el00002 jo ta ke asten da, baño gero agotz galda (nap esa) iraupenik gabeko oldarra nominal singularra agua de borrajas feu de paille agotz galda iraupenik gabeko oldarra agotz galda el00003 Ia ba, milloi bat baeidauka zimarroi orrek eta...? Milloi bat! Auntzaren gaberdiko eztula da!? Ta milloiagaitik zimarroia edo izurde ustela artu bear da senartzat? (kresala.), ¿Mille ogerleko diñozu? Ene semea, ezta auntzaren gaberdiko estula. (manual), auntzaren gauerdiko eztula. (yakin iii), ire oñazia eta auntzen gauerdiko eztula. (nap esa), ez da auntzaren gaberdiko estula. (burrun), Nik uste, eskari oien etorkizuna ta auntzaren gauerdiko eztula or nonbait ote diran (kaz lanak), zer axola du honek hemen darabilgun hauzian? Ahuntzaren gauerdiko eztulak baino gutxiago. (mitx idaz), Bainan oro iretsi behar zituela iduri zuen mementoan heldu zaitzun irri farraz, deusik pasatu ez balitz bezala. Hobe segur! Zonbaiten ateraldi ziliportatsuak ala ahuntzaren gauerdiko eztulak berdintsu. (hazp. mis.) baliorik gabekoa(k) nominal singularra la carabina de Ambrosio ahuntzaren gauerdiko eztula(k) baliorik gabekoa(k) ahuntzaren gauerdiko eztula(k) el00004 gori ez duk auntzaren mina (nap esa) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) ahuntzaren mina ez izan balioduna izan (ezer) ahuntzaren mina ez izan el00005 ire errana, ta auntzen gauerdiko puzkerra, biak igual (nap esa) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio ahuntzen gauerdiko puzkerra baliorik gabeko gauza edo pertsona ahuntzen gauerdiko puzkerra el00007 eta galdetu diyo / Aitor-en izkeran (kont) euskara nominal singularra Aitorren hizkera euskara Aitorren hizkera el00008 zintzoa beti izan da alperren astoa. (par bide) besteenaren pairatzailea nominal singularra burro de carga l'âne du moulin alferren astoa besteenaren pairatzailea alferren astoa el00009 astoa ama Birjinaren zaldia zuzun. (yakin i) astoa nominal singularra Ama Birjinaren zaldia astoa Ama Birjinaren zaldia el00010 amaren sabeleko kutsua dek ori (yakin iii) aztura nominal singularra amaren sabeleko kutsua aztura amaren sabeleko kutsua el00011 Anbotoko beleak Anbotora nai (yakin iii) bertakoi nominal singularra Anbotoko belea bertakoi Anbotoko belea el00013 Orra ba amar bertso pasadizuenak, kartzela aundi batian jarri diradenak; utzi litezke kartak eta joku denak, Antiguako ostatura joan nai ez duenak. (txintxua) kartzela nominal singularra Antiguako ostatua kartzela Antiguako ostatua el00014 apaizaren eltzea, txikia bainan betea (yakin iii) ez irudiko ondasuna nominal singularra apaizaren eltzea ez irudiko ondasuna apaizaren eltzea el00015 ardi beltxa bilatzeko gau ona zegok. (yakin iii) gau iluna nominal singularra ardi beltza bilatzeko gaua gau iluna ardi beltza bilatzeko gaua el00016 Zeren San Agustinek dioen bezala: Multos solet serotina poenitentia decipere (August. de vera et falsa poenitentia). Anhitz enganatzen ohi du arratsaldeko urrikimenduak, penitentzia berantkorrak (gero) beranduko damua nominal singularra arratsaldeko urrikimendua beranduko damua arratsaldeko urrikimendua el00017 eta ori astegun buruzurian, bidez zabilzala? (peru ab), astegun buru-zurian bidez zabiltzala. (yakin iii), Etzan geiago bear, astegun buruzurian beintzat. (gar), astegun buruzurian be bolaka? (manual) lan eguna nominal singularra astegun buruzuria lan eguna astegun buruzuria el00018 astelen buru-aundi. (nap esa), tabernan igaro jaia astelen buru aundia. (ait uzta) festa ondoko motelkeria nominal singularra astelehen buru handia festa ondoko motelkeria astelehen buru handia el00019 asto zuri (yakin iii) alferreria nominal singularra asto zuria alferreria asto zuria el00020 albistari orren egia ta astoaren arrantza. (gar) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio astoaren arrantza baliorik gabeko gauza edo pertsona astoaren arrantza el00021 atari portzekoa. (yakin iii) bazkalondoko azken zurrutada nominal singularra atari portzekoa bazkalondoko azken zurrutada atari portzekoa el00022 Orren itzak eta atariko aizea... biak bat. (yakin iii), Tarteka, ministroak, idazkariak-eta, ara igotzen dituzu, ta idazki garrantzitsu zenbait irakurtzen diardute. Atariko aizeari baño jaramon geiago ez die iñork egiten (kaz lanak) baliorik gabeko gauza edo pertsona nominal singularra la carabina de Ambrosio atariko haizea baliorik gabeko gauza edo pertsona atariko haizea el00023 ori da narru sendoa! Ori eztek ateraen azpiko orria. (yakin iii) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) atearen azpiko orria ez izan balioduna izan (ezer) atearen azpiko orria ez izan el00024 zortzi minutotan izan zen aren atze aurrera. (nap esa) heriotza nominal singularra atze-aurrera heriotza atze-aurrera el00025 Bizkaian deitzen diote atzeko laztana (ait uzta) isatsa nominal singularra atzeko laztana isatsa atzeko laztana el00026 auriadar (yakin i) ostarku nominal singularra arco de San Martín auriadar ostarku auriadar el00028 ezta ori axuian ama. (nap esa) gertakari baten arrazoia nominal singularra axuriaren ama gertakari baten arrazoia axuriaren ama el00029 orretxegatik esaten da emen sirimiridxari: auxe da gero aseridxa galdu ebana (barand) zirimiria nominal singularra azeria galdu zuena zirimiria azeria galdu zuena el00030 ori aren meke guzien azken fiñ eta koroa izan zala (eusk ber) akabantza nominal singularra azken fina akabantza azken fina el00031 Zeren zuk ere Baionako Ipizpiku zinenean, eta bisitan zenenbiltzanean ikhusirik ezen, elizatik kanpoan zebiltzan iende batzuek, nahi zituztela, bere azken finean, gorputza elizan sarthu eta ehortzi; zeure bisita hautsirik, Nafarroako hirur estatuak bildurik, ioan zinen Gorthera (gero), Alteratu gabetaric çure fede saynduyan Gaucen vnsa eguiteco neure azquen finian. (oler) heriotzan nominal singularra (mi, tu, su...) última hora (neure, heure, bere...) azken finean heriotzan (neure, heure, bere...) azken finean el00032 Ethorri denaz geroztik ene azken mendea? (noel) zahartzaroa nominal singularra (neure, heure, bere...) azken mendea zahartzaroa (neure, heure, bere...) azken mendea el00033 azkenengo mamu gorri (yakin iii) ezgai nominal singularra el último mono azkeneko mamu gorria ezgai azkeneko mamu gorria el00034 axer-ezkontza (yakin iii) eguraldi euri-eguzkitsua nominal singularra azeri ezkontza eguraldi euri-eguzkitsua azeri ezkontza el00036 Balitzako eiherak eztizu ogirik eraiten (yakin iii), Baliz errotak urunik ez (yakin iii) menturazko baliabidea nominal singularra balizko eihera / errota menturazko baliabidea balizko eihera / errota el00038 balizko oleak, burdiarik ez. (ref vas), balizko olaac, burnia guichi. (tex arc), balizko olaak burnia gutxi. (yakin iii) menturazko baliabidea nominal singularra balizko ola menturazko baliabidea balizko ola el00039 bañan natural etzan ibilli / itxurak ala baitia / nunbait mudatzen erraza izan / orren barrengo trajia (taberna) iritziz aldatu nominal singularra barrengo trajea mudatu iritziz aldatu barrengo trajea mudatu el00040 hori du begiko fitsa kezka nagusia nominal singularra begiko fitsa kezka nagusia begiko fitsa el00042 nuiz yin duzu behi-bideko anderea? (yakin iii) zikoina nominal singularra behi bideko anderea zikoina behi bideko anderea el00043 ez al dozue entzun sekula bei nabarraren tratua? Ona zala-ta tratante bati gabaz erosirikua, baiña biamon egun argitan ura zan ikustekua! (nere apur) tranpazko tratua nominal singularra behi nabarren tratua tranpazko tratua behi nabarren tratua el00044 arrazoin suerte hau iduritzen zait dela belearen elhea, eta funtsik gabeko atso kontua. (lan haut) funtsik gabeko esana nominal singularra belearen elea funtsik gabeko esana belearen elea el00045 bardinberoa (voc aran) ohea nominal singularra berdinberoa ohea berdinberoa el00046 Peruk, inolaz ere, beste hariko ezpala dirudi (mitx idaz) deberdina nominal singularra harina de otro costal beste hariko ezpala deberdina beste hariko ezpala el00047 beste mutilla (yakin i) deabrua nominal singularra beste mutila deabrua beste mutila el00048 bestelaco gauza (voc bas) ironiaz, garrantzirik gabeko gauza nominal singularra bestelako gauza ironiaz, garrantzirik gabeko gauza bestelako gauza el00050 bi etxetako txakurra goseak yan. (yakin iii), bi etxetako xakurra goseak hil zuela. (egan) bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria nominal singularra bi etxetako zakurra bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria bi etxetako zakurra el00051 errotar bi herritako aurten auzoer egin dereie bortian evanjelio. (poes pop i) bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria nominal singularra bi herritako erretorea bi nagusi edo helburu desberdinen zerbitzaria bi herritako erretorea el00052 sos baten mina eta bi sosen lotura (yakin iii) itxurapena nominal singularra bi sosen lotura itxurapena bi sosen lotura el00053 errenta berriz obligatuak / illabetean osoka / egun urtean emanda ere / bukatutzen ez dan soka. (urrutia) amaierarik gabeko arazoa nominal singularra el cuento de nunca acabar bukatzen ez den soka amaierarik gabeko arazoa bukatzen ez den soka el00054 ke den tokian, sua baita, salbu Cambronne-k aipatu tokian (igel) kaka nominal singularra le mot de Cambronne cambronnek aipatu tokia kaka cambronnek aipatu tokia el00055 dendari-izar. (yakin iii) arratsean ageri den lehen izarra nominal singularra dendari izarra arratsean ageri den lehen izarra dendari izarra el00056 eztaukat lehengo dudetako mataza. (obr guz i) zalantza nominal singularra mar de dudas dudetako mataza zalantza dudetako mataza el00057 Agur, Maria, egun aundirarte. (txan kant) heriotza nominal singularra egun handia heriotza egun handia el00058 emaztearen hirugarren zankoa uhatxa duzu (yakin iii) oihua nominal singularra emaztearen hirugarren zangoa oihua emaztearen hirugarren zangoa el00059 ura erratzaren poza! (amab eg) zikindadea nominal singularra erratzaren poza zikindadea erratzaren poza el00060 andik aurrera bizimodua ezta izango gozua askorentzako ortikan dator erremateko mazua. (fer imaz) heriotza nominal singularra erremateko mazua heriotza erremateko mazua el00061 Erromako zubia (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín erromako zubia ostarkua erromako zubia el00062 eskribauen egia eta endrean negarra eta isila atso zarra... guzurra guztia. (par bide) gezurra nominal singularra eskribauen egia gezurra eskribauen egia el00063 Este lotua daukagu gaur (yakin iii) gatzatua nominal singularra este lotua gatzatua este lotua el00064 euli-kaka algera bada gu? (yakin iii) baliorik gabekoa nominal singularra moco de pavo pipi de chat euli kaka baliorik gabekoa euli kaka el00065 ezconz becatua. (voc bas) adulterioa nominal singularra ezkontza bekatua adulterioa ezkontza bekatua el00066 opa dizuet urte askotan ezti gozozko illargia (berts bil) ezkontondoko sasoia nominal singularra luna de miel lune de miel ezti gozozko ilargia ezkontondoko sasoia ezti gozozko ilargia el00067 opa dizuet nerearen bar-barrendik eztillargi on betea izan dezazuela gaurtandik. (nere bid) ezkontondoko sasoia nominal singularra luna de miel lune de miel eztilargia ezkontondoko sasoia eztilargia el00068 fandango onen bueltia gero eston izango jolasa. (berts bil) egoeraren bestelakotzea nominal singularra la vuelta de la tortilla fandangoaren buelta egoeraren bestelakotzea fandangoaren buelta el00069 ezta pikaren azken-humea. (yakin iii), ez bide zen fikaren azken umea, gure kampañarra! (eusk fol xiv) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) (inor) pikaren azken umea ez izan balioduna izan (ezer) (inor) pikaren azken umea ez izan el00070 Frantsesaren miña; «Ni banauk i aña!». (mendi gain) harrokeria nominal singularra frantsesaren mina harrokeria frantsesaren mina el00071 Frantziako zubia (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín frantziako zubia ostarkua frantziako zubia el00072 galtza gorri (yakin i), galtza gorrixa (voc aran) deabrua nominal singularra galtzagorria deabrua galtzagorria el00073 muturra seriyo, gezurra dariyo / salda gatzik gabia eztu baliyo. (fer imaz) pertsona motela nominal singularra gatzik gabeko salda pertsona motela gatzik gabeko salda el00075 Gorbeiako beleak Gorbeiara yokerea (yakin iii) bertakoia nominal singularra gorbeako belea bertakoia gorbeako belea el00076 eztuk haltzaren azken erroa hautatu. (yakin iii) balioduna izan nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) haltzaren azken erroa ez izan balioduna izan (ezer) haltzaren azken erroa ez izan el00077 aragi bako agura sega andiduntzarra ereiten dabilena munduan negarra (par bide) heriotza nominal singularra la descarnada haragi gabeko agure sega handiduna heriotza haragi gabeko agure sega handiduna el00078 ari oneko egurre dok ori, beretik ateratzeko! (nap esa) ironiaz, egoskorra nominal singularra hari oneko egurra ironiaz, egoskorra hari oneko egurra el00079 mehatxu hoien eta handiagokoen bardin direla beldur, nola jazko haizearen. (zez erre) Eskualdun giristinotasunaz ala jazko haizeaz bardintsu axola duenak (mintz aur) baliorik gabekoa nominal singularra iazko haizea baliorik gabekoa iazko haizea el00080 ibaiz bestaldeko sua, edo orobat mendiko sua (egan) ez dagokigun arazoa nominal singularra ibaiz bestaldeko sua ez dagokigun arazoa ibaiz bestaldeko sua el00081 lasterr eldu bearr iat igitaidun zarra (par bide) heriotza nominal singularra igitaidun zaharra heriotza igitaidun zaharra el00082 Baiña guztien gaiñetik borzgarren zensu korporalari, zein baita tactus, ukitzea, eskuztatzea eta hazkatzea, eduki behar zaika begia. Zeren hura de ohoiñen kapitaina: ijitoen kondea, bertzeren ebatsietan ere parte duena. (gero) ukimena nominal singularra ijitoen kondea ukimena ijitoen kondea el00083 Ez karismarik eta ez ikazkinaren federik ez dugun Kanten ondoko batzuek besterik jakin nahi genuke. (mitx idaz) guztizko fedea nominal singularra la fe del carbonero ikazkinaren fedea guztizko fedea ikazkinaren fedea el00084 asmoa gendukan gure ilargi eztizkoa Oñatiko Arantzazun eder pasatzeko. (obr guz i) ezkontondoko bidaia nominal singularra luna de miel lune de miel ilargi eztizkoa ezkontondoko bidaia ilargi eztizkoa el00085 egun eztago deklaraturik inbutuaren legea. (obr guz i) adierazpen debekua nominal singularra la ley del embudo inbutuaren legea adierazpen debekua inbutuaren legea el00086 nunbait begira zegon Infernuko Patxi (lexo) deabrua nominal singularra infernuko patxi deabrua infernuko patxi el00087 infernuko Patxi (yakin iii) (mutiko) gaiztoa nominal singularra infernuko patxi (mutiko) gaiztoa infernuko patxi el00088 infernuko txaramela (yakin iii) (mutiko) gaiztoa nominal singularra infernuko txaramela (mutiko) gaiztoa infernuko txaramela el00089 Gure mutil au izango jaku / santu guztiz andia / alboan falta dakionian / kuartilloko ontzia / Aritxabaltxo gurea / zezen-toreadorea / penitentzia egite ori / ez dok intxaur-saltsea. (barrutia) baliorik gabeko ga uza(k) edo pertsona(k) nominal singularra no ser (algo) moco de pavo (n'être pas) du pipi de chat (ezer) ez izan intxaur saltsa baliorik gabeko ga uza(k) edo pertsona(k) (ezer) ez izan intxaur saltsa el00090 hauek dira niretzat lurreko gatza, itsasoko usaia eta aireko soinua (obr guz i) garrantzitsuena nominal singularra itsasoko usaina garrantzitsuena itsasoko usaina el00091 Jainkoaren mandataria (yakin iii) tximeleta nominal singularra jainkoaren mandataria tximeleta jainkoaren mandataria el00092 bada gaixoak: joan zan Jaujaren denbora an ere lan eginda bizi bear da. (ipar biz) olgeta sasoia nominal singularra jaujaren denbora olgeta sasoia jaujaren denbora el00093 Jaungoikoaren gerrikoa (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín jaungoikoaren gerrikoa ostarkua jaungoikoaren gerrikoa el00094 Jaungoikoaren zubia (yakin iii) (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín jaungoikoaren zubia ostarkua jaungoikoaren zubia el00096 Kapa-gorri (yakin i) deabrua nominal singularra kapagorria deabrua kapagorria el00097 Karakolen danbolina (yakin i) trumoia nominal singularra karakolen danbolina trumoia karakolen danbolina el00098 ezta konprenitzen, kaskoinak diona (zez erre) ez ulertzea nominal singularra kaskoinak diona ez ulertzea kaskoinak diona el00099 Katanarrua ostu ezteioten beti beldurrez. (sas let), catanarrua. (voc bas) dirua nominal singularra katanarrua dirua katanarrua el00100 Aren kolkopeko zurrunbiloa! (amab eg) kezka nominal singularra kolkopeko zurrunbiloa kezka kolkopeko zurrunbiloa el00101 hauk badakite ederki, eta sothilki bere ustez bat cederaren kontra bere pozoinaren hedatzen, kapatzat, eta estalkitzat hartzen dutelarikan, ongi ikhasi naizko desirkundea, edo itxurapenezko urrikaltzapenaren azpian: krokodilaren kontua dute. (lan haut) gezurrezko lantua nominal singularra lágrimas de cocodrilo larmes de crocodile krokodilaren kantua gezurrezko lantua krokodilaren kantua el00102 nic cirtciltzat nagocan eta nere sehien artera hartuco ez-nuen; eta orai, zorion handitan, ceruco buruzagien artean ohoratua da; eta ni, munduco giza tzar, gaichtagin eta cirtcil gucien erdian, labe gorrituan nago. (card lap) infernua nominal singularra labe gorritua infernua labe gorritua el00103 galdu duen gaixoak buruan har beza ez dela egun oroz laphurtarren besta. (naf kan) (poes pop ii) garaitza nominal singularra lapurtarren besta garaitza lapurtarren besta el00104 larri-kalea (yakin iii) egoera larria nominal singularra larri kalea egoera larria larri kalea el00105 etzen lastozko sua zuen maitasuna! (odol) iraupenik gabeko oldarra nominal singularra agua de borrajas feu de paille lastozko sua iraupenik gabeko oldarra lastozko sua el00106 zuri baten pupua eta lau zuriren trapua (yakin iii) itxurapena nominal singularra lau zuriren trapua itxurapena lau zuriren trapua el00107 Ayen eskubetara eroritzen zana, eskobakiñ bezela garbituba dana, laja ta juaten ziran zuloren batera, legorreko arrantza anche partitzera. (kont) lapurreta nominal singularra lehorreko arrantza lapurreta lehorreko arrantza el00108 gezurrak asmatzeko ere burua bear dik, bura; ez ik or lepo-gañean daukaken lapiko zar ori. (per amez) burua nominal singularra lepo gaineko lapikoa burua lepo gaineko lapikoa el00109 erreguekin badauca letrazco hizcuntza. (eskal) hizkera idatzia nominal singularra letrazko hizkuntza hizkera idatzia letrazko hizkuntza el00110 Libango zedroak inarrosten zituen bozak. (poem bas) boz ozena nominal singularra libango zedroak inarrosteko boza boz ozena libango zedroak inarrosteko boza el00111 hauek dira niretzat lurreko gatza, itsasoko usaia eta aireko soinua (obr guz i) garrantzitsuena nominal singularra lurreko gatza garrantzitsuena lurreko gatza el00112 mandoa bera ere botako zin gure etxe-zuloko usainak (txan kant) usain txarra nominal singularra mandoa ere botatzeko usaina usain txarra mandoa ere botatzeko usaina el00113 Mari Migelen etxean no da to; emaztea gizon, oiloa oilar. (yakin iii) emazteak agintzen duen etxea nominal singularra mari migelen etxea emazteak agintzen duen etxea mari migelen etxea el00114 matxintapakaria (voc aran) aharia nominal singularra matxin tapakaria aharia matxin tapakaria el00115 ibaiz bestaldeko sua, edo orobat mendiko sua (egan) ez dagokigun arazoa nominal singularra mendiko sua ez dagokigun arazoa mendiko sua el00116 egon zaitez prestu ez kopetik beztu muatzen dan monedik iñork nai eztu. (fer imaz) pertsona aldakorra nominal singularra mudatzen den moneda pertsona aldakorra mudatzen den moneda el00117 mundu herri guztiak ere, baldin zerorrek, biderik ematen ezpadiozu, ezin egotz zaitzake ifernura. (gero), mintçatce hura hedatu igan-da mundu herri gucirat. (test cahar i), gauza arrotzaz espantu mundu-herri guztia. (noel), predikatu baizuten mundu-herri guzian. (lan haut), mundu herri guzia. (bir of) mundu osoa nominal singularra mundu herria mundu osoa mundu herria el00118 ethorri cen dembora ceinetan Erroma yarri baitzen iduri munduko arima. (eskal) garrantzi handieneko lekua nominal singularra el ombligo del mundo munduko arima garrantzi handieneko lekua munduko arima el00119 Ardoa, Naparroako bikarioa (yakin iii) ardoa nominal singularra purée septembrale nafarroako bikarioa ardoa nafarroako bikarioa el00120 bere neurriko zapatarik gabe ez da iñor. (nap esa) (inor) zuhurtzian edo gaiztakerian gaindituko duen pertsona nominal singularra la horma de (mi, tu, su...) zapato (neure, heure, bere...) neurriko zapata (inor) zuhurtzian edo gaiztakerian gaindituko duen pertsona (neure, heure, bere...) neurriko zapata el00121 garhaitzen eta ithotzen odolaren mintzoa (bi saind) sentimendua nominal singularra odolaren mintzoa sentimendua odolaren mintzoa el00122 Baiña guztien gaiñetik borzgarren zensu korporalari, zein baita tactus, ukitzea, eskuztatzea eta hazkatzea, eduki behar zaika begia. Zeren hura de ohoiñen kapitaina: ijitoen kondea, bertzeren ebatsietan ere parte duena. (gero) ukimena nominal singularra ohoinen kapitaina ukimena ohoinen kapitaina el00123 oillalurrian bizi izan gaa. (voc aran) etxe inguruko lurra nominal singularra oilalurra etxe inguruko lurra oilalurra el00124 Oiz'ko belea beti Oiz'era (nere apur) bertakoia nominal singularra oizko belea bertakoia oizko belea el00125 ondo eiñen pague ate onduen palue.(barand) eskergabetasuna nominal singularra ongi eginaren pagua eskergabetasuna ongi eginaren pagua el00126 haren itza eta horaren phutza berdin. (yakin iii) baliorik gabekoa nominal singularra oraren putza baliorik gabekoa oraren putza el00127 Oriko txoriak Orira nai. (yakin iii), Orhico choria. (tex arc), Ori-ko txoria laket da beti Ori-mendian. (naf kan) bertakoia nominal singularra oriko txoria bertakoia oriko txoria el00128 nahi içan çuen hortz-adarra baita-çadin batafun haren feinaletzat. (test cahar i), ortzadar (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín ortzadarra ostarkua ortzadarra el00129 zintzotasuna askok sartzen du pardelkeriazko zakuan (berts bil) arlotetza nominal singularra pardelkeriazko zakua arlotetza pardelkeriazko zakua el00130 pareta gañeko ollarra (nap esa) harroa nominal singularra pareta gaineko oilarra harroa pareta gaineko oilarra el00131 Mitikileko duk eta Petiri Sanzen alaba (poes pop ii) gosea nominal singularra petiri santzen alaba gosea petiri santzen alaba el00132 Betiri Santsen zaldia bidean yoaile handia, lekayotzat duelarik miseria. (yakin iv) gosea nominal singularra petiri santzen zaldia gosea petiri santzen zaldia el00133 Pettiren xirula bere xokotik (can pop iii) gosea nominal singularra pettiren xirula gosea pettiren xirula el00134 prakagorri. (yakin i) deabrua nominal singularra prakagorria deabrua prakagorria el00135 azkenekotzat egiten dio pregunta eskusatua. (zubi) amodiozko galdea nominal singularra pregunta eskusatua amodiozko galdea pregunta eskusatua el00136 salda amorraua. (yakin iii) kafea nominal singularra salda hamorratua kafea salda hamorratua el00137 San Migelen zubia. (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín san migelen zubia ostarkua san migelen zubia el00138 San Nikolasen zubia. (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín san nikolasen zubia ostarkua san nikolasen zubia el00139 sapo-erderia.(voc aran) gaizki hitz egindako erdara nominal singularra sapo erdara gaizki hitz egindako erdara sapo erdara el00140 Sankristiako atea zabalik daramak. (yakin iii) brageta nominal singularra sankristiko atea brageta sankristiko atea el00141 Orduan ere sasoi erua eruan zutela dibersiyua (mend txir) gaztaroa nominal singularra sasoi eroa gaztaroa sasoi eroa el00142 gaisoa eroateko satorren errira. (par bide) hil aditzezkoa satorren herrira eraman hil satorren herrira eraman el00143 ongi jan, ongi edan, bear aurrak azi, senper orduan oi du bakoitzak ikusi. (itur) erabakitzeko unea nominal singularra la hora de la verdad senper ordua erabakitzeko unea senper ordua el00144 baserritarrak ziran soka-muturrian. (fest), oil zer da au? Soka muturra? (burrun) idi sokadunaren entzierroa nominal singularra soka-muturra idi sokadunaren entzierroa soka-muturra el00145 sos baten mina eta bi sosen lotura (yakin iii) garrantzirik gabeko arazoa nominal singularra sos baten mina garrantzirik gabeko arazoa sos baten mina el00146 sasoi obia dator emendik aurrera subazterrean gaztaiñ danboliñari eragiñaz egoteko. (baratz) negua nominal singularra su bazterrean gaztain danbolinari eraginez egoteko sasoia negua su bazterrean gaztain danbolinari eraginez egoteko sasoia el00147 Kaxo ganbara, sugur-peko logalia juan alzaik? (burrun) gosea nominal singularra sudurpeko logalea gosea sudurpeko logalea el00148 tipule tristure. (nap esa) gezurrezko lantua nominal singularra tipula tristura gezurrezko lantua tipula tristura el00149 indargabearen aserrea, hur errea (ats neur) nominal singularra agua de borrajas feu de paille ur errea ur errea el00150 Urzo-aphalaren malurra galduz gerostik laguna. (chan pop) (can pop i) amodioa galdutako pena nominal singularra urzapalaren malura amodioa galdutako pena urzapalaren malura el00151 urruneko eltzea errana da urrez. (poes pop ii) itxura hutsezko ondasuna nominal singularra urruneko eltzea itxura hutsezko ondasuna urruneko eltzea el00152 koitadua! uzkarraren koinatua. (yakin iii) pertsona urrikalgarria nominal singularra uzkarraren koinat(u)a pertsona urrikalgarria uzkarraren koinat(u)a el00153 zaldi urdin (yakin iii) alferreria nominal singularra zaldi urdina alferreria zaldi urdina el00154 eta contra nic nerraken gucia, laiteke çaragoçaco çoroen erasia. (fabl) funtsik gabeko arrazoia nominal singularra Zaragozako zoroen erasia funtsik gabeko arrazoia Zaragozako zoroen erasia el00155 garizumaak erirentzat zazpi ankako atsoa dauko. (yakin i), zazpi ankako atsoa. (yakin iii) garizuma nominal singularra zazpi hankako atsoa garizuma zazpi hankako atsoa el00156 zazpi ontzako bizarra (yakin iii) bizar luzea nominal singularra zazpi ontzako bizarra bizar luzea zazpi ontzako bizarra el00157 zeru azpiko aldian ez dut iñoren kalte izan nai (obr guz ii) bizitza nominal singularra zeru azpiko aldia bizitza zeru azpiko aldia el00158 zeruko txaloa. (yakin iii) pertsona ona nominal singularra zeruko txaloa pertsona ona zeruko txaloa el00160 koitadua! zorriaren koinatua. (yakin iii) pertson urrikalgarria nominal singularra zorriaren koinat(u)a pertson urrikalgarria zorriaren koinat(u)a el00161 zubiadar (yakin i) ostarkua nominal singularra arco de San Martín zubiadarra ostarkua zubiadarra el00162 zuri baten pupua eta lau zuriren trapua (yakin iii) itxurapena nominal singularra zuri baten pupua itxurapena zuri baten pupua el00163 sinesmena eta itxaropena zuzter bateko arbola (nere apur) antzekoa nominal singularra zuztar bateko arbola antzekoa zuztar bateko arbola el00164 eztira oiek guziak afalondoko kontuak. (yakin iii), ez dire oiek afalondoko kontuak. (nap esa) gezurrak, fantasiak nominal plurala afalondoko kontuak gezurrak, fantasiak afalondoko kontuak el00165 Baiña ifernuraz gero, galdu du libertateak bere indarra: itsutu da adimendua, gogortu da borondatea, akhabatu dira arimako feriak, hertsi dira miserikordiaren atheak.(gero) munduko plazerrak nominal plurala arimako feriak munduko plazerrak arimako feriak el00166 Artzaurietako kontuak. (yakin iii) gezurrezko ipuinak nominal plurala conte de bonnes femmes artazurietako kontuak gezurrezko ipuinak artazurietako kontuak el00167 urteak dituk Fernandoren egiak esaten ditudala Atsularren arrazoiak ematen ditudala. (obr guz ii) arrazoi sakonak nominal plurala Axularren arrazoiak arrazoi sakonak Axularren arrazoiak el00168 azaren azpiko orriak ez dira orrek (yakin iii) baliorik gabeko gauzak edo pertsonak nominal plurala moco de pavo pipi de chat azaren azpiko orriak baliorik gabeko gauzak edo pertsonak azaren azpiko orriak el00169 axariaren eztaiak (yakin iii) eguraldi euri-eguzkitsua nominal plurala azeriaren ezteiak eguraldi euri-eguzkitsua azeriaren ezteiak el00170 ezkontza-egun txarrik ez dago, geroz dauz erre-egosiak. (nere apur) haserreak nominal plurala erre egosiak haserreak erre egosiak el00171 zotzak eta paluak estudianteen kontuak. (yakin iv) borrokak nominal plurala estuadianteen kontuak borrokak estuadianteen kontuak el00172 Fernandoren egiak. Nire bihoca ezkerrean dago eta bertako odola gorria da. (obr guz ii) egia nabarmenak nominal plurala verdad de Perogrullo verité de La Palice fernandoren egiak egia nabarmenak fernandoren egiak el00173 ganbarako aleak eta ukulluko eleak urtean baño urtean geiago urritu ziran. (gar) nominal plurala ganbarako aleak ganbarako aleak el00175 goi-barrenak (yakin iii) mugak nominal plurala goi-barrenak mugak goi-barrenak el00176 bizitze izpiritualaren goiti beheitiak (bi saind) arazoak nominal plurala goiti beheitiak arazoak goiti beheitiak el00177 letania grekezkoak behar tun utzi. (oxob) hizkera ulergaitza nominal plurala grekezko letaniak hizkera ulergaitza grekezko letaniak el00178 asi-orraziak. (yakin iii) gertakizunak nominal plurala hasi orraziak gertakizunak hasi orraziak el00179 automoille oek ere izaten dizkitek beren ausiabarrak. (sas let) matxurak nominal plurala hautsiabarrak matxurak hautsiabarrak el00180 eta lengoko urteetan elkarrekin izandako autsi-osoakatik, artu zuten, osotoro eskuetaratzeko asmoa. (test berri), autsi-osoak ondo etorri zitzaizkion. (yakin iii) adosezak nominal plurala hautsi-osoak adosezak hautsi-osoak el00181 apostulu galdu onek or-emenak bereala eta isillik egin zituen. (test berri) zereginak nominal plurala hor hemenak zereginak hor hemenak el00182 republikano ta liberalak irin bateko opillak. (alz imaz) antzekoak nominal plurala lobos de la misma camada gens du même acabit irin bateko opilak antzekoak irin bateko opilak el00183 karrikako galtzak alkatearen kontra (obr guz i) gizonezkoak nominal plurala karrikako galtzak gizonezkoak karrikako galtzak el00184 ta gixona geldi asi jakon liñuen penak esaten. (barand) amairik gabeko ipuina nominal plurala el cuento de la buena pipa lihoaren penak amairik gabeko ipuina lihoaren penak el00185 oraindik ere goguan dauzkat aien lurreko pausuak. (itur berts) bizitza nominal plurala lurreko pausoak bizitza lurreko pausoak el00186 mai azquenac. (voc bas) postrea nominal plurala mahai azkenak postrea mahai azkenak el00187 abadearen kontra merkatuko gonak. (obr guz i) emakumezkoak nominal plurala merkatuko gonak emakumezkoak merkatuko gonak el00188 Jesus gure zai an omen dago zabaldurikan besuak ikusi eta errukiturik gure munduko pausuak. (gazt berts) bizitza nominal plurala munduko pausoak bizitza munduko pausoak el00189 daki ez diradela ontzaren ujuak Jesus gure Redentoriaren amar konsejuak. (mend txir) funtsik gabeko esanak nominal plurala ontzaren oihuak funtsik gabeko esanak ontzaren oihuak el00190 ora bateko opilak (yakin iii) antzekoak nominal plurala lobos de la misma camada gens du même acabit ora bateko opilak antzekoak ora bateko opilak el00191 ostatuko kontuak dire oiek (nap esa) gezurrezko ipuinak nominal plurala ostatuko kontuak gezurrezko ipuinak ostatuko kontuak el00192 Pendulen kontrakoak (yakin i) deabruak nominal plurala pendulen kontrakoak deabruak pendulen kontrakoak el00193 Peligrosuak dira plazako neurriyak (azp prem) jendaurreko portalegeak nominal plurala las reglas del juego plazako neurriak jendaurreko portalegeak plazako neurriak el00194 ala gaur heure dituk Satanen zilharrak? (oxob) trazioaren saria nominal plurala satanen zilarrak trazioaren saria satanen zilarrak el00195 urrutiko intxaurrak / urtero betiak / bertara joatean / askotan tristiak (txintxua), urrutiko intxaurrak gerora baterez. (nere ald), urrungo intxaurrak ez niotek lausotu. (txan kant) amestutako egoerak edo ondasunak nominal plurala urrutiko intxaurrak amestutako egoerak edo ondasunak urrutiko intxaurrak el00196 agoa beteko itza. (yakin iii) gustuz esandako hitza nominal mugagarria aho beteko hitza gustuz esandako hitza aho beteko hitza el00197 auntzen aiñako bizarra. (yakin iii) bizar luzea(k) nominal mugagarria ahuntzen adinako bizarra(k) bizar luzea(k) ahuntzen adinako bizarra(k) el00200 artzain beltzak nahi'tü ahalaz neskatxa. (igel) apaiz nominal mugagarria artzain beltz apaiz artzain beltz el00201 atzo goizeko lore etzerala. (laug txin) zaharra izan nominal mugagarria atzo goizeko lore(a) ez izan zaharra izan atzo goizeko lore(a) ez izan el00202 Nere bizitzako berri jakin nai al uke? Ez didak gutxi eskatzen, motel! Ez baidira danak bart arratseko kontuak. (txan kant) (ezer) aspaldikoa izan aditzezkoa (ezer) bart arratseko kontuak ez izan (ezer) aspaldikoa izan (ezer) bart arratseko kontuak ez izan el00204 eta bide luzeco ibillerac etzaitue izutzen. (jes biotz) nekea(k) nominal mugagarria bide luzeko ibilera(k) nekea(k) bide luzeko ibilera(k) el00206 gazte batzuek harizan dira farisauaren lanean: beren buruak zeruan ezar, bestiak ifernu labean... (ahal dena) faltsukeriak nominal mugagarria farisauaren lana(k) faltsukeriak farisauaren lana(k) el00207 gari-gaineko txoriak goserik ez. (yakin iii) nahi bezala bizi dena (direnak) nominal mugagarria gari gaineko txoria(k) nahi bezala bizi dena (direnak) gari gaineko txoria(k) el00208 esaten ari naizen kontuak ez dira gaur goizekuak. (xenp sari) albiste berria(k) nominal mugagarria gaur goizeko kontua(k) albiste berria(k) gaur goizeko kontua(k) el00209 horiec dira haicezco dorre, nic neretzat egin eta gora altchatu nituenac. (card lap) handikeria desegin errazak nominal mugagarria château de cartes haizezko dorreak handikeria desegin errazak haizezko dorreak el00210 gizonen harat hunata bere esku daukala. (odol) arazoa(k) nominal mugagarria harat hunata(k) arazoa(k) harat hunata(k) el00212 illunbeco jostea, arguitaco lotsea. (tex arc) izkutuko pikardia(k) nominal mugagarria ilunpeko jostea(k) izkutuko pikardia(k) ilunpeko jostea(k) el00213 arrezkeroztik berak penatzen ditu ipurdiko miñak. (gazt berts) galera(k) nominal mugagarria ipurdiko mina(k) galera(k) ipurdiko mina(k) el00214 aker zar adar-bakarrak egin zuen doministikua lar-pian zeuden arratoi zarrak esnatzeko modukoa. (mend txir) usin ha ndia(k) nominal mugagarria laharpeko arratoiak esnatzeko moduko doministua(k) usin ha ndia(k) laharpeko arratoiak esnatzeko moduko doministua(k) el00215 zu oraindik lumatu gabeko txorikume, kabitik irten gabia zera. (iru zir) gazteegia(k) nominal mugagarria lumatu gabeko txorikumea(k) gazteegia(k) lumatu gabeko txorikumea(k) el00216 ai zer markesaren alaba (txan kant) harroskoa(k) nominal mugagarria markesaren alaba(k) harroskoa(k) markesaren alaba(k) el00217 Txintxarri min gabea sasian usteldu. (yakin iii) funtsik gabekoa(k) nominal mugagarria mihi gabeko zintzarria(k) funtsik gabekoa(k) mihi gabeko zintzarria(k) el00218 mukiak gogortu dizazkidakean otza. (amab eg) hotz handia(k) nominal mugagarria mukiak gogortzeko hotza(k) hotz handia(k) mukiak gogortzeko hotza(k) el00219 nahikunde hel neguko loreak dira (gero) iraupenik gabeko asmo edo egitatea(k) nominal mugagarria flor de un día neguko lorea(k) iraupenik gabeko asmo edo egitatea(k) neguko lorea(k) el00220 ogi bihiaren gaineko xoria duzu hori. (yakin iii) azkar aberastuak nominal mugagarria ogi bihiaren gaineko txoria(k) azkar aberastuak ogi bihiaren gaineko txoria(k) el00221 ogi metaren gaineko txoria. (yakin iii) azkar aberastuak nominal mugagarria ogi metaren gaineko txoria(k) azkar aberastuak ogi metaren gaineko txoria(k) el00222 Gure mariak oiko ariak. (yakin iii) betiko leloa(k) nominal mugagarria ohiko haria(k) betiko leloa(k) ohiko haria(k) el00223 Oilo kanpoan errule. (yakin iii) aldakorrak nominal mugagarria culo de mal asiento oilo kanpoan errulea(k) aldakorrak oilo kanpoan errulea(k) el00224 oiñ bitaco acheri, bele gaiçoen gostuz ohi diren bici! (fabl) gaizkileak nominal mugagarria oin bitako zeria(k) gaizkileak oin bitako zeria(k) el00225 ez geralako paotxetara usatutako ariyak. (txirrit i) nahi bezala bizi dena (direnak) nominal mugagarria pagotxetara usatutako aharia(k) nahi bezala bizi dena (direnak) pagotxetara usatutako aharia(k) el00226 baña iru edo lauz gañerakoak prakazar-jendeak ziran. (urz bat) arlotea(k) nominal mugagarria prakazahar jendea(k) arlotea(k) prakazahar jendea(k) el00227 sabel-zorri (yakin iii) gosea(k) nominal mugagarria sabel zorria(k) gosea(k) sabel zorria(k) el00228 San Xuan-loak diraz orrek. (yakin i) lo luzea(k) nominal mugagarria san juan loa lo luzea(k) san juan loa el00229 Oñ dirade egun pozgarriyak / alai dirade gasteriyak / aldetuak diradelakotz / trapu zar periyak (paulo yan) ihauteria(k) nominal mugagarria trapu zahar feria(k) ihauteria(k) trapu zahar feria(k) el00230 tripasorrixak. (voc aran) gosea(k) nominal mugagarria tripa zorria(k) gosea(k) tripa zorria(k) el00231 an dago upela baiño andiagoko mozkorrarekin su-bazterrean. (urz bat) mozkor handia(k) upela baino handiagoko mozkorra(k) mozkor handia(k) upela baino handiagoko mozkorra(k) el00232 ur andiko arraiñak dira orrek. (yakin iii) garrantzizko pertsonaia(k) nominal mugagarria pez gordo gros poisson ur handiko arraina(k) garrantzizko pertsonaia(k) ur handiko arraina(k) el00233 gaizki esaten jardun dirade urdai gabeko zerriyak. (axen txan) nazkagarria(k) nominal mugagarria urdai gabeko zerria(k) nazkagarria(k) urdai gabeko zerria(k) el00234 igaz neukan nik bizarra baltza eta aurrten daukat zuria eztakit zelan biurrtu nazan urik bako errotarria. (par bide) zaharra(k) urik gabeko errotarria(k) zaharra(k) urik gabeko errotarria(k) el00235 - Baña zuk, zer dala uste dezu... zera... (ezin gogoratu naiz izenaz) Pilemon jaunaren semia? - Urres egindako xomorroren bat. (burrun) aberatsa(k) nominal mugagarria urrez egindako zomorroa(k) aberatsa(k) urrez egindako zomorroa(k) el00236 ximiniatik jatzi sien ximelgorriak. (barand) deabruak nominal mugagarria ximelgorria(k) deabruak ximelgorria(k) el00237 ez dira, noski, egun auetxek zokoratzeko trastiak. (xenp sari) baztergarria(k) nominal mugagarria zokoratzeko trastea(k) baztergarria(k) zokoratzeko trastea(k) el00238 zorri il biztua baiño pizti txarragorik ez dago. (yakin iii) azkar aberastua(k) nominal mugagarria zorri hil piztua(k) azkar aberastua(k) zorri hil piztua(k) el00239 beste laurak zioten etzala naikua, orra sortu zuzendu ezin zan kakua. (goi lor) konponezinezko arazoa(k) nominal mugagarria zuzendu ezineko kakoa(k) konponezinezko arazoa(k) zuzendu ezineko kakoa(k) el00241 Eta zinez mintzo baitzen gero: ez batere aho-berokeriaz. (mintz aur) hitzaren desmasia nominal mugagabea ahoberokeria hitzaren desmasia ahoberokeria el00242 ago-korapilo. (yakin iii) ahozkatzeko zaila den esaldi nominal mugagabea aho korapilo ahozkatzeko zaila den esaldi aho korapilo el00243 aiton-ume. (yakin iii) jornalari nominal mugagabea aiton ume jornalari aiton ume el00244 Jainkoak ez-gaituren sorrarazi aitorenseme edo burjes handi. (lab lib), aitorensemea, laboraria, aberatsa, pobrea, zer hari zira. (onts hil), aitoren-seme bat othe den. (bi saind) jauntxo nominal mugagabea gentilhombre gentilhomme aitoren seme jauntxo aitoren seme el00245 andra-bazkari ta medienda bautizatu ta ondorian. (ait uzta) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea andre bazkari ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita andre bazkari el00246 andra-ikustea. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea andre ikuste ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita andre ikuste el00247 Arkaiño orrek argimutiltzat batto soil-soilik nai ta bear dik. (can pop iii), argi-mutill on barik postien onduan ator ikusitera zer moduz naguan. (enb oles) kriseilu nominal mugagabea argi-mutil kriseilu argi-mutil el00248 argi-txakurrak. (yakin iii) haragi ustelak sortzen duen sua nominal plurala fuego fatuo feu follet argi-txakurrak haragi ustelak sortzen duen sua argi-txakurrak el00249 harma churitan sarthu Castilla handirat. (eskal) labana edo ezpata nominal mugagabea arma blanca arme blanche arma zuri labana edo ezpata arma zuri el00250 agintzeko ta asto-lanean beti gu. (goi lor) lan nekagarri nominal mugagabea astolan lan nekagarri astolan el00251 batek iji-ijii Atrixe-doministikua egin zin. (txan kant) usin nominal mugagabea atrixe doministiku usin atrixe doministiku el00252 atso-besta. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea atso besta ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita atso besta el00253 kontseillu ona, eta ez atso gisakoa. (lan haut) kontseilu petral nominal mugagabea atso gisako kontseilu kontseilu petral atso gisako kontseilu el00254 funtsik gabeko atso kontua (lan haut) gezurrezko ipuin nominal mugagabea atso kontu gezurrezko ipuin atso kontu el00255 andik berrogei egunera, elizako sarrera esaten zaion oitura izaten baita, arratsaldean, berriz, auzoko andreak amaren sukaldean billera egiten ziteken. Gure aieka oietan etzioteken oso izen goxoa jarri: atsolorra. (txan kant), atso-lor. (yakin i) ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita nominal mugagabea atsolorra ama berriari auzoko emakumeek egindako bisita atsolorra el00256 aurpegi auste. (yakin iii) bi pertsona edo gehiagoren aldi bereko itaunketa, auzietan bereziki nominal mugagabea aurpegi hauste bi pertsona edo gehiagoren aldi bereko itaunketa, auzietan bereziki aurpegi hauste el00257 guarda-champetrak, hauzaphezak (lab lib), Yaun hauz'aphezak erran dionean nola bezperan Zugarramurdiko fraidek ebaxi dioten berrehun buruko arthalde eder bat, eta zer gisetan yokatu gogo duen bere berrehun ardien bertze berrehunekin, ahal badu, atzemateko (p. adame), beheraxago aipatzen dugun andre auzapez zorrotz harek be-ala. (zez erre), Uztaritzeko auzapez maitea. (oxob), auzapezak eman dirua bere baino gehiago. (odol) alkate nominal mugagabea auzapez alkate auzapez el00259 disimuluan azpi-janetan ez da izaten motela. (nere apur), Aspaldian azpi-janean ari zala banekiken. (txan kant), baina azpijanean, satorraren gisa. (mitx idaz) Jangoikua aguan da demoniua kolkuan, azpijanian nundik biargiñari odola txupauko (ezten) traizioz, gaiztoz nominal mugagabea labor de zapa azpijane(t)an traizioz, gaiztoz azpijane(t)an el00260 ez gara sekula ibili azpijokutan. (igel) amarru nominal mugagabea azpijoko amarru azpijoko el00261 Dithurbide, miricu eta baldar-aphez. (eskal) alkate nominal mugagabea baldar-apez alkate baldar-apez el00262 bazkal-osteko. (manual) siesta nominal mugagabea bazkalosteko siesta bazkalosteko el00263 Begi bistatik galduz gero (gero) aurre nominal mugagabea begi bista aurre begi bista el00264 Errodrigo artzaiaren begi-bitartea (lexo) aurpegi nominal mugagabea begi bitarte aurpegi begi bitarte el00265 apezgaientzat Mañexek bortz begi gorri. (manex), nere polsan badago zenbait begi-gorri. (pedro santa) sos nominal mugagabea begigorri sos begigorri el00266 eta lehen begui-colpean. (fabl), begui kolpe batez. (eskal), tartean amodiozko begi-kolpe bat hegalpean denari. (elizanb) begiraldi nominal mugagabea coup d'oeil begi kolpe begiraldi begi kolpe el00267 abereei begi ukhaldi bat eman-gabe eta seguratu-gabe ontsa direla. (lab lib), begi ukhaldi batez izartzen dute gaitz handi horren hedadura. (bi saind) begiraldi nominal mugagabea coup d'oeil begi ukaldi begiraldi begi ukaldi el00268 Botzen berri jakitean, bozcarioac argitzen ditu guzien begitharteac, zabaltzen guzien bihotzac, salbu gure sainduarena. Ihurzuriac joa iduri du gure sainduac.(bi saind) aurpegi nominal mugagabea begitarte aurpegi begitarte el00269 behar ondoko bat emaiten dioenac. (gero) zaflada nominal mugagabea beharrondoko zaflada beharrondoko el00270 haren ichiltafuna behaftopa harri balia cedin flacoentzat. (jes imit) traba nominal mugagarria behaztopa harri traba behaztopa harri el00271 eta izpektor guzien beltzuriez (zez erre) haserre aurpegi nominal mugagabea beltzuri haserre aurpegi beltzuri el00272 Onera arteko besolaguntzat bidera irtena zaitugu. (aran) biderako lagun nominal mugagabea besolagun biderako lagun besolagun el00273 bere eskura artu gaitzala betiraunde guztiko. (p eraus ii), Satanas bere languilleaquin batean egongo dan betiraunde guzian erretzen. (eracus) eternitate nominal mugagabea betiraunde eternitate betiraunde el00274 zer bihotz ukhaldi errezibituko duzu! (gero) atsekabe nominal mugagabea bihotz ukaldi atsekabe bihotz ukaldi el00276 Bizi-alarguntza ere, desleyaltasuna ez, beste edozein bidegatik egitea, debekatzen du. (test berri) ezkontideen aldentze nominal mugagabea bizi alarguntsa ezkontideen aldentze bizi alarguntsa el00277 Amerikan urrun izan biar du Nevada, nozpait iritxiko naiz makurrik ez bada, bizi arrisko airian nuaie arara. (josetxo.), non nahi sortzen dute bizi arriskua (odol) hiltzeko arrisku nominal mugagabea bizi arrisku hiltzeko arrisku bizi arrisku el00278 bizkar-besta. (yakin i) etxea bukatu ondoko bazkari nominal mugagabea bizkar besta etxea bukatu ondoko bazkari bizkar besta el00280 arrotasuna, buruerichija, dotorerija (gatz oz) harrokeria nominal mugagabea buru iritzi harrokeria buru iritzi el00281 Buru-auste nekagarria ta garaitu-eziña izango litzakit zugan Abbadieko iakituna baiño ikusi ezik, nire gogamenak erara ta egoki adierazotea (bein beti), zer buru hausteak ditugun! (zez erre), Nazioak diru kontuan el patrón oro-ta erabakitzeko ain buruauste gorriak ibiltzen dituen bezela (kaz lanak), badauka naiko buru-austia! (udar berts), aita bateri eman duan makiña bat buruauste. (ezin), amaika buru auste ekartzen dun griña. (fer imaz), lau arri klase, baiña zuretzat etzegon buruausterik. (sor zaiz), arrazoirik gabeko buru-austiak (lexo), etxera eruan zitxuanian, ango buru-austiak. Ez ba jakin zelan ipiñi. (ezten.) kezka nominal mugagabea quebradero de cabeza buru-hauste kezka buru-hauste el00282 hau da uskaldunaren burumehekeria. (etxahun) txolinkeria nominal mugagabea burumehekeria txolinkeria burumehekeria el00283 burutik beerako (manual) konstipatu nominal mugagabea burutik beherako konstipatu burutik beherako el00284 dinbili dantza. (yakin iii) kulunkada nominal mugagabea dinbili dantza kulunkada dinbili dantza el00285 Eguzkibegira atara (voc aran) egutera nominal mugagabea eguzki begi egutera eguzki begi el00286 han da munduko elha-berri, erran-merran eta nahasketa guztia. (gero) marmari nominal mugagabea elaberri marmari elaberri el00287 elhe konturik, eta hitz alferrik enplegatu gabe. (lan haut) berritsukeria nominal mugagabea ele kontu berritsukeria ele kontu el00288 Eliza chori arrunt ergelak (oxob) enara nominal mugagabea eliza xori enara eliza xori el00289 erbi-lo bat eginik (yakin iii), erbi-lua (voc aran) lo arin nominal mugagabea erbi-lo lo arin erbi-lo el00290 erdalgaisto eiñ (voc aran) gaizki hitzegindako erdara nominal mugagabea erdalgaizto gaizki hitzegindako erdara erdalgaizto el00291 hatz gordin eginik, gelditzen zaitzu ondotik errasumina. (gero), nere erresumina aphur bat-ere ez-gozaturen. (card lap) oinaze nominal mugagabea erresumin oinaze erresumin el00292 Lan eginaz esker gaixto (oler), nere esker gaixto icusia (card lap), esker gaistoac (jes biotz), esker gaiztoak ematen errezago da (eusk ber), esker gaizto batekin atzerriko modak ez baitzitzaizkio joera arrotzak baino gustatzenago (haur bes), ondo egin da esker gaiztua gero azkenian (xenp), Zer egin duan esker gaiztuak! (goi lor), esker gaiztua jornalikan ez miñ artzen gendunian (mend txir) eskergabetasun nominal mugagabea esker gaizto eskergabetasun esker gaizto el00293 Pixkei esker txarra ematen dionak, ez du asko izaten. (nap esa) eskergabetasun nominal mugagabea esker txar eskergabetasun esker txar el00294 Gure eskerrona nola eztezu zuk, Azpeiti, mereziko? (laug txin) eskertasun nominal mugagabea eskerron eskertasun eskerron el00295 Bi atsoren esku-dantza (j-p zab) zafladazko borroka nominal mugagabea esku dantza zafladazko borroka esku dantza el00296 eskugainik-gabe, bere nausiaz ez-lagundua. (lab lib), eskugainik aski ezin hartuz (mintz aur) baliabide nominal mugagabea eskugain baliabide eskugain el00297 Horra zertako, igandean zortziko pestan aurkituko diren, hemen gaindiko framazon guziak; heien esklabo eta eskumakil, eskualdun giristinotasunaz ala jazko haizeaz bardintsu axola dutenak; gero edozoin pestaren usainera laster egileak. (mintz aur), Lizarraga gizagajo bat zala badakigu. Ona emen beste gizagajo bat: Dorrontsoro. Gizagajo ez ezik «masoi» ere ba zala esaten omen zun Santa Kruzek. Gezur borobilla: olakorik eztu esan egundaño Santa Kruzek. Ikus zer dion, aspaldi gabe ala ere, bere azken-urteetan egindako karta batean: «Noiz esan det nik olakorik? Gezur aundia; nik esan nuna au da: bera oartu gabe ta bere asmo on guziek arren, masoien eskumakil izan zala, edo saldukeria egin zuten aiena; nik ezpaitakit masoiak izan ba ziran ere». (santa kruz), esku-makila (yakin iii) (inoren) manupeko, (inoren) interesen zerbitzari nominal mugagabea eskumakila (inoren) manupeko, (inoren) interesen zerbitzari eskumakila el00298 esku-ordeko (yakin iii) baranda nominal mugagabea esku ordeko baranda esku ordeko el00299 eztu esku-tokitik, eta ez lotzeko girthainik (gero) euskarri nominal mugagabea esku toki euskarri esku toki el00300 Abokatak esku-zarta onik ukan du bereak erran dituenean. (zez erre), esku zarten artetik otoizka Jaunari (odol) txalo nominal mugagabea esku zarta txalo esku zarta el00301 diru escucoa. (voc bas) erosi ahalako diru nominal mugagabea dinero contante y sonante espèces sonnantes et trébuchantes eskuko diru erosi ahalako diru eskuko diru el00302 emaizkiek eskumuñak nere adiskide guziei. (santa kruz), andriari eskumiñak eman nere partez. (muno), eskumuñak maiz bigal nazkizu (berts lan), nere partez esku-muiñ eman zuk Aita Lekuona'ri (goi lor), eskumuñak zuri (lexo), Esku-mun dagitzue zeuen lagun Kepa'k (enb oles), seiren eskumiñak danetan gazteenak (aran) goraintzi nominal mugagabea eskumuin goraintzi eskumuin el00303 eskupeko. (manual), eskupeko. (btz beg), lamiñak ezkontzeko eskupekoa ein ei utzen txarrantxa. (barand), gero eskupekuak bandeja betian. (berts bil), kapitan ari egindako eskupekoaz gañera. (txan kant), ortara eman zion itxuari eskupeko bat. (iru zir) limosna nominal mugagabea eskupeko limosna eskupeko el00304 Banua eskutitz bat egitera. (sas let) gutun nominal mugagabea eskutitz gutun eskutitz el00305 iñon etzuzten etxaleorrik topatu. (test berri) aterpe nominal mugagabea etxalehor aterpe etxalehor el00306 zerura bota etxefuegoak. (ust gabe) suziri nominal mugagabea feu d'artifice etxefuego suziri etxefuego el00307 euskalgaizto: dana euskal gaizto eiten daue umiak. (voc aran) gaizki hitzegindako euskara nominal mugagabea euskalgaizto gaizki hitzegindako euskara euskalgaizto el00308 ezamarrenak eruan txak. (voc aran) dirua osatu nominal mugagabea ezamarren dirua osatu ezamarren el00309 ez eta bai asko den lekhuan. (gero) diskusio nominal mugagabea ezetabai diskusio ezetabai el00310 ezpañetatik ezpañetarako izketarte