur baitzan noizean bein ikustera zetorren kapitanak ala arrapatuko ote zun, eta Koronela ere begiz-begi bizi baitzan. (santa kruz) (elkarren) aurrean nolatasunezkoa frente a frente face à face begiz begi (elkarren) aurrean begiz begi el00968 bearrean eta beltzean egiten degu. (nap esa) premiak beharturik nolatasunezkoa beharrean eta beltzean premiak beharturik beharrean eta beltzean el00970 txabola au bein-beiñean egin dogu. (manual), bein beinean. (yakin iii) probisionalki nolatasunezkoa behin behinean probisionalki behin behinean el00971 bein danic bein. (voc bas) banaka nolatasunezkoa uno por uno tour à tour behindanik behin banaka behindanik behin el00974 desagun beingoan: Judutar aragui-corrac, Jesus ain pobre, beharsu manso, ta humil ecusita, ecin sinistu zuen. (chris dot), an edo nun dakusezan beingoan. (peru ab), juecetara bague beingoan gucia laster erabaqui zan jaun oen aucia. (izt oler), bai, bai, beingoan ekarriko deutsut. (manual) fite nolatasunezkoa behingoan fite behingoan el00975 alere elgar ikus zakegu guk goxoki bekoz-beko. (berts txap ii), guizon eta cecenac beiratzen elkharri bekhoz-bekoo yarriac, bortzen harrigarri. (eskal) elkarren aurrean nolatasunezkoa frente a frente face à face bekoz beko elkarren aurrean bekoz beko el00976 errira datoz iparr-aldeti belak betean ontziak. (par bide) fite nolatasunezkoa a toda vela toutes voiles dehors belak betean fite belak betean el00977 belaun gorriz bere. (yakin iii) eginahalean nolatasunezkoa belaun gorriz eginahalean belaun gorriz el00978 Allegatu zanian Sansonen partan beriala jarri zan bildurrak aidian (j gar), eztakit bide abek nola egiñak diran estropozoka nua bildurrak aidian. (gazt berts), bildurrak aidean egoten niñun. (txan kant), danak beldurrak aidian. (txirrit ii), Zegon bildurrak aidian (berts txap ii), Peruk, beldurrak aidean, onela egiten zion: No se disguste, ché! (kaz lanak) beldurrez nolatasunezkoa beldurrak airean beldurrez beldurrak airean el00979 herioa hor heldu da beltzik eta ilunik. (poes pop ii) tristerik nolatasunezkoa beltzik eta ilunik tristerik beltzik eta ilunik el00980 Bilbora bere-bererik joango naz. (manual) espreski nolatasunezkoa ex profeso bere bererik espreski bere bererik el00981 amaren garbitzea eta Semearen aurkeztea, edo berebat dana, Eliz-sartzea egitea. (test berri), edo berebat dana garbitzen cituan Jordango ibaian. (chris dot) berdin nolatasunezkoa berebat berdin berebat el00982 bereala erantzun sion Artoberok. (urz bat), Gabrielek zuenean mandatua aditu, haren konplitzeko bere hala bazen prestatu. (noel), bereala ezagutu zuten, Juan jayo-berria Jainkoak doayez jantzia zala. (test berri), nerau sartuco naz bereala. (jes biotz), baina emaiten berehala bizitze espirituala. (onts hil), berhala, nol' ezne' uluzu denean. (ats neur), nor nahik berehala konpreni dezakeen heinekoa. (zez erre), Patxik artu zuen beriala. (ipn lab), bereala itzultzekotan. (biz gar) kolpetik nolatasunezkoa berehala kolpetik berehala el00983 ta etziran berealakoan galdu Jerusalengo Erria ta Judeaco erreinua. (chris dot), ez zion berealakoan sartzen utzi. (biz gar) kolpetik nolatasunezkoa berehalakoan kolpetik berehalakoan el00984 udako bero galdatan, izerditsu, arnasestuka oso nekaturik. (gar) bero handitan nolatasunezkoa bero galdatan bero handitan bero galdatan el00985 barriren barri egin bearko dogu. (manual) berriz nolatasunezkoa de nuevo à nouveau berriren berri berriz berriren berri el00986 besagainka diola kaskatzen bizkarra. (oxob), beren boza eman beso gainka. (zez erre) zinuka nolatasunezkoa besagainka zinuka besagainka el00987 beso motzetan. (yakin iii) mahukak gora bildurik nolatasunezkoa beso motzetan mahukak gora bildurik beso motzetan el00988 aiztatxo biak besoz-beso ibilten dira. (manual) besotik heldurik nolatasunezkoa de bracete besoz beso besotik heldurik besoz beso el00989 erdaraz edo euskaraz sermoi bat irakurri ta beste gabe, latinez pulpituan predikatuko dutenik? (eusk ber), beste bague, bercegabe. (voc bas), emaztearen amak alperra deitu ziolata beste gabe. (gar) aitzakia arinez nolatasunezkoa sin más beste gabe aitzakia arinez beste gabe el00990 Ta kartzelara eroan gura izan ninduan beste zer barik. (manual) aitzakia arinez nolatasunezkoa sin más beste zer gabe aitzakia arinez beste zer gabe el00991 Manuk, bestela-baitakoan etorrita, ogerleko bat emon eustan. (manual) bestelako ustean nolatasunezkoa bestela baitakoan bestelako ustean bestela baitakoan el00992 naiz izan Prantzian edo eskaratzian besteik ezian an naiz anbulatzian. (goi lor), besteik ezian sortu oi dezu gizon galgarri ekaitza. (mendi gain), Ozkarbi ederra zegoan, ta besterik ezean ari begira, asi zitzaion Patxi Peruri (kaz lanak), berriz ibili behar ez ditugun bideen irudia, besterik ezean, kontuak arretaz ateratzen baditugu behintzat. (mitx idaz) behartuta nolatasunezkoa besterik ezean behartuta besterik ezean el00993 Zer erantzunik etzutela ipifii zituen, eta besterik eziñean, Jesu-Kristoren kontra añenekoak botatzen edo blasfematzen asi ziran. (test berri), eta bata jo beharko dut begiz, besterik ezinean. (mitx idaz) behartuz gero nolatasunezkoa en última instancia en dernier ressort besterik ezinean behartuz gero besterik ezinean el00994 Igandero eleizara joaten zan artzain batek oartu zuen erriko irakaslea betaurrekoak iñoiz kendu gabe ibiltzen zalata, benaz oldoztu ondoren, onela zion: --Ez det ezbairik: irakasle ori betaurrekoak dituelako izango da erri ontako irakurlerik azkarrena. Ta besterik gabe, erabaki zuen berak ere erostea.(ipn lab) funtsik gabeko arrazoiez nolatasunezkoa sin más besterik gabe funtsik gabeko arrazoiez besterik gabe el00995 bet-betan aditzen du. (manex), bet-betan. (test cahar i), betbetan gogoeta hau heldu zaio. (bi saind), betbetan haren gogoeta baratzen du. (ath gaitz), Orduan, Pachecori mintzatzeko ere demborarik gehiago utzi gabe, jaun lekhaioak egiten dik kheinu bat eta, bet-betan, lau gizon atheratzen dituk lau aldetarik, haga luze bana eskuetan, eta hantche hasten pimpi-pampa, yo eta yo, Pacheco gaizoaren zurratzen (p. adame), hunec betbetan colera handienac harturic. (fabl), bet-betan entzun zituen norbaiten urratsak. (haur bes), hil izan da bet-betan. (mintz aur), azkenean xutitu zen jauzi baten bet-betan. (zez erre) kolpetik nolatasunezkoa de repente tout à trac bet betan kolpetik bet betan el00996 betan garda oste bat bildua da. (ath gaitz) kolpetik nolatasunezkoa de repente tout à trac betan kolpetik betan el00997 bada bete-betean erori bear zitzayen, Jainkoaren Semearen odola eskatu zutenean, beren buruai egotzitako biraua. (test berri) osorik nolatasunezkoa de lleno en plein bete betean osorik bete betean el00998 Maitatzen zaitut beti eta gehiago. (berts txap ii) denboraren poderioz areago nolatasunezkoa cada vez más de plus en plus beti eta gehiago denboraren poderioz areago beti eta gehiago el01000 bide batez. (voc bas), bide batez hain hil-hurren. (obr guz ii), bide batez zuenean sartuko gara. (yakin iii), euskera bide batez edertzen ta ugaritzen da. (jes biotz), ekarri zeinke bide batez gure atxurra. (manual) Takurragaz ez euan elizakuen konturik ta lagun moduan juan zan bizitatxo bat egiteko atxikian. Ia bidebatez ebitau zeikian zibilletik enterratzia (ezten) aldi berean nolatasunezkoa de paso dans le même temps bide batez aldi berean bide batez el01001 bide bardinez. (yakin iii) aldi berean nolatasunezkoa de paso dans le même temps bide berdinez aldi berean bide berdinez el01002 aita-amak bide bezala ohoratzen dituztenei. (eus prot) behar bezala nolatasunezkoa bide bezala behar bezala bide bezala el01003 besteren ondasunac zuten contra edo bidegabez nai izatea. (chris dot) eskubiderik gabe nolatasunezkoa bidegabez eskubiderik gabe bidegabez el01004 berri jakitera bezala dohana, eta bide nabar ikhustera. (lan haut), esan dezagun bidenabar, gure egunotako paganoak ez dirala jainkolario. (jain bil), bide nabar. (yakin i), bidenabar erran dezadan gure jaun ertora euskaltzale ona zela. (odol), Baña, bidenabar, ezin aserrerik darakuskegu, gaur erri xee orretxek, noizpait ere aundikien urratsei darraikiolarik, euskera baztertu ta, alperrikako lorra bailuken, betirako bizkarretik bota nai badu (kaz lanak), teknikoak eta zientifikoak, bidenabar, ez dira gauza bera. (mitx idaz) aldi berean nolatasunezkoa de paso dans le même temps bidenabar aldi berean bidenabar el01005 Itz oyekin gaztea estutu zan, eta biotz txit eroriarekin aldegin zuten. (test berri) tristerik nolatasunezkoa la mort dans l'âme bihotz eroriarekin tristerik bihotz eroriarekin el01006 ¿egingo deustazu mesede bat? Bai gizona, biotz guztiaz. (manual) gogoz nolatasunezkoa de todo corazón de tout coeur bihotz guztiaz gogoz bihotz guztiaz el01007 izketa onetan biotz txit illakin Kafarnaumen sartu ziran. (test berri) tristerik nolatasunezkoa la mort dans l'âme bihotz hilarekin tristerik bihotz hilarekin el01008 iru edo lau urteren buruan bizi-alargun gelditzeko? (iru zir) (ezkontideak) elkarren apartean bizi nolatasunezkoa bizi alargun (ezkontideak) elkarren apartean bizi bizi alargun el01010 bizi-pozean burua jasotzen ari giñun. (txan kant) ilusioz nolatasunezkoa bizi pozean ilusioz bizi pozean el01011 bician ta illean Guipuzcoatarrac alcarri laguntzeco chit dira leialac. (izt oler) beti nolatasunezkoa bizian eta hilean beti bizian eta hilean el01012 khorda horiec ezin khen ditzozket, biziaren hirriscuan baizic. (bi saind) hiltzeko perilean nolatasunezkoa biziaren irriskuan hiltzeko perilean biziaren irriskuan el01013 Biziaren penan, hurreneko bortz egunetan Seminaris hark manatzen zuen guztia egin zedilla. (gero), behautçu idec nihori! haurra, biciaren penan. (fabl) hiltzeko mehatxupean nolatasunezkoa bajo pena de muerte sous peine de mort biziaren penan hiltzeko mehatxupean biziaren penan el01015 orratz orren etorrera nere osabaren bizkar gain utzi. (amab eg) (inoren) ardurapean nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) cuenta (inoren) bizkar gain (inoren) ardurapean (inoren) bizkar gain el01016 orok elgarrekin bat egiten dutelarik gure bizkarraren gainean. (mintz aur) (inoren) kontura nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) costa (inoren) bizkarraren gainean (inoren) kontura (inoren) bizkarraren gainean el01017 Bakar batzuen bizkarrera baitago egiteko den guzia. (mintz aur) Krespo dalako bat il ei juek eta gure bizkarrera datuaz kulpak (ezten) (inoren) ardurapean nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) cuenta (inoren) bizkarrera (inoren) ardurapean (inoren) bizkarrera el01018 gosea ill nai dute askok iñoren bizkarretik. (ip onak), besteen biskarreti barreiñ. (voc aran), urdaia ta baburruna; zuen bizkarretik gabiltz. (gar), ire bizkarretikan egingo'it nik parre. (berts mor), besteren bizkarretik jatia oi zeñen gauza ona an! (artz txi), ederki artutzen dute besteren bizkarretikan. (itur), ez dute gaizki farr. egin behar ondorengoek gure bizkarretik! (mitx idaz) bestek ordainduta nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) costa (inoren) bizkarretik bestek ordainduta (inoren) bizkarretik el01019 boz baten guztiek dute azkenean aithortu. (noel), guztiek batetan, eta boz batez aithortzen, erraiten eta Kofesatzen dute. (gero) akordioz nolatasunezkoa a una voz d'une seule voix boz batez akordioz boz batez el01020 Amatxo: gizon gaixtua al da ori? galdezka boza estuban. (zapi) boz mehez nolatasunezkoa con un hilo de voz boza estuan boz mehez boza estuan el01021 buru-belarri ibiliko zaizkizu gales zintzoak hitz horiek arrotzari erakustearren. (mitx idaz), Urgain'en batetik bestera, buru-belarri, ibilli ziran. (amab eg), buru-belarri orrela dabiltzanean. (nere bid), burubelarri lan egin. (yakin iii) Biargin arasuetan buru-belarri sartuta euan (ezten) saiaturik, amorruan nolatasunezkoa buru-belarri saiaturik, amorruan buru-belarri el01022 buru-buztanka. (yakin iii) aldez kontra nolatasunezkoa al revés buru buztanka aldez kontra buru buztanka el01023 nere buruan ala da. (yakin iii) (neure, heure, bere...) ustez nolatasunezkoa (neure, heure, bere...) buruan (neure, heure, bere...) ustez (neure, heure, bere...) buruan el01024 buruaz haitzur ari tuzu lanean. (yakin iii) eginahalean nolatasunezkoa en cuerpo y alma corps et âme buruaz aitzur eginahalean buruaz aitzur el01025 Eta gaitçatçu burupez, salbatceco maillera. (bir of), buruphez iguriqui behar. (test cahar i) pazienteki nolatasunezkoa burupez pazienteki burupez el01026 bururen buru. (yakin iii) osoki nolatasunezkoa de cabo a rabo d'un bout à l'autre bururen buru osoki bururen buru el01027 ez-dira holakoetan langileak bere burutara utzi behar. (lab lib) norberaren erabakiz nolatasunezkoa (neure, heure, bere...) burutara norberaren erabakiz (neure, heure, bere...) burutara el01028 eren burutic asmatu cituen. (chris dot), Jenkoa da izate bat, eta gauza bat bera, beraganik, bere burutik egina. (onts hil), deufere eguin bere burutaric. (test cahar i), beti zerbait esan behar izaten zien aitonak, bere burutik. (gar), apaiza etzan ari bere burutik. (santa kruz), ez egieki zuen buruti, edo zuen erreglakin. (eusk ber), ez naiz neure burutik mintzo. (gero) norberaren sortzez nolatasunezkoa por (mi, tu, su...) cuenta de son propre chef (neure, heure, bere...) burutik norberaren sortzez (neure, heure, bere...) burutik el01029 begira egiozu ondo buruti beatzetara atso oni. (peru ab), Manuk lapurrari burutik beatzera begiratu eutson. (manual), burutik beatzeraño. (yakin iii) osoki nolatasunezkoa de pies a cabeza de pied en cap burutik behatze(ta)ra osoki burutik behatze(ta)ra el01030 Amerika guzia, burutik buru hartuz, bi zati handitan bezala da. (zez erre) osoki nolatasunezkoa de cabo a rabo d'un bout à l'autre burutik buru osoki burutik buru el01031 Hasteko ageri zaigu burutik burura. (mitx idaz), onek aldiztungia burutik burura irakurten dau. (manual), burutik burura. (yakin iii) osoki nolatasunezkoa de cabo a rabo d'un bout à l'autre burutik burura osoki burutik burura el01032 Eztezala pensa geure buruaz mintzo garela. (noel), zere buruz beintzat utzi. (jes biotz), berak dira bere buruz asko gora mintzo. (lan haut), batzuek ezer egiten ez, eta egiten zutenai utzi nai ez, eta besteak beren buruz ari nai. (santa kruz), beren buruaz dabiltze eskontzak egiten. (pastor), baiño beren buruz. (iru zir), consolamendu hec bere buruz heldu. (bir of), berak dira bere buruz asko gora mintzo! (gero), bere buruz lapur eta eraille billa jarduten dana. (amab eg), nehor bere buruz ez bere autoritate proprioz.(eus prot) norberaren sortzez nolatasunezkoa de motu propio de son cru (neure, heure, here...) buruz norberaren sortzez (neure, heure, here...) buruz el01033 danok buruz aurrera biar dute jausi. (berts bil), buruz aurrera jausi da. (manual) aurreraka nolatasunezkoa de bruces buruz aurrera aurreraka buruz aurrera el01034 buruz beheiti etzan da edo bederen makurtu.(mintz aur) lurrera begira etzanik nolatasunezkoa buruz beheiti lurrera begira etzanik buruz beheiti el01035 buruz bera edo buruz gora zeukanik ere jakin gabe. (amab eg), buruz-bera ta oñaz-gora gurutzian josteko. (pedro santa), ta oñaz gora, buruaz bera, josi gurutze batian. (zubi), egon zaitez buruz bera. (manual), buruz bera jartzeko eskatu zun berak. (zald berts), buruaz bera kruzifikatua dago. (alz imaz) alderantziz, burua lurrerantz nolatasunezkoa cabeza abajo buruz behera alderantziz, burua lurrerantz buruz behera el01036 gaiztoak egonen dire larri buruz behera iujeari ez ausartez xuxen begiratzera. (noel), aizeriak irten zuen buruz bera ta erneguz. (ip onak), lotsati ta buruzpera. (laug txin) umildurik nolatasunezkoa cabizbajo tête basse buruz behera umildurik buruz behera el01037 bestela buruz bera joango da mundua. (itur) oker nolatasunezkoa buruz behera oker buruz behera el01038 lenbizi artan euskararen gozoa dastatu berri nindola buruz buru bordari gaizo batekin. (pros nav), bai buruz-buru, bai beren kideko kazetetan. (mintz aur), zoazkio eta buruzburu lotsa-eman edo erreprenditu ezazu. (test berri), biak buruz buru galdegin baitzerautan. (naf kan) elkarren aurrean nolatasunezkoa frente a frente face à face buruz buru elkarren aurrean buruz buru el01039 buruz-buruan etor zaitezte soldadu onenarekiñ. (izt oler) nolatasunezkoa frente a frente face à face buruz buruan buruz buruan el01040 beti tarea bukatu gabe, buruz-gain eginkizuna. (eguns txo) ezin ahala nolatasunezkoa buruz gain ezin ahala buruz gain el01041 buruz gainca dohatzi; beren harriduran elgar pochulatzen dute. (bi saind) behaztopaka nolatasunezkoa a trompicones buruz gainka behaztopaka buruz gainka el01042 buruz bera edo buruz gora zeukanik ere jakin gabe.(amab eg) zutik nolatasunezkoa buruz gora zutik buruz gora el01043 busti ala legorka. (yakin iii) (yakin iv) zozkatuz nolatasunezkoa a cara o cruz à pile ou face busti ala lehorka zozkatuz busti ala lehorka el01044 burua makur eta buztana anka-pean. (itur) umildurik nolatasunezkoa con el rabo entre las piernas la queue entre les jambes buztana hankapean umildurik buztana hankapean el01045 arri bat buztanka eroan. (yakin iii) arrastaka nolatasunezkoa buztanka arrastaka buztanka el01046 buruzuti bota, buru-zuti ein ddau. (voc aran) alderantziz nolatasunezkoa cabeza abajo buruzutik alderantziz buruzutik el01048 denbora pasa jartzera nua zelebrekerizko bertsuak. (zald berts), denbora pasa letu'itzazute. (gazt berts), auspo-jasotzea egiten du orrek ez premia daukalako, baizik denbora-pasa. (urz bat), il nuen denbora pasa onla. (oroitz) premiarik gabeko jardunean nolatasunezkoa pasando el rato denbora pasa premiarik gabeko jardunean denbora pasa el01049 doi doian. (voc bas) justuan nolatasunezkoa ten con ten doi doian justuan doi doian el01050 itxaron egonarriz Jainkoa datorren arte. (jain bil) pazienteki nolatasunezkoa egonarriz pazienteki egonarriz el01051 eta nik palantxatuko diot egundoko ondoen. (sas let) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa egundoko (...)-en ahal den modurik -enean egundoko (...)-en el01052 egundokorik txoroen, deadar lakaio parregarriak egiñaz. (gar), egundokorik azkarren ekarriko det. (urz bat) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa egundokorik (...)-en ahal den modurik -enean egundokorik (...)-en el01053 eta erdi arra ta erdi droga kuarto apur batzuek egin.(iru zir) gezurretan nolatasunezkoa erdi harra eta erdi droga gezurretan erdi harra eta erdi droga el01054 erdikoz bazterrera.(yakin iii) aldez kontra nolatasunezkoa al revés erdikoz bazterrera aldez kontra erdikoz bazterrera el01055 erdipoerdi edaten dutenak, anai-erdiyak. (urz bat), len erdi ipurdi gabiltzanantzat oi dago debekatua. (nere ald), Gerr'ori dala mediyo dago / gauza guziya garesti / len erdi ipurdi bizi giñanak / gaur nola zenbat fameli! (j zab), erdipuerdi zuen argintzan ikasi. (jaio biz) gaizki samar nolatasunezkoa erdipurdi gaizki samar erdipurdi el01056 badakit erdiz erdi artuten zaituala ipuin onen esagureak. (peru ab), baina dueleko erreglamendu guzien arabera, xuxen, erdiz erdi. (zez erre), gisa hortan egiteko erdiz erdi, sobera. (luz kan), beldur naiz erdiz erdi asmatu deraden. (berridi), erdiz erdi huts egitea. (mitx idaz) osoan nolatasunezkoa de medio a medio en plein erdiz erdi osoan erdiz erdi el01057 eta mingaña? errotarria baña ligorrago. (iru zir) lehor nolatasunezkoa errotarria baino lehorrago lehor errotarria baino lehorrago el01058 eta erroz gora aurthikitzen. (bi saind), errozgorra lagunei biria erakhusten. (eskal) alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa patas arriba les quatre fers dans l'air erroz gora alderantziz edo nahaspilan erroz gora el01059 etcioten ematen hitz bakhar bat ere, efquer onez. (test cahar i) eskertzaz nolatasunezkoa esker onez eskertzaz esker onez el01060 Emen eror an altxa bera eta gora eskintxoka dijoa Karlosen denbora. (fest) estropezuka nolatasunezkoa a trompicones eskintxoka estropezuka eskintxoka el01061 esku azpiz ari direnek. (mintz aur), esku-azpiz eman dio. (yakin iii), ba-darabil onek bai, esku azpiz, nik ez dakidan zerbait.(amab eg) ezkutuan nolatasunezkoa bajo mano sous le manteau esku azpiz ezkutuan esku azpiz el01062 esku utsean ez du bialtzen. (eguns txo) ezer gabe nolatasunezkoa con las manos vacías les mains vides esku hutsean ezer gabe esku hutsean el01063 esku-zabal ni artzeko. (aran) gogo onez nolatasunezkoa con los brazos abiertos les bras ouverts esku zabal gogo onez esku zabal el01064 eskuganean erosita beti merkeago. (manual) tratua zerratzean bertan nolatasunezkoa al contado au comptant eskugainean tratua zerratzean bertan eskugainean el01065 beren eskuko dituztela kargu guziak. (mintz aur), Bebiltz bere eskuko! (nap esa), utzten deraku geure eskuko. (gero) (neure, heure, bere...) arduerapean nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) cargo à sa charge (neure, heure, bere...) eskuko (neure, heure, bere...) arduerapean (neure, heure, bere...) eskuko el01066 eskuko bost beatzak bezin segur. (yakin iii) segurki nolatasunezkoa eskuko bost beatzak bezain segur segurki eskuko bost beatzak bezain segur el01067 berak ezetz esango dau, baña eskupetik lagunduten deutse. (manual) ezkutuan nolatasunezkoa bajo mano sous le manteau eskupetik ezkutuan eskupetik el01068 gazteric bere eskuz bicitzen yakina. (eskal) independentziaz nolatasunezkoa por (mi, tu, su...) cuenta (neure, heure, bere...) eskuz independentziaz (neure, heure, bere...) eskuz el01069 Tito egin-al guzian berez eta bestez bazebillen itzaltzen; baña zenbat soldaduk egiten etzuten, suari lagundu, errekiñak eman, eta naspilla geyago ipiñi baizik.(test berri) baliabide guztiez nolatasunezkoa (neurez, heurez, berez...) eta bestez baliabide guztiez (neurez, heurez, berez...) eta bestez el01070 Manuel Azkarragaruntz atera zan. Goibeletik tromoira, euritik erasoaldira. (gar) okerretik okerragora nolatasunezkoa euritik erasoaldira okerretik okerragora euritik erasoaldira el01071 Partida egin zuan ez agur ta adio. (alz imaz), ez agur ta ez ariyo egin dit partira. (pedro santa), eta erbia, ez agur eta ez ario, eta eskerrik ere eman gabe bere libratzailleari, nunbait presa zuelako, joan zan igesi. (iru zir) ezustean nolatasunezkoa ni corto ni perezoso de but en blanc ez agur eta ez adio ezustean ez agur eta ez adio el01072 bedinkatu zituen, eta ez-arian zerurantz abiatu zan. (test berri), Mugan gaude ez-arian ez-arian, bidetxoa egin baitegu... (kaz lanak) piskanaka nolatasunezkoa ezarian piskanaka ezarian el01073 ezarian baiarian ibili. (yakin iii) zalantzan nolatasunezkoa ezarian baiarian zalantzan ezarian baiarian el01074 errdu gaurr arratsean bakarrik geurera beti egon ezkaitezan atzera ez aurrera. (par bide) zalantzan nolatasunezkoa ez atzera ez aurrera zalantzan ez atzera ez aurrera el01075 astoa langan bezela ez aurrerako ez atzerako.(yakin iii) zalantzan nolatasunezkoa ez aurrerako ez atzerako zalantzan ez aurrerako ez atzerako el01076 Usariyuen kontra artsalde batian ez bat eta ez beste galaya etxian non iñork uste gabe salan beriala sartu zayo jendia bisitan seukala. (kont), ez bat ez beste, bidean kapitana inguratu zitzaion.(biz gar) ezustean nolatasunezkoa ni corto ni perezoso de but en blanc ez bat eta ez beste ezustean ez bat eta ez beste el01077 Cer!, ez bat, ez bi, berehala parti! (fabl), kargu artzen dirate ez bat eta ez bi. (kaskaz), ez bat ez bia, asmatu orduko. (ath gaitz), ez bat eta ez bi (nap esa), ez bat eta ez bi agertu zitzaigun. (yakin iii), medikuak kendu dit ez bat eta ez bi. (lexo), ez bat eta ez bi, sartu zuen nere gelan (oroitz), ez bat eta ez bi or sartu diyo labaña sabeletikan. (j-p zab), Gutxienik uste dezula, ez bat eta ez bi, lepazamarreruntz dijoakio (kaz lanak), Ez bat eta ez bi agertu zitzaigun. (Justo Mokoroa), Ontan, ez bat eta ez bi, Txomin'taz errukituta edo, erasoa amor-ematen asi zan (amab eg) Ez bat eta ez bi. Esan baeban, esan eban. Esan da eiñ (ezten) ezustean nolatasunezkoa de but en blanc ez bat eta ez bi ezustean ez bat eta ez bi el01078 pobrezia zinduen nihork ez bezela prezatu. (noel), ta orregatican, ayec ez-bezala, garaitzendezu.(jes biotz), besteak ez bezala. (eusk ber), berak ez bezala bertzeak bizi ezin ikusiz. (zez erre), bestek ez bezela maitatzen detalako? (gar), besterik ez bezela saiatzen da ori. (mend txir), Bixenta bakarrik beñere ez bezela. (biz gar), ala hura baizik ez zen iñoiz izan besteok ez bezala. (haur bes), higuin zuen, idazle erraz askok ez bezala, saio axolakabeen itsaso lasaian murgiltzea. (mitx idaz) desberdinki nolatasunezkoa ez bezala desberdinki ez bezala el01079 eztakit ze, badakit nor. (yakin iii) esameska nolatasunezkoa que si no sé qué, que si no sé cuántos ez dakit zer badakit nor esameska ez dakit zer badakit nor el01080 ez erdu eta ez merdu. (yakin iii) indiferenteki nolatasunezkoa ni fu, ni fa ez erdu eta ez merdu indiferenteki ez erdu eta ez merdu el01081 ez anka ta ez burú idoro zuan odolki ardangelan. (gar), ez anka ta ez buru, kantatu zian. (txan kant) trakeski nolatasunezkoa sin pies ni cabeza sans queue ni tête ez hanka eta ez buru trakeski ez hanka eta ez buru el01082 Geratzen naz ez arako ta ez onako. (enb oles) norabiderik gabe nolatasunezkoa ez harako eta ez honako norabiderik gabe ez harako eta ez honako el01083 ez autsi ta ez urratu dago.(nap esa) zalantzan nolatasunezkoa ez hautsi eta ez urratu zalantzan ez hautsi eta ez urratu el01084 Nola dago? -Ez il, ta ez bizi. (nap esa) hil hurran nolatasunezkoa ez hil (eta) ez bizi hil hurran ez hil (eta) ez bizi el01085 ez otz eta ez bero zaude. (jes biotz), Baiña Joxepa'ren berriketa oek Txomin'entzat zer? Ezer ez! ez otz ta ez bero. (amab eg) indiferenteki nolatasunezkoa ni frío ni caliente ez hotz eta ez bero indiferenteki ez hotz eta ez bero el01086 ez yoan t'ez etorri. (nap esa) zalantza nolatasunezkoa ez joan ez etorri zalantza ez joan ez etorri el01087 Ez luze eta ez labur, bere neurri onean. (eusk ber) tamainan nolatasunezkoa ez luze eta ez labur tamainan ez luze eta ez labur el01088 aurquitzen naiz ia ez mami ta ez larru. (izt oler) hil hurran nolatasunezkoa ez mami eta ez larru hil hurran ez mami eta ez larru el01089 oi esan da emakume oi, ez nun da ez an, izkutau ementzan. (barand), Ez gara asiko ez non eta ez an... (amab eg) ezustean nolatasunezkoa ni corto ni perezoso de but en blanc ez non eta ez han ezustean ez non eta ez han el01091 ez nora ta ez ara ezkutatu ei zakon. (barand) fite nolatasunezkoa ez nora eta ez hara fite ez nora eta ez hara el01092 ez nora ez hara. (yakin iii) zalantzan nolatasunezkoa ez nora ez hara zalantzan ez nora ez hara el01093 ez orratzagatik bana zuzenagatik behar du nehork porfiatu.(ats neur) eskubideagatik nolatasunezkoa ez orratzagatik baina zuzenagatik eskubideagatik ez orratzagatik baina zuzenagatik el01094 ez urratu ta ez yosi.(nap esa) zalantzan nolatasunezkoa ez urratu eta ez josi zalantzan ez urratu eta ez josi el01095 ez zori bai zori. (yakin iii) zalantzan nolatasunezkoa ez zori bai zori zalantzan ez zori bai zori el01096 ez zerurako ez lurrerako bezela utzi zuen. (amab eg) harriturik nolatasunezkoa ez zerurako ez lurrerako bezala harriturik ez zerurako ez lurrerako bezala el01097 ezbai batengatik. (yakin iii) huskeria batengatik nolatasunezkoa ezbai batengatik huskeria batengatik ezbai batengatik el01098 eta ecin bestean baicic. (eracus), ecin bertzean. (card lap), onek ura ezin-bestean edaten dau. (manual), bata eta bestea nekagarri xamarrak bide ziren, baina ezinbestean, farregilea hartuko genduke lagun. (mitx idaz) behartuz gero nolatasunezkoa en última instancia en dernier ressort ezinbestean behartuz gero ezinbestean el01099 gogo otzaz, ezin bestez, ondo iritxiz, nagi ziñeala. (peru ab), izaten da eziñ-bestez. (jes biotz), eciñ bertcez aditcen baditufte munduco gauçac. (jes imit), Gure Jaincoac, nekhez, eta ecin bertcez, punitcen du bekhatorea. (test cahar i), eta zein ezin bertzez utzi duen lana! (mintz aur), eta gorputz-hukidura hausa zela, ezin bestez. (haur bes), ezin bertzez galtzen du arima fidela. (manex), Purga ezin bertzez, eri zarenean. (gero), cofesoraren mintzatzerat uzten duten, ezin bertzez. (bi saind), Ezin-bertzez, deliberatu nian beraz egotea aphur bat nere arbolaren puntan (p. adame) behartuz gero nolatasunezkoa en última instancia en dernier ressort ezinbestez behartuz gero ezinbestez el01100 ecin gueiagoan. (voc bas) eginahalean nolatasunezkoa a más no poder ezin gehiagoan eginahalean ezin gehiagoan el01101 ezkerreko begiz. (yakin iii) gorrotoz nolatasunezkoa ezkerreko begiz gorrotoz ezkerreko begiz el01102 oker daude nola ezkerraz egiñak (fabl) oker nolatasunezkoa ezkerraz eginak bezala oker ezkerraz eginak bezala el01103 Asi zan Txomin, eznaiz-banaiz, bildurrak bezela.(amab eg) zalantzan nolatasunezkoa ez naiz banaiz zalantzan ez naiz banaiz el01104 ezpain berdin. (yakin iii) (ontzia) goraino beterik nolatasunezkoa sans faux col ezpain berdin (ontzia) goraino beterik ezpain berdin el01105 gero pauso bat atzera eta ezpaiñ biurrika asi. (txirrit i) marmarrean nolatasunezkoa ezpain bihurrika marmarrean ezpain bihurrika el01106 zezenetara baño errezago eztaietara baño gogotsuago.(gar) pozik nolatasunezkoa eztaietara baino gogotsuago pozik eztaietara baino gogotsuago el01107 baña Pilato gelditu zan Herodesi ezarri nai zion Jesus-ekikoa bere gaiñ zuela. (test berri), Birjina beregain heldu da andre lagunekin. (noel), Etxeari begiratzea nire gain geldituko da; nik nire senarrari soroko lanetan lagunduko diot; nik sendia biltzean ipuinak esango ditut... (tantarrantan), ez baitziran beren gain bizi. (igel), Bayones batek hartu zuen bere gain lan horren egitea. (zez erre), ezen nehor eztela bere gain apartatzeko. (eus prot), ondikotz ez zuen sekretari bat lan aspergarri hori haren gain uztekotz. (haur bes), ez bakarrik zure joputasuna neregain eroateko. (ipn lab), eta eguin det nic nere gaiñ artu nauan aguiteco andia. (eracus), oiek zure gaiñ gelditzen dira. (urz bat), nola beragain bizizan. (gar), zuben gain legatzen det. (burrun), gure gaiñ utziya dago egin desagun aukera. (zubi), aiek gure gain utzirik. (ustez lag), ezta makala batzuk beren gain daukaten eginkizuna.(sor zaiz), oro dauzkala bere gain. (oxob), aukeramena neure gain hartzea. (mitx idaz), Bego hori Jainkoaren gain. (mintz aur) (inoren) ardurapean nolatasunezkoa a (mi, tu, su...) cargo sur son compte (inoren) gain (inoren) ardurapean (inoren) gain el01108 gain-bera urez bustiaz. (chris dot) osoki nolatasunezkoa de arriba abajo de pied en cap gain behera osoki gain behera el01109 sasoia gain-bera, bista ere laburtu. (lexo) eskastuz nolatasunezkoa en declive gain behera eskastuz gain behera el01111 bertzeak aldiz, ehunka, milaka, gainez gain joan dire. (zez erre) pilaka nolatasunezkoa gainez gain pilaka gainez gain el01112 filosofo sonatua izan ez balitz, zerrikeria galanta egin zuela esango lukete eta gu ez gara, gehienbat, filosofo sonatuak.(mitx idaz) bereziki nolatasunezkoa gehien bat bereziki gehien bat el01113 gero eta gero doha gaixatuaz, zailduaz eta gogortuaz. (gero) denboraren poderioz nolatasunezkoa cada vez más de plus en plus gero eta gero denboraren poderioz gero eta gero el01114 geroko-gerorik gabe jauzi eginen du itotzen edo suan denari esku emateko. (ath gaitz) luzamendurik gabe nolatasunezkoa geroko gerorik gabe luzamendurik gabe geroko gerorik gabe el01116 guerotic guerora gueiago gogortzen duana becatariaren biotza. (eracus) denboraren poderioz areago nolatasunezkoa cada vez más de plus en plus gerotik gerora (...)-ago denboraren poderioz areago gerotik gerora (...)-ago el01117 gisa baterat nahi nuke banitz hila. (odol) alde bat kontuan hartuz nolatasunezkoa en cierto modo en quelque sorte gisa batera alde bat kontuan hartuz gisa batera el01118 guizonez guizon euskaldun oyec etorri nai dutenian.(izt oler) gizontasunez nolatasunezkoa de hombre a hombre d'homme à homme gizonez gizon gizontasunez gizonez gizon el01119 eta gogoa arinik iragaiten dute beren bizia. (lab lib) zoroki nolatasunezkoa gogoa arinik zoroki gogoa arinik el01120 gogo batez. (yakin iii) akordioz nolatasunezkoa a una voz gogo batez akordioz gogo batez el01121 gogo batez eta aho batez adora ezaguntzat. (eus prot) akordioz nolatasunezkoa a una vez gogo batez eta aho batez akordioz gogo batez eta aho batez el01122 gure gogoz bestera baldin ba-dira ere. (jain bil), gogoz bestera. (yakin iii) gogoz kontra nolatasunezkoa à contre-coeur gogoz bestera gogoz kontra gogoz bestera el01123 Aitaren berri jakin ondoren joan zan menpeko zeukan maomar aberatsagana, ta eskatu zion gogoz ta biotzez bere aitaren azkatasuna diru-ordañez. (ipn lab) zinez, sutsu nolatasunezkoa de todo corazón de tout coeur gogoz eta bihotzez zinez, sutsu gogoz eta bihotzez el01124 Ezkonduteko banengo (ondo entzun gero, ondo: ez albokera begiratu, kaltza nasaidunik ezton agiri-ta) ezkonduteko banaiengon, berreun mandazain euren antzeko bi milla mando ta guzti baiño naiago izango naieuken Txanton bat soiñeko utsakaz, goian zerua ta beean lurra daukazala. (bein beti), ¡auxe da lorra! goian zerua ta beian lurra. (yakin iii) ezer gabe, pobre nolatasunezkoa goian zerua eta behean lurra ezer gabe, pobre goian zerua eta behean lurra el01125 Manuel Azkarragaruntz atera zan. Goibeletik trumoira, euritik erasoaldira.(gar) okerretik okerragora nolatasunezkoa goibeletik trumoira okerretik okerragora goibeletik trumoira el01126 zitalkeriya jira zagun goikoz bera. (lexo), naiz goikoaz bera ta naiz atzekoz aurrera. (iru zir) alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa al revés à l'envers goikoz behera alderantziz edo nahaspilan goikoz behera el01127 goiti beeti (voc aran) alde gutirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu près goiti beheti alde gutirekin goiti beheti el01128 gurdi irauli bat baino baldarrago nabil. (amab eg) baldar nolatasunezkoa gurdi irauli bat baino baldarrago baldar gurdi irauli bat baino baldarrago el01129 eri-handi gehienen buruak guti-aski ilundurik dagotzi. (pros nav) nolabait nolatasunezkoa poco o mucho peu ou prou gut(x)i aski nolabait gut(x)i aski el01130 guichi bat gora beera. (voc bas) alde gutxirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu pres gitxi bat gora behera alde gutxirekin gitxi bat gora behera el01131 guti goiti beiti. (voc bas) alde gutirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu pres guti goiti beheiti alde gutirekin guti goiti beheiti el01132 zenbat demboran guchi gora bera izan dezun.(eracus), guichi gora bera. (voc bas), guichi gora bera igo dezasu nere gerriyan parera. (nere bid), Au, gutxi gora bera, esan zion Maleni amonak. (gar), gitxi gora bera lau orduan, doa bestea lotara. (peru ab), gitxi gora-bera nau lez. (abk), zortzi urte onetan gutxi gora bera estimatzeko diña badu ezaguera. (arran biz), egingo dut alegiña gutxi gora bera. (berts txap iii), auxe esaten zion gutxi gora bera nere osabari. (amab eg), diotena hauxe da, gutxi gorabehera. (mitx idaz), beste lenagoko afarian gertatu zana bera oraingoan ere gitxi-gora-bera gertatu zan. (test berri) alde gutirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu près gut(x)i gora behera alde gutirekin gut(x)i gora behera el01133 Edarikoiek jakin dezakete batzuetan, gutiz gora bera, kalte egiten dioten edariaren izaria. (pros nav) alde gutirekin nolatasunezkoa poco más o menos à peu près gutiz gora behera alde gutirekin gutiz gora behera el01134 urten egizu ainbat lasterren onelango etxeti. (peru ab), nai zion arin egin anbat lasterren eldutzeko feria. (ip onak), diriala ainbat onduen apaindubac. (gatz oz), ni barriz pozik ainbat ariñen ondotik aldendu daiten. (nere apur), kendu izak bizar oiek ainbat lasterren. (gar), ainbet ariñen onek autortu egin behar dau. (barand), eta neroni saiatua naiz besteren ondotik hainbat zuzenen argitaratzen. (mitx idaz), ainbat ariñen jaso deiogun marmol gogorrezko arriz.(p eraus ii) ahal den modurik -enean nolatasunezkoa hainbat (...)-en(a) ahal den modurik -enean hainbat (...)-en(a) el01135 besteak ere hainbestean egin duela, eta abar. (mitx idaz) ongi samar nolatasunezkoa hainbestean ongi samar hainbestean el01136 Nagusi diradenak ainbeste batian / errenteruak berriz triste atian (mendi gain) ongi samar nolatasunezkoa hainbeste batean ongi samar hainbeste batean el01137 tratu bat ere egin det ala bearrian. (pastor), Saara ondoan jaio zan Sanson ala biarrian. (zald berts), alan bearrean. (yakin iii), lagun bat bear gendun, ta alan-bearrean, Peru etorri yakun.(manual) kasualitatez nolatasunezkoa halabeharrean kasualitatez halabeharrean el01138 eta jakiñik, Herodes, ala bearrez, egun ayetan Jerusalen-en arkitzen zala.(test berri), Alabearrez. (goi lor), ala biarrez ni ere antxen asi nintzaden lanian. (txirrit i), Santa Kruzek jakin izan zun alabearrez, Lizarraga Zarautza zetorrela. (santa kruz), hala beharrez gertatzen zaigu hori. (mitx idaz), erri batean, ala bearrez, galai gazte batekin topatu zan. (eusk ber), ez baitez bada hala beharrez. (jes imit), alabearrez juan nintzan ni emendik. (goi lor), suiña, alan-bearrez, egun atan ez zan iñora joan. (manual), ala bearrez nintzan jaio nekazari. (eguns txo), ala bearrez. (yakin iii), Baña, ixo, gazteok: oraintxe zetorrek-eta, sukaldetik igesean, danetan biurriena; nexkaa, alabearrez... (kaz lanak) kasualitatez nolatasunezkoa halabeharrez kasualitatez halabeharrez el01139 halaber guri zerokun utzi gomendatua. (noel), halaber joan ninduzun amaren altzotik. (oxob), halaber, o Jainko Aita egiazkoa, entzun gaitzak. (eus prot), erromes zetorren, alaber, Euskalerri, nekez. (aran), halaber zure irri gozoa. (ezin), Bayonako semenarioa bertze orduz halaber ebatsia izanik.(onts hil), Ene bihotz guciaz halaber gomendatcen darozquitçut. (jes imit) berdin nolatasunezkoa halaber berdin halaber el01140 Kondiak ontzat artu zituben / ematen zizkan ordenak / agindu ziyon eskojitzeko / amairu zaldi onenak / gañerako ere ala berian / beretzat asi zitubenak (zapi), ala berian kanpotarrakin bete da Antxo aldia. (txirrit i), ala berean otoitzean biotza da bearrena. (jain bil) berdin nolatasunezkoa hala berean berdin hala berean el01141 Bilduko ditu, Jainkoak zozo oiek, ala edo ola. (jain bil) nolabait nolatasunezkoa hala edo hola nolabait hala edo hola el01142 ala fortunaz juntatu giñan euskaldun lagun batzuak. (sol ber) nolabait nolatasunezkoa hala fortunaz nolabait hala fortunaz el01143 Iaingoikoa ari duzu hala hala gureki. (oler), ala ala ba, kostaprezioa eragiñ nion bakarrik. (urz bat), bainan erranen dut halahala sobretan hortan ere iragitetic. (fabl), hala-hala, fainduqui bici denac. (test cahar i), eta hiltzen ikhusten baizütian hala hala erresumak eta handitasunak peritzen zirela. (onts hil) nolabait nolatasunezkoa hala hala nolabait hala hala el01144 Eria hala halatsu da. (bi saind) nolabait nolatasunezkoa hala halatsu nolabait hala halatsu el01145 eta gero berak bakartasunean halaxehaulaxe bizi. (zez erre), balio aundikoa? Ala-ola. (amab eg), aspaldion alan-olan gabilz. (manual) justuan nolatasunezkoa comme ci comme ça hala hola justuan hala hola el01146 nola bildotx bat eman lezaken arranuban atzaparrak / ala moduban kendu ziguten agintzak eta indarrak. (berridi) berdin nolatasunezkoa halamoduan berdin halamoduan el01147 alaz moduban jarri dezazu zure arpegi tristia. (amod pen) nolabait nolatasunezkoa halaz moduan nolabait halaz moduan el01148 eta hanbatik hanbatean gaixtoago eta perilosago da zahartzean gaixto izaitea, gaztean baino. (gero), Davitec hambatic-hambatean, galdetu çuen içurria. (test cahar i) zirkunstantzia berdinetan nolatasunezkoa hanbatik hanbatean zirkunstantzia berdinetan hanbatik hanbatean el01149 eta nola halaber handik eta halatan zuk zeure burua galtzen duzun. (gero) hala nolatasunezkoa handik eta halatan hala handik eta halatan el01150 Zertako andik onaka ta emendik arunzka. (amab eg) lekuz leku nolatasunezkoa de aquí para allá de ci, de là handik honaka eta hemendik harunzka lekuz leku handik honaka eta hemendik harunzka el01151 ¿zer darabiltzu andikorik ortikora? (manual) lekuz leku nolatasunezkoa de aquí para allá de ci, de là handikorik hortikora lekuz leku handikorik hortikora el01152 bota zion, zapla anemenka ibilli gabe. (amab eg) zuzenean nolatasunezkoa han hemenka ibili gabe zuzenean han hemenka ibili gabe el01153 zu baño geyago edonor da anka-geldi. (manual) geldirik nolatasunezkoa a pie quieto hanka geldi geldirik hanka geldi el01154 ankalatraba bildotsgaiñian jazarri eta urresko orraizixakin uliak orresketan. (barand), ankaletraba. (voc aran) hanka bi aldetara jezarririk nolatasunezkoa a horcajadas à califourchon hankalatraba hanka bi aldetara jezarririk hankalatraba el01155 Andik Itziarrera sartu dira, ez noski an su-ondoan anka-zabal egoteko, elurrarekin su-ondo-giro ba zegoan ere. Ta elurra ba zan, esanik dago, aien atzetik izango zirala liberalak, oiñ-aztarna artuta. Santa-kruztarrai uxa-aldia eman zituenean, aien atzetik asi ziran, baño egesi zijoanak oiñak arin. Zer egin omen zun apaizak? Itziarko alkatea deitu, errian ziran petrolio latak aterazi beste oinbeste gizonekin, eta goazen mutillak, Debako liberal-mordoa izutzera, erriari su arrerazteko zurrian. (santa kruz) lanean ari, alferkerian ez egon nolatasunezkoa sutondoan hanka zabal ez egon lanean ari, alferkerian ez egon sutondoan hanka zabal ez egon el01156 Silla ta guzi oi nau / ankaz gora bota. (pedro santa), ta an erori giñan biok ankaz-gora. (amab eg), bereala bear du ankaz gora jarri. (itur), ankaz gora ta buruaz bera kruzifikatua dago. (alz imaz) alderantziz, burua lurrerantz nolatasunezkoa patas arriba les quatre fers dans l'air hankaz gora alderantziz, burua lurrerantz hankaz gora el01157 an ziro ta emen pote. (yakin iii) oker nolatasunezkoa han ziro eta hemen pote oker han ziro eta hemen pote el01159 Theresa bere hartan zegoen. (haur bes), eta ez badute nahi bere hartarik apartatu. (lan haut), eta hekien estira bethi bere-hartan. (card lap), hain ziren biziak eta bakotxa bere hartan, osoak. (mintz aur), haitza bere hartan behar. (oxob), Ala gerrarik etzitekela egin, eta bere artan armak utzi zituzten. (santa kruz), Birjiña agertu ta bere artan sortu zan pakearoa. (aran), gogorago zagon bertzea bere hartan. (zez erre), Txomin aho zabalik bere artan utzi. (amab eg), eta bere artan olara joan zan. (biz gar) aldatu gabe nolatasunezkoa tal cual tel quel(le) (neure, heure, bere...) hartan aldatu gabe (neure, heure, bere...) hartan el01160 arrapataka jantzi ta bizkor kalerantz. (abk) presaka nolatasunezkoa harrapataka presaka harrapataka el01161 artu-utzi bazabiltza. (jes biotz) zalantzan nolatasunezkoa hartu utzi zalantzan hartu utzi el01162 berritu ezazu elizkizun eder bat, asita huka. (jain bil) osoki nolatasunezkoa de cabo a rabo hasi eta buka osoki hasi eta buka el01163 tarrapatan ereman dutela, doi-doia hats bizi. (mintz aur) bizirik nolatasunezkoa hats bizi bizirik hats bizi el01164 atzaparrak betean billeteak dantzan. (p eraus ii) ugari nolatasunezkoa a manos llenas atzaparrak betean ugari atzaparrak betean el01165 autsez iperdi. (yakin iii) presaka eta trakeski nolatasunezkoa hautsez ipurdi presaka eta trakeski hautsez ipurdi el01166 asiko gera autsi edo eten. (fer imaz), bost zoiean, autsi edo eten, asten giñanean gu. (txan kant) ondorioaz arduratu gabe nolatasunezkoa hautsi ala eten ondorioaz arduratu gabe hautsi ala eten el01167 auts nai abar egiten dot putz. (yakin iii) ondorioaz arduratu gabe nolatasunezkoa hauts nahi abar ondorioaz arduratu gabe hauts nahi abar el01168 guziak aztamuka dabiltza aren billa. (jain bil) itsuan nolatasunezkoa haztamuka itsuan haztamuka el01169 erio suar yoan da. (nap esa), Eriosuar aldegiten du apaizak. (santa kruz), eriyosuar andre gaisua sartu zan apaizetxera. (txirrit i), Orkatz bat herio-suhar beia bateratu cen. (fabl), su ta gar ekin du Donostitik eriosuar prantzes erbestera trintxeran zear. (aran) fite / gogotik nolatasunezkoa como alma que lleva el diablo herio suhar fite / gogotik herio suhar el01170 ario-sugarrean. (yakin iii), eriosuarrean joan da. (nap esa), ataipera sartu zan erio-sugarrian. (garate) fite / gogotik nolatasunezkoa como alma que lleva el diablo herio suharrean fite / gogotik herio suharrean el01171 an geratu dituk, eriotz-penarekin kapillan daudenak bezela. (txan kant) etsirik nolatasunezkoa heriotz penarekin kapilan daudenak bezala etsirik heriotz penarekin kapilan daudenak bezala el01172 Baiña hi handi ni handi hisikaturik egoteak. (gero) lehian nolatasunezkoa hi handi ni handi lehian hi handi ni handi el01173 eta prestatu ziran, Erromarrai, il edo bizi, arpegi emateko. (test berri), Gaur Polipaso etorria da ill edo bizi lanera. (ustez lag) ondorioaz arduratu gabe nolatasunezkoa hil ala bizi ondorioaz arduratu gabe hil ala bizi el01174 Aphez saindua hil gogorra erori zen. (bi saind), hil-gogor eror baladi. (mintz aur), erori-ciren hil-gogorrak. (test cahar i) guztiz hilik nolatasunezkoa hil gogor(ra)(k) guztiz hilik hil gogor(ra)(k) el01175 il da erio (yakin iii) krudelki nolatasunezkoa a sangre y fuego à feu et à sang hil eta herio krudelki hil eta herio el01176 hitz batetarik bertzean duelera joan dira. (zez erre) kolpetik nolatasunezkoa a las primeras de cambio hitz batetik bestean kolpetik hitz batetik bestean el01177 ¡Emakume orren miiña! Berba batetik bestera Manuri lapurra deitu deutsa. (manual) kolpetik nolatasunezkoa a las primeras de cambio hitz batetik bestera kolpetik hitz batetik bestera el01178 Doktor guztiek diote hitz batez ihardatsi. (noel) akordioz nolatasunezkoa a una voz d'une seule voix hitz batez akordioz hitz batez el01179 asi zitzaizkion axekan, eta Santa Kruz itzerdika, baserritarra balitz bezela. (santa kruz) zeharka hitz eginez nolatasunezkoa hitzerdika zeharka hitz eginez hitzerdika el01180 handic eman-cioten, hitz eftaliz, fichmitarrei beguitarat bere efquer-gabetafuna. (test cahar i) isilka nolatasunezkoa à mi-voix hitz estaliz isilka hitz estaliz el01181 Listra-ren biotzak esan oyekin alako moduan trukatu zituzten, non, itzetik ortzera jarri ziran Jainkotzat zeuzkatenai arrika ematera. (test berri), Eta itzetik ortzera ara non azaltzen dan Santa Kruz Berrobin. (santa kruz), itzetik ortzera, asuna baño berdeago jarri zan. (gar), gauza luzetxoa itzetik ortzera esateko. (biz gar), hitzetik hortzera. (voc bas), itzetik ortzera. (yakin iii), itzetik ortzera alaxe erantzun zion. (per amez), hitzetik hortzera sortzen beldurrik desleialenak. (obr guz ii), kontestatzera nua itzetik ortzera. (gazt berts), zurekin itzegin naian nengoen... -asi zitzaion itzetik ortzera. (amab eg), itzetik ortzera erantzun omen zioken Txirritak.(txan kant) tanpez, berehala nolatasunezkoa de repente tout à trac hitzetik hortzera tanpez, berehala hitzetik hortzera el01183 Baliteke Santa Kruzek gogortxo itzegitea ta iduritu geiegi izatea Aiako ontaz; baño zerbait ba zan, eta garbi aski esan zion Lizarragari berari. Elkar artzeko bide txarrak izan ziran aiek. Santa Kruzek egiten zuna obe bearrez egiten zun, beti asmatzen ezpazun ere. (santa kruz), obe beharrez. (yakin iii), obe biarrez esaten diyotet. (gab kaiku) mesederako nolatasunezkoa hobe beharrez mesederako hobe beharrez el01184 gere etxetik atera giñan emen obeki beharrez. (paulo yan) hobe ustean nolatasunezkoa hobeki beharrez hobe ustean hobeki beharrez el01185 obeto bearrean. (yakin iii), nik obeto-bearrean esan deutsut. (manual) mesederako nolatasunezkoa hobeto beharrean mesederako hobeto beharrean el01186 Jaunari eskerrak eman zaizkazu oinbestean geratu. (berts mor) ongi samar nolatasunezkoa hoinbestean ongi samar hoinbestean el01187 eta onenbestez bere aurretik kendu zituen. (test berri) honela nolatasunezkoa honenbestez honela honenbestez el01188 Zerba? dana bere ontan utzi? (amab eg) aldatu gabe nolatasunezkoa tal cual tel quel(le) (neure, heure, bere...) honetan aldatu gabe (neure, heure, bere...) honetan el01189 jaun onek emango baligu egunero, gaur bezela, apari on bat... or nunbait; baiña nork emango die gure pamiliai eguneroko potajia. (iru zir), baña gañerontzekotak or nonbait nik ere esango nitikek. (urz bat), -Sasikoa beraz? -Or nunbait. (gar), ori or nonbait. (yakin iii), ama xarrari eskerrak, or nunbait antolatzen giñan. (txan kant) paretsu nolatasunezkoa por ahí por ahí hor nonbait paretsu hor nonbait el01190 Erramos ori bere orretan neri asi zait suplikan. (nekaz mi) aldatu gabe nolatasunezkoa (neure, heure, bere...) horretan aldatu gabe (neure, heure, bere...) horretan el01191 ortzaz-gora. (voc bas), hortzez gora. (yakin iii) gora begora etzanik nolatasunezkoa cabeza arriba hortzez gora gora begora etzanik hortzez gora el01192 ¡au da mutilla agiñak ataraten! Ots baten atara deust. (manual) kolpetik nolatasunezkoa de un golpe hots batean kolpetik hots batean el01193 hotz eta motz eskual-argitzale direlakoen alderat. (mintz aur), hotz ta motz agur egin dautse. (yakin iii), baina lehen bezain hotz eta motz gelditzen naiz. (mitx idaz) indiferenteki nolatasunezkoa hotz eta motz indiferenteki hotz eta motz el01194 uts edo bete emoten dituzu osagarri izenekoak. (peru ab), erreko deustazu bear-bada, baiña or doa iruko urrea, uts edo bete. (manual), huts edo bete. (yakin iii) ondorioaz arduratu gabe nolatasunezkoa a lo que salga huts ala bete ondorioaz arduratu gabe huts ala bete el01195 ahal bezala, huts edo kausi, entsea zaizte, gazteak! (ezin) ondorioaz arduratu gabe nolatasunezkoa a lo que salga huts ala kausi ondorioaz arduratu gabe huts ala kausi el01196 Ezkondutzeko deia biaiet otsegin beti utsan peskisan ibilli ez nadin. (gazt berts), Aloña mendian ori arantzan jarri zan ezta presentatua utsaren peskisan. (pello errot), pikara orrek oraiñ utzi nau emen utsaren peskizan. (zubel sai), erri bateko alkate ez da egiten utsen peskisan. (berts mor) alferrik nolatasunezkoa hutsaren peskisan alferrik hutsaren peskisan el01197 utsaren truke saltzeko. (goi lor), dakigu utsaren truke asko nekatzen ciñala. (nere ald) ordainik gabe nolatasunezkoa pour rien hutsaren truke ondo ordainik gabe hutsaren truke ondo el01198 auldu zaizkigu ankak eta igual berian besuak. (sol ber) berdin nolatasunezkoa igual berean berdin igual berean el01199 neska-mutillak iji ta aja dantza eta umorea. (alz imaz), iji ta aja mutillak ere aien jiran. (berts bil) alaiki nolatasunezkoa iji eta aja alaiki iji eta aja el01200 ikazkiñarekin beltz, errotazaiñarekin xuri. (nap esa) faltsuki nolatasunezkoa al sol que más calienta ikazkinarekin beltz, errotazainarekin zuri faltsuki ikazkinarekin beltz, errotazainarekin zuri el01201 indi-ollarrak bezin dotore gañera geok apaindu. (mend txir) dotore nolatasunezkoa indioilarrak bezain dotore dotore indioilarrak bezain dotore el01202 aurrera ere alaxen nai batzubek iñola-alian. (itur berts) eginahalean nolatasunezkoa como sea inola ahalean eginahalean inola ahalean el01203 baña iñundik edo iñola bazintezke etorri. (errik itsas) nolabait nolatasunezkoa de algún modo de quelque manière inondik edo inola nolabait inondik edo inola el01204 urruti dauden gauz aiek beti inchaur alien modura bakan izanik artzen oi dute pilla galantan ichura. (nere bid) gezurrezko handikerian nolatasunezkoa intxaur aleren modura gezurrezko handikerian intxaur aleren modura el01205 orrek, eurok eperdia zabalik egongo badira be, emongo deutse iñori bearra. (manual) lasai nolatasunezkoa a la bartola ipurdia zabalik lasai ipurdia zabalik el01206 laurak ipurdiz bera nunai ziran jausten. (berts bil) ipurdiz nolatasunezkoa ipurdiz behera ipurdiz ipurdiz behera el01207 urka oñeko arbolak presan ipurdiz gora pariak. (txirrit i), ipurdiz gora jira arbol eta kotxe. (ustez lag), an ziak ipurdiz gora. (txan kant) alderantziz edo nahaspilan nolatasunezkoa patas arriba les quatre fers dans l'air ipurdiz gora alderantziz edo nahaspilan ipurdiz gora el01208 eun anega atera nizkan irriarra batean! (can vas ii), irri-arra baten. (yakin iii) kolpetik nolatasunezkoa en un santiamén en un tournemain irri arra batean kolpetik irri arra batean el01209 Berotzen dira ezta-baida zitalean irri ta ziti dabiltzala. (gar) bromatan nolatasunezkoa irri eta ziri bromatan irri eta ziri el01210 patar apur bat be edan dogu ixil-ostuka. (manual) ezkutuan nolatasunezkoa a hurtadillas isil ostuka ezkutuan isil ostuka el01211 itsas irakitua bezala dira, eztute bakerik eta ez sosegurik. (gero) ezin egonik nolatasunezkoa a hurtadillas itsas irakitua bezala ezin egonik itsas irakitua bezala el01212 itxumustuan jaiki eta ekin zion zelaian zear zaunkaka. (gar), asi da gizajoa, gorri-gorri ta itsumustuan, soñeko berriaren sakel guztiak aztarka (kaz lanak), itsumustuan kamisutsian ataritikan irten zan. (berts bil), aldapan bera itxumustuan. (txan kant), itsumustuan antola zuten. (aran), gauza gitxi egiten da ondo itsumustuan. (manual), itsumustuan. (yakin iii) presaka nolatasunezkoa itsumustuan presaka itsumustuan el01213 eta argi onek dirauen bitartean ibilli zaitezte, illunak itsumustuan artu etzaitzaten. (test berri), Bat-batera, itsu-mustuan, iñok uste izan-bage etorri ei-yakeen gaba euren begietara. (bein beti), itxumustuan artu ez daizan aurtengo negu gorriak (enb. oles.) ezustean nolatasunezkoa de improviso itsumustuan ezustean itsumustuan el01214 Balen ziztuetarik ezagutu zuen itsu-mustuka ari zirela. (pros nav) trakets, aditasunik gabe nolatasunezkoa a ciegas à tatons itsumustuka trakets, aditasunik gabe itsumustuka el01215 mintça hakit bada oraiñtche itçal eta itçuli gabe. (fabl) argiro nolatasunezkoa sin rodeos sans détours itzal eta itzuli gabe argiro itzal eta itzuli gabe el01216 begiratzailea arontza ta onontza zebilen bitartean, itzalgaizka, ua oartu gabe. (santa kruz) ezkutuan nolatasunezkoa itzalgaizka ezkutuan itzalgaizka el01217 or dator Patxi itzuli-murtika. (manual) burutxetak eginez nolatasunezkoa itzulimurtika burutxetak eginez itzulimurtika el01218 itzulipurdika (eusk fol xiv), itzul-ipurdika (yakin iii) burutxetak eginez nolatasunezkoa itzulipurdika burutxetak eginez itzulipurdika el01219 badator Manu izerdi-basatan. (manual) izerditan nolatasunezkoa en nage izerdi basatan izerditan izerdi basatan el01220 or dator gure mutilla izerdi baten. (manual) izerditan nolatasunezkoa en nage izerdi batean izerditan izerdi batean el01221 izerdi-bitsetan. (yakin iii) izerditan nolatasunezkoa en nage izerdi bitsetan izerditan izerdi bitsetan el01222 izardi patsetan. (biz gar), ierdi-patsetan. (per amez), izardi-patzetan. (voc aran), izerdi-patsetan aiduru, (yakin iv), izerdi patsetan, koipe ta lurrunetan. (gar), izardi patzetan iya lerturik. (oroitz), Ortik gora ekin dio talde batek: izerdi-patsetan dijoaz (kaz lanak), izerdi patsetan blai, bat-batean, ate aldera begira, zutitu zan. (amab eg) izerditan nolatasunezkoa en nage izerdi patsetan izerditan izerdi patsetan el01223 ni nere balota bizkarrean, izerdi zurrutan. (zez erre) izerditan nolatasunezkoa en nage izerdi zurrutan izerditan izerdi zurrutan el01224 izpi baten igaro zituan Oñatiko kaleariak. (gar) fite nolatasunezkoa izpi batean fite izpi batean el01225 ixterkoloxkan eta erdi dilindan gelditu zen. (pros nav) hanka bi aldetara jezarririk nolatasunezkoa a horcajadas à califourchon izterkoloxkoan hanka bi aldetara jezarririk izterkoloxkoan el01226 Jesus amen esan-orduko. (yakin iii) fite nolatasunezkoa en un santiamén en un tournemain jesus amen esan orduko fite jesus amen esan orduko el01227 jesus batean. (voc bas), baxo erdi bat Jesus batean ziplatu. (per amez), nastutzen ditu aiñ da totela gauza guziyak Jesus batean. (kont), Jesus batean estazioa kixkaldu. (santa kruz), eztzaitez estutu, ba Jesus baten egingo dot. (manual), denak jesus batean eramango lituzke. (biz gar), jesus baten andi aldeiñ ementzeón. (barand) fite nolatasunezkoa en un santiamén en un tournemain jesus batean fite jesus batean el01228 jesusean fan zen. (yakin iii) fite nolatasunezkoa en un santiamén en un tournemain jesusean fite jesusean el01229 askotan ibilli dira jira eta biran. (afr ger) inguruka nolatasunezkoa jira eta biran inguruka jira eta biran el01230 ura udaletxean sartzeko jo ta ausi zakarrean ibili ziran. (gar), Jo ta ausi ikasten saiatuko da zure alaba... (Egiñala bizian). (Justo Mokoroa) eginahalean nolatasunezkoa jo eta hautsi(an) eginahalean jo eta hautsi(an) el01231 jo ta ke asten da, baño gero a(g)otz-galda. (nap esa), gabiltza aspaldin jo ta ke. (noizp), yo ta kea. (yakin iii), ikusten dituztenian onera datozela, pun! ! jo ta kia. (larraitz), Maritxu ontan jo ta ke zebillen bitartean. (amab eg) Lelengo sozialismua defendituz, maltusianismuan alde asi ei zan jotake (ezten) eginahalean nolatasunezkoa jo eta ke(a) eginahalean jo eta ke(a) el01232 yo ta su ebilen bere ama ume orren bila. (yakin iii), jo ta su emen gabiltz. (noizp), baina euron billa io ta su ibilli, beste ondasunik ezpailegoan, ori ez. (manual) eginahalean nolatasunezkoa jo eta su eginahalean jo eta su el01233 Yo Ondarroa ta yo Motrico lekuz leku nolatasunezkoa de la Ceca a la Meca jo ondarroa eta jo mutriku lekuz leku jo ondarroa eta jo mutriku el01234 BETEAN juizio betian egunen batian nekez bada ere danok sartu gaitian. (itur berts) ezagueran nolatasunezkoa en (su) sano juicio juizio betean ezagueran juizio betean el01235 beracauten. (voc bas), Baiña, orain, berakautan ziona:. (amab eg), berekautan, eurenkautan-jardun. (voc aran) norberaren buruarekiko nolatasunezkoa